Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
38 treff

Nynorskordboka 38 oppslagsord

totalfreda

adjektiv

Tyding og bruk

som er verna mot alle inngrep;
jamfør totalfrede
Døme
  • den totalfreda kongeørna;
  • totalfreda biller;
  • stabburet er totalfreda
Artikkelside

totalfrede

totalfreda

verb
kløyvd infinitiv: totalfreda

Tyding og bruk

  1. vedta at eit område, ein dyre- eller planteart er verna mot alle inngrep;
    jamfør frede (1)
    Døme
    • dei vil totalfrede hummaren i fjorden
  2. i overført tyding: la vere å kritisere, skjere ned på budsjett, seie opp nokon eller liknande
    Døme
    • dei totalfredar skulen dei neste to åra
Artikkelside

verneområde

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

område der naturen skal vernast mot inngrep eller forstyrringar
Artikkelside

kastrasjon

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

operativt inngrep på menn eller hanndyr der ein fjernar eller stoppar funksjonen av kjønnskjertlane
Døme
  • kastrasjon av oksar;
  • kirurgisk kastrasjon er irreversibelt

Faste uttrykk

  • kjemisk kastrasjon
    det å stoppe funksjonen av kjønnskjertlane ved hjelp av medikament
    • kjemisk kastrasjon som ein mogleg straff for seksualforbrytarar
Artikkelside

prosess

substantiv hankjønn

Opphav

fransk, av latin processus ‘framskriding’; jamfør prosedere

Tyding og bruk

  1. kontinuerleg rekkje av endringar;
    utviklingsgang, omdanning
    Døme
    • kjemiske prosessar
  2. Døme
    • truge med prosess
  3. rettargangsmåte;
    del av rettssystemet
  4. i IT: avgrensa serie av elektroniske inngrep eller handlingar

Faste uttrykk

  • gjere kort prosess
    straffe, gjere det av med (nokon) i ein fart;
    handle raskt;
    ikkje vente med å utføre
Artikkelside

naturleg

adjektiv

Tyding og bruk

  1. instinktiv, medfødd
    Døme
    • ein naturleg trong til sjølvhevding
  2. som høyrer til, som er eller som hender i samsvar med naturen;
    utan ytre inngrep;
    ofte til skilnad frå kunstig (1)
    Døme
    • naturlege grenser;
    • døy ein naturleg død;
    • naturleg farge
  3. Døme
    • naturleg nok;
    • det er berre naturleg at du lengtar heim
  4. som svarer til naturen eller røynda
    Døme
    • eit portrett i naturleg storleik
  5. som ikkje er tilgjort;
    uanstrengd, ekte, likefram
    Døme
    • vere naturleg og avslappa;
    • snakke heilt naturleg på radio

Faste uttrykk

  • naturleg logaritme
    logaritme med grunntal e;
    jamfør e (2, 2)
  • naturlege tal
    positive (4, heile tal som vi bruker å telje med, som 1, 2, 3 osv., av og til medrekna 0
Artikkelside

naseoperasjon

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

kirurgisk inngrep på nasen, ofte forbunde med plastisk kirurgi
Artikkelside

plastisk

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som gjeld plastikk (1)
    Døme
    • plastisk kunst
  2. Døme
    • ein plastisk masse;
    • plastiske sprengstoff
  3. som har romverknad
    Døme
    • eit plastisk målarstykke
  4. uttrykksfull, levande, vakker
    Døme
    • skildringa er plastisk;
    • plastisk mimikk
  5. om medisinsk inngrep: som skal reparere eller betre ein persons utsjånad
    Døme
    • plastisk kirurgi;
    • ein plastisk operasjon;
    • plastiske inngrep
Artikkelside

laissezfairepolitikk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

politikk som lèt økonomien og andre samfunnstilhøve utvikle seg fritt utan statlege inngrep
Artikkelside

hjarteoperasjon

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

kirurgisk inngrep i hjartet
Artikkelside