Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
47 treff

Nynorskordboka 47 oppslagsord

bakgrunn

substantiv hankjønn

Opphav

etter tysk Hintergrund

Tyding og bruk

  1. fjernaste delen av eit rom eller synsfelt, motsett framgrunn
    Døme
    • sitje i bakgrunnen
  2. flate, vegg eller liknande som ein ser noko anna mot
    Døme
    • tapet med mønster på ein lys bakgrunn
  3. Døme
    • med bakgrunn i, på bakgrunn av dei siste hendingane
  4. tidlegare erfaringar
    Døme
    • dei hadde heilt ulik bakgrunn
  5. Døme
    • ha utanlandsk bakgrunn

Faste uttrykk

  • halde seg i bakgrunnen
    ikkje stikke seg fram
  • kome i bakgrunnen
    bli mindre påakta, dyrka
Artikkelside

livssjanse

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. sjanse (1, 2) eller moglegheit til å få eit godt liv eller lykkast i livet
    Døme
    • livssjansane er ulike, avhengig av arv og sosial bakgrunn
  2. sjanse (1, 1) til å overleve
    Døme
    • livssjansen til for tidleg fødde aukar
Artikkelside

broder

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt bróðir, same opphav som latin frater; av gresk phrater

Tyding og bruk

  1. uhøgtideleg, godlyndt nemning for bror (1)
    Døme
    • vere med broderen på fotballkamp;
    • både Nils og broder Pål stilte til start i skirennet
  2. mann som er ein del av eit (åndeleg) fellesskap basert på sams interesser eller bakgrunn;
    jamfør bror (2)
  3. medlem av munkeorden;
    Døme
    • ein katolsk broder
Artikkelside

truvedkjenning

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. det å vedkjenne seg ei religiøs tru
    Døme
    • motverke trakassering på bakgrunn av truvedkjenning, hudfarge eller legning
  2. samla framstilling av hovudpunkta i ei religiøs tru
    Døme
    • den kristne truvedkjenninga;
    • den muslimske truvedkjenninga
  3. i overført tyding: (formulering av) ideologisk eller politisk prinsipp som gjeld innanfor eit parti, eit miljø, ein kultur eller liknande
    Døme
    • i tala kjem politikaren med dei sedvanlege truvedkjenningane til demokratiet

Faste uttrykk

  • den apostoliske truvedkjenninga
    truvedkjenning frå 500-talet som blir sagd fram i kyrkja ved kvar høgmesse og ved dåp
Artikkelside

transcendental meditasjon

Tyding og bruk

meditasjonsteknikk med bakgrunn i indisk filosofi;
jamfør yoga (1);
Artikkelside

historikk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. kort historisk framstilling eller oversyn
    Døme
    • litt historikk om emnet;
    • ein stutt historikk over det nordiske samarbeidet
  2. hendingar som skjer før noko anna;
    Døme
    • ha tilgang til pasientjournal og historikk
Artikkelside

segregering

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. det å halde ulike befolkningsgrupper i eit land eller område frå kvarandre basert på hudfarge, rase, religion eller liknande;
  2. inndeling i grupper basert på etnisk bakgrunn, språk, religion, sosial bakgrunn eller liknande
    Døme
    • segregeringa aukar i byane;
    • skulen arbeider aktivt mot segregering
Artikkelside

sosialgruppe

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

gruppe i eit samfunn, avgrensa etter visse kriterium som til dømes alder, yrke, sosial eller økonomisk bakgrunn;
Artikkelside

ikkje-vestleg

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som ikkje ligg i Vesten
    Døme
    • ikkje-vestlege land
  2. som ikkje har opphav i eller er prega av vestlege tradisjonar og samfunnstilhøve
    Døme
    • ikkje-vestleg kunst;
    • ungdom med ikkje-vestleg bakgrunn
Artikkelside

avteikne

avteikna

verb

Tyding og bruk

spegle av

Faste uttrykk

  • avteikne seg
    kome til syne;
    tre fram i omriss (mot ein bakgrunn)
    • åsen avteikna seg mot himmelen;
    • etter kvart avteikna det seg eit klarare bilete av situasjonen
Artikkelside