Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
12 treff

Nynorskordboka 12 oppslagsord

lån 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt lán, same opphav som len; samanheng med leige (2

Tyding og bruk

  1. det å låne
    Døme
    • takk for lånet!
  2. noko som er lånt, særleg pengar
    Døme
    • ta opp lån;
    • betale ned eit lån;
    • betale renter på lånet;
    • banken ytte eit lån til prosjektet
  3. ord, uttrykk eller anna kulturelt element som er henta utanfrå og teke opp i språket eller kulturen
    Døme
    • ordet ‘kjendis’ er eit lån frå svensk

Faste uttrykk

  • ha/få til låns
    låne noko for ein periode
    • ho har bilen til låns;
    • ein kan få kjolen til låns
  • vere til låns
    vere mogleg å låne for ein periode
    • skiutstyret er til låns
Artikkelside

vasall

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk, frå latin; opphavleg keltisk ‘tenar’

Tyding og bruk

  1. i mellomalderen: person som hadde jord i len av ein konge eller lensherre med plikt til å yte administrativ eller militær teneste
Artikkelside

slottslen

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

om eldre forhold: len (1) som ein slottsherre har
Artikkelside

lensstell

substantiv inkjekjønn

Opphav

av len

Tyding og bruk

  1. særleg i mellomalderen: samfunnssystem med sterk lagdeling der kongen som øvste lensherre gav jord i len til vasallar;
  2. i Norden: lokal styringsskipnad frå 1300- til 1600-talet
Artikkelside

lensadel

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

om eldre forhold: adel som rår over eit len (1)
Artikkelside

lensherre

substantiv hankjønn

Opphav

av len

Tyding og bruk

om eldre forhold: person som har overlate bruksretten til eit landområde til ein annan
Artikkelside

lensvesen

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. særleg i mellomalderen: samfunnssystem med sterk lagdeling der kongen som øvste lensherre gav jord i len til vasallar (som i sin tur kunne ha vasallar under seg);
  2. lokal styringsskipnad i Danmark-Noreg frå 1300- til 1600-talet;
Artikkelside

lensmann

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt lénsmaðr, opphavleg ‘mann som har eit len, vasall’

Tyding og bruk

  1. i mellomalderen: tenestemann under sysselmannene
  2. eldre nemning for politistasjonssjef
Artikkelside

gallon

substantiv hankjønn

Uttale

gælˊlen

Opphav

frå engelsk opphavleg ‘fartøy, skål’

Tyding og bruk

i Storbritannia = 4,546 l, i USA = 3,785 l
Døme
  • kva er prisen for ein gallon bensin?
Artikkelside

landshovding, landshøvding

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  2. i Finland og Sverige: administrativ leiar for eit len (3), svarande til statsforvaltar i Noreg
Artikkelside