Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
11 treff

Nynorskordboka 11 oppslagsord

stemme 1

substantiv hokjønn

Opphav

frå lågtysk

Tyding og bruk

  1. lyd som kjem frå taleorgana til menneske;
    Døme
    • høyre ei kjend stemme;
    • han skjelv i stemma;
    • ei indre stemme
  2. (person eller instrument som har eit) einstonig parti i samsong eller samspel;
    Døme
    • korverk med fire stemmer
  3. votum som blir gjeve ved val eller avstemming;
    Døme
    • gje si stemme på valdagen;
    • telje stemmer;
    • bli valt til forkvinne i arbeidsgruppa med 16 mot 5 stemmer

Faste uttrykk

  • gje stemme til
    1. formidle på vegner av (nokon)
      • gje stemme til dei som ikkje blir høyrt
    2. seie replikkar til personar eller figurar på film, særleg teiknefilm;
      stemmeleggje
      • skodespelarar gjev stemme til dei ulike rollene
Artikkelside

parallell 2

adjektiv

Opphav

av gresk parallelos ‘ved sida av einannan’

Tyding og bruk

  1. i matematikk om to eller fleire beine linjer eller plan: som går jamsides og alltid i same avstand frå kvarandre
    Døme
    • parallelle sider
  2. ved sida av, jamsides;
    tilsvarande, motsvarande, lik
    Døme
    • ei parallell utvikling;
    • stemmene går i parallelle kvintar
    • brukt som adverb:
      • lese- og skriveopplæring går parallelt

Faste uttrykk

  • parallelt univers
    1. (førestillings)verd som liknar på vår eiga verd, men som har fundamentale forskjellar
      • i det parallelle universet i boka er Oslo fylt av tussar og troll;
      • dei rike lever i eit parallelt univers
    2. i astronomi: førestilling om at det eksisterer mange univers, som ikkje kan observerast direkte, men som kan påverke og bli påverka av vårt univers
Artikkelside

ypparleg

adjektiv

Opphav

av eldre dansk ypper

Tyding og bruk

særs god;
framifrå
Døme
  • eit ypparleg tilbod;
  • kommunisere på ein ypparleg måte;
  • forholda er ypparlege
  • brukt som adverb:
    • stemmene står ypparleg til kvarandre;
    • portvin eignar seg ypparleg til biff;
    • det passa meg ypperleg
Artikkelside

opposisjonsparti

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

politisk parti som er i opposisjon (2) til sitjande regjering;
Døme
  • vedtaket vart gjort mot stemmene til dei fire opposisjonspartia
Artikkelside

maskinteljing

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

oppteljing av noko ved hjelp av datamaskin
Døme
  • maskinteljing av stemmene ved valet
Artikkelside

dissonant

adjektiv

Tyding og bruk

som gjev dissonans
Døme
  • skarpe og dissonante lydar;
  • dei sterkaste og mest dissonante stemmene
Artikkelside

kanon 1

substantiv hankjønn

Uttale

kaˊnon

Opphav

frå gresk ‘(måle)stong, rettesnor’

Tyding og bruk

  1. regel, føresegn (i den katolske kyrkja)
  2. skrifter i Bibelen som er rekna for ekte og autoritative heilt frå oldkyrkja;
    til skilnad frå apokryf (1
  3. liste over helgenar
  4. fleirstemd song der alle stemmene har same melodi, men byrjar ulikt
  5. samling av (skjønn)litterære verk som er rekna for å vere dei beste gjennom tidene
    Døme
    • kanon for verdslitteraturen;
    • norsk litterær kanon
Artikkelside

tutti

adjektiv

Opphav

italiensk ‘alle’; samanheng med total (3

Tyding og bruk

med alle stemmene medverkande i kor eller orkester
Artikkelside

koralmusikk

substantiv hankjønn

Opphav

av koral

Tyding og bruk

  1. musikk der stemmene har nesten lik rytme
  2. spel av salmemelodiar
Artikkelside

nydanna

adjektiv

Tyding og bruk

som nyleg er danna, etablert eller laga
Døme
  • ei nydanna bedrift;
  • det nydanna partiet fekk halvparten av stemmene
Artikkelside