Avansert søk

Nynorskordboka 6 oppslagsord

altar, alter

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt altari, altera; av latin altare

Tyding og bruk

i den kristne kyrkja: bord i koret der ein del av gudstenesta blir forretta og ein del av dei kyrkjelege handlingane blir utførte
Døme
- presten stod ved altaret
offerbord, offerstad
Døme
- reise eit altar
- - husaltar
  - høgaltar
i overført tyding noko: som er så viktig at det minner om religiøs tilbeding
Døme
- bli ofra på realpolitikkens altar

Faste uttrykk

gå til altars
gå til nattverd
stå for altaret
gifte seg i kyrkja

prebende

substantiv hankjønn

Opphav

frå mellomalderlatin; av latin praebere ‘yte’

Tyding og bruk

om eldre forhold: inntekt av kyrkjeleg jordegods lagd til eit alter i ei domkyrkje
om eldre forhold: eigedom knytt til prebende (1)

eg 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

substantivering av eg (

Tyding og bruk

eins eigen person;
eins eigenlege karakter eller personlegdom;
sjølv (1;
ego (1
Døme
- eget og omverda;
- mitt tidlegare eg;
- finne sitt sanne eg
forteljar i 1. person eintal i ein litterær tekst
Døme
- det lyriske eget

Faste uttrykk

mitt andre eg
1. den løynde eller ukjende sida av personlegdomen
  avsløre sitt andre eg
2. eins alter ego
mitt betre eg
den moralske delen av personlegdomen;
det gode i ein person
mitt betre eg overvann mitt svakare

mitt andre eg

Tyding og bruk

Sjå: eg

den løynde eller ukjende sida av personlegdomen
Døme
- avsløre sitt andre eg
eins alter ego

alter ego

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå latin ‘det andre eg’

Tyding og bruk

person som (i tankegang) er heilt lik ein annan;

åndeleg dobbelgjengar

Døme

mitt alter ego

ego 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå latin ‘eg’

Tyding og bruk

medvit om eigen personlegdom og verdi;

jamfør alter ego

Døme

ho har store ambisjonar og eit enormt ego;
medium som dyrkar egoet