Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
265 результатів

Словник букмола 115 oppslagsord

ungdomsopprør

іменник середній

Значення та вживання

  1. protestbevegelse blant ungdom mot det bestående samfunn;
    Приклад
    • ungdomsopprørene på 60-tallet;
    • ungdomsopprør og radikale strømninger
  2. opprør en ungdom gjør mot foreldre eller andre autoriteter
    Приклад
    • musikksmaken er en del ungdomsopprøret hans;
    • å studere juss var nok en slags ungdomsopprør
Сторінка статті

leksikon

іменник середній

Походження

fra gresk , av lexis ‘ord, tale’

Значення та вживання

  1. oppslagsverk som behandler alle slags emner i alfabetisk rekkefølge
  3. i språkvitenskap: ordtilfang i et språk

Фіксовані вирази

  • et levende leksikon
    en allviter
Сторінка статті

kunst

іменник чоловічий

Походження

av lavtysk, opprinnelig ‘det å kunne’

Значення та вживання

  1. oppøvd evne;
    dyktighet
    Приклад
    • lære kunsten å gå på ski;
    • trene opp dyr til å gjøre kunster;
    • han kan gjøre magiske kunster
  2. uttrykk for eller bevisst bruk av menneskelig fantasi og skaperevne til å skape verk som påvirker mottakeren følelsesmessig, estetisk eller intellektuelt
    Приклад
    • vitenskap og kunst;
    • vie sitt liv til kunsten
  3. produkt av kunstnerisk virksomhet;
    Приклад
    • han har investert i kunst
  4. Приклад
    • hun brukte alle slags kunster for å slippe å gjøre lekser
  5. brukt som forledd i sammensetninger: kunstig eller syntetisk framstilt produkt;
    til forskjell fra naturprodukt

Фіксовані вирази

  • de frie kunster
    kunnskap som en borger i middelalderen burde ha (grammatikk, dialektikk, logikk, retorikk, aritmetikk, astronomi og musikk);
    allmenndannelse
  • det er ingen kunst
    det er ikke vanskelig;
    det er ikke et problem
    • det er ingen kunst å få plantene til å trives;
    • å koke kaffe er ingen kunst;
    • å stå på skøyter? Det er jo ingen kunst!
  • det muliges kunst
    det som det er mulig eller realistisk å oppnå eller gjøre
    • byutvikling er det muliges kunst
  • etter alle kunstens regler
    nøyaktig slik noe skal gjøres;
    svært grundig
Сторінка статті

sann 2

прислівник

Походження

av sann (1

Значення та вживання

brukt som en slags bekreftelse eller forsikring etter et utsagn
Приклад
  • det er ikke så greit, sann;
  • akk ja, sann

Фіксовані вирази

  • hei sann
    1. brukt for å uttrykke munterhet, overraskelse, lystighet, fart eller lignende;
      jamfør hei (2, 2)
      • hei sann, dette gikk fort;
      • hei sann, hva er dette?
      • hei sann og hopp sann
    2. brukt som hilsen eller tilrop;
      hei (2, 1)
      • hei sann, hyggelig å treffe deg;
      • hei sann, mamma
  • oi sann
    brukt for å uttrykke overraskelse
    • oi sann, det hadde jeg glemt;
    • oi sann, han kjørte visst på rødt lys
  • pytt sann
    brukt for å uttrykke at en er likeglad eller at noe er lite viktig
    • men pytt sann, dette kan skje den beste;
    • pytt sann, det var verdt forsøket
Сторінка статті

vossekurv, vossekorv

іменник чоловічий

Походження

jamfør kurv (2

Значення та вживання

en slags middagspølse, opprinnelig fra Voss
Сторінка статті

valens

іменник чоловічий

Походження

fra latin ‘styrke’, av valere ‘være sterk, være verdt’

Значення та вживання

  2. i språkvitenskap: uttrykk for hvor mange og hva slags setningsledd et verb må eller kan knytte til seg for å lage grammatiske setninger
Сторінка статті

mikrometerskrue

іменник чоловічий

Значення та вживання

Сторінка статті

svorsk 1

іменник чоловічий або середній

Походження

av svensk (1 og norsk (1, 1)

Значення та вживання

språk (særlig talemål) som er en blanding av norsk og svensk
Приклад
  • de forstod svorsken min
  • brukt i nøytrum:
    • hun snakker et slags svorsk
Сторінка статті

vind 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt vindr

Значення та вживання

  1. luft som er i mer eller mindre sterk bevegelse
    Приклад
    • vinden blåser fra nord;
    • ha vinden i ryggen;
    • legge båten opp mot vinden;
    • være ute i all slags vind og vær;
    • rask som en vind;
    • gardinene blafret i vinden;
    • mild vind;
    • en isnende vind stod inn fra havet;
    • finne ly for vinden;
    • vinden suste i bladene
  2. i overført betydning: tendens (2)
    Приклад
    • forandringens vinder blåser over den lille bygda;
    • være upåvirket av tidens vinder;
    • det blåser nye vinder av frihet gjennom landet
  3. Приклад
    • slippe en vind

Фіксовані вирази

  • hvilken vei vinden blåser
    hvordan en sak utvikler seg
    • hun vil vente og se hvilken vei vinden blåser;
    • han vet hvilken vei vinden blåser;
    • det ble tydelig hvilken vei vinden blåste
  • i vinden
    på moten;
    aktuell (2), populær (1), in
    • diskgolf er i vinden for tiden
  • jag etter vind
    forgjeves virksomhet, tiltak eller anstrengelse
    • fredsforhandlingene har vært jag etter vind
  • snu/vende kappa etter vinden
    slutte opp om det som for tiden er mest populært
    • partiet får kritikk for å snu kappa etter vinden;
    • han var en opportunist som stadig vendte kappa etter vinden
  • spre for alle vinder
    sende i alle retninger;
    oppløse
    • kunstsamlingen ble spredt for alle vinder
  • vind i seilene
    medgang;
    suksess
    • laget har virkelig vind i seilene denne sesongen
Сторінка статті

snitt 2

іменник середній

Походження

av tysk schneiden ‘skjære’; av lavtysk sniden

Значення та вживання

  1. det å snitte eller skjære av eller inn i noe;
    Приклад
    • sprette opp fisken med raske snitt
  2. flate som kommer fram ved gjennomskjæring;
    Приклад
    • studere snittet der grenen var sagd av;
    • et renskåret snitt på bladkantene i en bok
  3. tegning eller skisse som viser oppbygningen til noe ved å lage et (tenkt) kutt gjennom konstruksjonen;
    Приклад
    • et snitt av motoren med navn på de ulike delene;
    • vise cellenes oppbygning ved å tegne opp et snitt
  4. sum av en rekke tall dividert med antallet av dem;
    Приклад
    • holde en fart på 60 km/t i snitt;
    • studenten har karakterer langt over snittet
  5. måte som noe er skåret opp eller laget på
    Приклад
    • en dress med moderne snitt;
    • tobakk av fint snitt
  6. i overført betydning: måte som noe fungerer på eller er gjort på;
    preg, karakter
    Приклад
    • en kriminalroman av gammelt snitt;
    • denne kampen var det internasjonalt snitt over
  7. bilde skåret ut i tre;
    figur, tresnitt
  8. redskap til å lage gjenger (1 med;
  9. påfunn, knep (1)
    Приклад
    • finne på alle slags snitt

Фіксовані вирази

  • det gylne snitt
    i matematikk: deling av et linjestykke i to deler slik at forholdet mellom hele linjestykket og den største delen er lik forholdet mellom den største delen og den minste
  • se sitt snitt
    finne en god anledning;
    lure seg til
    • mens alle sang, så de sitt snitt til å snike seg ut;
    • hun så sitt snitt til å legge nøkkelen i lomma
Сторінка статті

Словник нюношка 150 oppslagsord

leksikon

іменник середній

Походження

frå gresk , av lexis ‘ord, tale’

Значення та вживання

  1. oppslagsverk som gjev opplysningar om alle slags emne i alfabetisk rekkjefølgje;
  3. i språkvitskap: ordtilfang i eit språk

Фіксовані вирази

  • eit levande leksikon
    ein allvitar
Сторінка статті

stær

іменник чоловічий

Походження

av lågtysk star, av starr ‘stiv’

Значення та вживання

nemning på ymse slags augesjukdomar

Фіксовані вирази

  • grøn stær
    augesjukdom med sterkt væsketrykk i det indre av auget
  • grå stær
    augesjukdom der linsa i auget er uklar og ugjennomsiktig
Сторінка статті

truge 1

іменник жіночий

Походження

eigenleg ‘kløyvd trestykke’; samanheng med tro (1

Значення та вживання

slags ramme med flettverk inni til å spenne under føtene så ein ikkje skal søkke nedi snøen;
Приклад
  • gå på snøen med truger
Сторінка статті

sann 2

прислівник

Походження

av sann (1

Значення та вживання

brukt som ei slags stadfesting eller forsikring etter ei utsegn
Приклад
  • det er ikkje så greitt, sann;
  • akk ja, sann!

Фіксовані вирази

  • hei sann
    1. brukt for å uttrykkje glede, overrasking, lystigheit, fart eller liknande;
      hei (4, 2)
      • hei sann, dette gjekk litt fort;
      • hei sann, kven er dette?
      • hei sann og hopp sann
    2. brukt som helsing eller tilrop
      • hei sann, hyggeleg å treffe deg;
      • hei sann, pappa
  • oi sann
    brukt for å uttrykkje overrasking
    • oi sann, eg har visst gløymt brillene;
    • oi sann, det var visst raudt lys
  • pytt sann
    brukt for å uttrykkje likesæle eller at noko ikkje er viktig
    • pytt sann, det gjer ikkje det grann;
    • men pytt sann, sånne tabbar skjer
Сторінка статті

borsalve

іменник чоловічий або жіночий

Походження

av bor (2

Значення та вживання

slags salve med borsyre i
Сторінка статті

vossakurv

іменник чоловічий

Походження

jamfør kurv

Значення та вживання

ei slags middagspølse, opphavleg frå Voss
Сторінка статті

uskuldstilstand, uskyldstilstand

іменник чоловічий

Значення та вживання

uskuldig (2) tilstand
Приклад
  • barndomen er ein slags uskuldstilstand
Сторінка статті

svorsk 1

іменник чоловічий або середній

Походження

av svensk (1 og norsk (1, 1)

Значення та вживання

språk (særleg talemål) som er ei blanding av norsk og svensk
Приклад
  • dei forstod svorsken min
  • brukt i nøytrum:
    • ho snakkar eit slags svorsk
Сторінка статті

snurpenot, snurpenót

іменник жіночий

Значення та вживання

stor not som kan snørast saman til ein pose under og rundt ein fiskestim;
jamfør ringnot
Приклад
  • ringnot er ei slags snurpenot
Сторінка статті

kva

займенник

Походження

norrønt hvat n; eigenleg n av kven (2

Значення та вживання

særleg om ting:
  1. brukt som (substantivisk) spørjeord i direkte spørsmål:
    Приклад
    • kva sa du?
    • kva er klokka?
    • kva har det med saka å gjere?
    • kva skal gjerast?
    • om eg ikkje gjer det, kva da? – korleis blir det da?
    • kva no? – korleis skal vi ordne oss no?
    • kva med å ta bussen? – skal vi kanskje ta bussen?
    • vi blir til i morgon, kva? – ikkje sant?
    • kva for (ei) bok les du på?
    • kva for (nokre) bøker har du lånt?
    • som adjektiv:
      • kva bok les du på?
      • kva slag(s) ost liker du best? – jamfør slag II og slags
  2. brukt som (substantivisk) spørjeord i usjølvstendige spørjesetningar:
    Приклад
    • ho sa ikkje kva ho heitte;
    • veit du kva? – veit du det same som eg veit?
    • nei, veit du kva! – no går du for langt, dette er for drygt
  3. brukt som ubunde relativord med allmenngjerande tyding:
    Приклад
    • gjer kva du vil for meg;
    • dei betaler kva det skal vere;
    • koste kva det koste vil;
    • det er utruleg kva du kan få deg til å seie
Сторінка статті