Avansert søk

Enkelt søk

Nynorskordboka 10 oppslagsord

villsau

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

utegangarsau som stammar frå ein forvilla type spælsau

Artikkelside

villkatt

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

vill katt som lever i skogane i Sør-Europa;
Felis sylvestris
forvilla huskatt
Døme
- ein villkatt har ungar i løa
i overført tyding: temperamentsfull person, særleg kvinne
Døme
- ho er litt av ein villkatt

Artikkelside

vill

adjektiv

Opphav

norrønt villr

Tyding og bruk

som veks eller lever i fri naturtilstand;
udyrka, utamd
Døme
- ville planter og dyr;
- temje ein vill hest;
- ville hundar
- brukt som adverb:
  denne planta veks ikkje vilt;
  det finst plassar der kattar lever vilt
aud, ulendt
Døme
- på ville fjellet;
- ville og forrivne fjell;
- eit vilt landskap
som ikkje kan orientere seg;
forvilla (1)
Døme
- gå seg vill
- - døgnvill
  - rådvill
som manglar kontroll eller hemningar;
styrlaus, kaotisk, oppjaga (2)
Døme
- ein vill dans;
- kampen vart villare og villare;
- vere på vill flukt;
- vill av raseri;
- vere vill etter tobakk;
- føre eit vilt liv;
- dei ulike meldingane skapte vill forvirring
- brukt som adverb:
  slå vilt om seg
som strir mot sunn fornuft;
planlaus, sprø (3), sanselaus (2)
Døme
- det var heilt vilt;
- er du heilt vill?
- ein vill plan;
- vere vill og galen;
- høyre eit vilt rykte
brukt som forsterkande adverb
Døme
- få besøk av vilt framande;
- vere vilt glad;
- ei vilt jublande folkemengd

Faste uttrykk

i sin villaste fantasi
innanfor det ein kan førestille seg;
med all si førestillingsevne
eg hadde ikkje i min villaste fantasi trudd eg skulle vinne
på ville vegar
1. på ein stad der ein ikkje skal vere;
  på avvegar
  gjerdet vart øydelagt av ein bil på ville vegar;
  treffe på ein grevling på ville vegar
2. på villspor når det gjeld moral, fornuft, fakta eller liknande
  når vanlege folk ikkje har råd til mat, då er vi på ville vegar;
  eg er redd ho har hamna på ville vegar i livet

Artikkelside

forville

forvilla

verb

Opphav

frå lågtysk; av for- ( og vill

Tyding og bruk

føre vill, villeie;

forderve moralsk

Døme

forville nokon;
forville hugen

Faste uttrykk

forville seg
1. gå seg bort, fare vill (1);
  hamne på feil stad
  sauen forvilla seg inn på eit kjøpesenter;
  vi forvillar oss uti myrområde;
  ho har forvilla seg inn i feil yrke
2. om dyr og planter: bli vill (1)(etter å ha vore tam eller dyrka)
  krokusen har forvilla seg frå gamle hagar

Artikkelside

forville seg

Tyding og bruk

Sjå: forville

gå seg bort, fare vill (1);
hamne på feil stad
Døme
- sauen forvilla seg inn på eit kjøpesenter;
- vi forvillar oss uti myrområde;
- ho har forvilla seg inn i feil yrke
om dyr og planter: bli vill (1)(etter å ha vore tam eller dyrka)
Døme
- krokusen har forvilla seg frå gamle hagar

Artikkelside

buskfuru, buskfure

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

planta eller forvilla lite tre i furufamilien, opphavleg frå fjellstrøka i Mellom- og Sør-Europa;

Pinus mugo

Artikkelside

bukketorn

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

planta eller forvilla tornete busk i søtvierfamilien med fiolette blomstrar og raudgule bær;

Lycium barbarum

Artikkelside

forvilling

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

det å vere forvilla eller villeia;
uklar og forvirra tilstand eller stode
Døme
- konspirasjonsteoriar er ei typisk forvilling;
- den nye lova skapte forvilling
det at planter og dyr blir forvilla
Døme
- forvilling av settefisk;
- forvillinga av framande arter er eit trugsmål mot norsk natur

Artikkelside

fortulla

adjektiv

Tyding og bruk

forvirra, fortumla, forvilla

Døme

han var heilt fortulla av oppstyret

Artikkelside

forvilla

adjektiv

Tyding og bruk

forvirra, fortapt (3);
som har gått seg bort
Døme
- han lullar seg inn i forvilla førestellingar;
- ho såg inn i dei forvilla auga;
- ein forvilla italiensk turist
om planter og dyr: som før har vore dyrka eller tamme, men som no finst vilt i naturen
Døme
- villaksen er truga av forvilla oppdrettslaks;
- linplanta kan ein enkelte stader finne forvilla

Artikkelside