Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
26 treff

Nynorskordboka 26 oppslagsord

mm

symbol

Tyding og bruk

symbol for millimeter
Artikkelside

veggedyr

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

4–5 mm lang tege som syg blod av menneske og dyr, og som held til i senger og vegger;
Cimex lectularius
Artikkelside

vassøyle, vass-søyle

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. kraftig vassprut som står til vêrs
  2. vatn i loddrett røyr
  3. mål for vasstrykk
    Døme
    • jakka har ei vassøyle på 10 000 mm
Artikkelside

grus 1

substantiv hankjønn

Opphav

frå lågtysk; samanheng med grut og gryn

Tyding og bruk

masse av småstein eller knuste korn (4) frå større steinar (med kornstorleik mellom 2 og 60 mm);
naturleg blanding av sand og småstein
Døme
  • leggje grus på vegen;
  • fotballkampen går på grus

Faste uttrykk

  • i grus
    i ein tilstand av øydelegging;
    i ruinar
    • mange hus vart lagt i grus;
    • heile kyrkja fall i grus;
    • livet deira er lagt i grus
Artikkelside

toleranse

substantiv hankjønn

Uttale

toleran´se eller  toleranˊgse

Opphav

gjennom fransk; frå latin

Tyding og bruk

  1. evne til å tole mat, medisinar tilsetjingsemne;
    Døme
    • ha høg toleranse for noko
  2. det å bere over med meiningane eller åtferda til andre;
    Døme
    • vise toleranse i livssynsspørsmål
  3. tillate avvik frå ei norm
    Døme
    • gjenga har ein toleranse på 1/1000 mm
Artikkelside

punkt

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt punktr; same opphav som punktum

Tyding og bruk

  1. lite, rundt merke;
    Døme
    • eit punkt etter ein note;
    • stjernene stod som lysande punkt på himmelen
  2. stad utan utstrekning
    Døme
    • to linjer kryssar kvarandre i eit punkt
  3. avgrensa område;
    Døme
    • det vestlegaste punktet i Noreg
  4. steg i rørsle, prosess, utvikling eller liknande;
    Døme
    • kome til eit visst punkt
  5. side av sak;
    Døme
    • eg har eit framlegg i tre punkt;
    • på det punktet tek du feil;
    • vi får drøfte saka punkt for punkt
  6. typografisk måleining
    Døme
    • åtte punkts skrift;
    • eit punkt er 0,37549 mm eller 1/12 cicero

Faste uttrykk

  • det springande punktet
    kjernen i ei sak;
    det avgjerande
  • kritisk punkt
    1. stad i unnarennet i hoppbakke der overgangen byrjar
      • det kritiske punktet i bakken er på 90 meter
    2. svært viktig eller avgjernde del av noko
      • prisen er eit kritisk punkt i forhandlingane
  • til punkt og prikke
    heilt nøyaktig;
    til minste detalj
    • dei har følgt lova til punkt og prikke
  • ømt/sårt punkt
    noko som er særleg sårbart hos ein person;
    noko som lett vekkjer irritasjon eller liknande
    • utsegna treffer eit ømt punkt hos mange;
    • tapet vart eit sårt punkt for meg
Artikkelside

nedbør

substantiv hankjønn

Opphav

av ned og bør (3 , opphavleg ‘noko som blir bore ned’

Tyding og bruk

samnemning for regn, snø og hagl
Døme
  • det har kome 15 mm nedbør siste døgnet

Faste uttrykk

  • sur nedbør
    nedbør med lågare pH-verdi enn 5,6
Artikkelside

millimeter

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

¹⁄₁₀₀₀ av ein meter (1;
symbol mm
Døme
  • tre millimeter nedbør

Faste uttrykk

  • på millimeteren
    perfekt
    • det stemmer på millimeteren
Artikkelside

husfluge

substantiv hokjønn

Faste uttrykk

  • lita husfluge
    5–7 mm lang fluge av ordenen tovenger som lever ved husdyrrom og gjødselbingar;
    Fannia canicularis
  • stor husfluge
    8–9 mm lang fluge av ordenen tovenger som er nært knytt til menneskebustader og husdyrrom;
    Musca domestica
Artikkelside

smalfilm

substantiv hankjønn

Opphav

av smal (2

Tyding og bruk

film som er smalare enn 35 mm;
til skilnad frå breifilm (2)
Døme
  • smalfilm er til vanleg 8 eller 16 mm
Artikkelside