Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
15 treff

Nynorskordboka 15 oppslagsord

syklus

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom latin; frå gresk kyklos ‘krins, ring’

Tyding og bruk

  1. tidsrom mellom noko som regelbunde tek seg opp att
    Døme
    • syklusen hos kvinner blir styrt av hormon
  2. samling av dikt eller romanar med ein viss samanheng
Artikkelside

syklotron

substantiv hankjønn

Opphav

av syklus og elektron

Tyding og bruk

kjernefysisk akselerator som ein bruker til å gje ladde partiklar ein energi på fleire millionar elektronvolt
Artikkelside

syklon

substantiv hankjønn

Opphav

frå engelsk; av syklus

Tyding og bruk

  1. (tropisk) kvervelstorm
  2. vindsystem i samband med eit lågtrykk
  3. apparat som ved sentrifugering skil fast stoff frå flytande stoff eller frå gass
Artikkelside

syklisk

adjektiv

Opphav

av syklus

Tyding og bruk

  1. som går i krinsløp;
    som regelbunde kjem attende
  2. i kjemi: med karbonatom bundne saman i ringar;
    til skilnad frå alifatisk
    Døme
    • sykliske sambindingar
Artikkelside

sykkel

substantiv hankjønn

Opphav

frå engelsk forkorting for bicycle opphavleg ‘tohjular’; same opphav som syklus

Tyding og bruk

  1. køyretøy som oftast har styre, to hjul etter kvarandre og pedalar
  2. sykling som idrett
    Døme
    • dei har arrangert VM i sykkel
Artikkelside

sekstiårs

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som varer eller har vart i 60 år;
    Døme
    • ein sekstiårs syklus;
    • 60-års vidare utvikling av eigedomsmarknaden
  2. som er 60 år gammal;
    Døme
    • ei sekstiårs kvinne;
    • ein 60-års mann stod framfor henne
Artikkelside

sekstenårs

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som varer eller har vart i 16 år;
    Døme
    • ein sekstenårs syklus;
    • eit 16-års fengselsopphald
  2. som er 16 år gammal;
    Døme
    • sekstenårs aldersgrense;
    • ei 16-års jente
Artikkelside

periode

substantiv hankjønn

Opphav

frå gresk , av peri- og hodos ‘veg’

Tyding og bruk

  1. avgrensa tidsrom;
    Døme
    • han har periodar med for mykje arbeid;
    • vi har hatt ein periode med mykje regn
  2. så lang tid som ein tilbakevendande prosess varer før han blir gjenteken;
    Døme
    • perioden i ei pendelrørsle
  3. i astronomi: omløpstida til ein himmellekam
  4. i språkvitskap: språkleg heilskap som kan stå aleine;
    del av ein tekst som står mellom to store skiljeteikn (det vil seie punktum, spørjeteikn og utropsteikn);
  5. i matematikk: rekkje av tal som stadig blir gjentekne
  6. i musikk: gruppe av takter som høyrer saman (i tradisjonell musikk 8 eller 16)

Faste uttrykk

  • geologisk periode
    lengre tidsrom i historia til jorda
Artikkelside

trettenårs

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som varer eller har vart i 13 år;
    Døme
    • ein trettenårs syklus;
    • dømmast til 13-års fengselsopphald
  2. som er 13 år gammal;
    Døme
    • trettenårs jenter;
    • ein 13-års gut
Artikkelside

syttenårs

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som varer eller har vart i 17 år;
    Døme
    • ein syttenårs syklus;
    • eit 17-års fengselsopphald
  2. som er 17 år gammal;
    Døme
    • syttenårs aldersgrense;
    • ein 17-års gut
Artikkelside