Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
29 treff

Nynorskordboka 29 oppslagsord

ålkjend, ålkjent

adjektiv

Opphav

av ål- og kjend

Tyding og bruk

som er vanleg kjend;
allment kjend;
Artikkelside

symbolsak

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

sak som er eit symbol (1) på noko;
sak som representerer noko større eller meir allment
Døme
  • oppseiinga er vorten ei symbolsak for fagrørsla
Artikkelside

allmennpreventiv, ålmennpreventiv

adjektiv

Tyding og bruk

særleg i jus: som verkar allment førebyggjande eller hindrande;
Døme
  • straff med allmennpreventiv verknad
Artikkelside

veletablert

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som har ein trygg og stabil posisjon;
    Døme
    • ein veletablert musikar;
    • selskapet er etter kvart vorte veletablert
  2. som er allment godkjend, praktisert eller kjend;
    Døme
    • julebord er ein veletablert tradisjon;
    • bruke eit veletablert uttrykk
Artikkelside

undergrunnsmusikk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

musikk som ikkje er allment kjend, og som hovudsakleg blir spelt i undergrunnsmiljø
Døme
  • punken oppstod først som undergrunnsmusikk
Artikkelside

tidsskrift

substantiv inkjekjønn eller hokjønn

Opphav

etter tysk Zeitschrift

Tyding og bruk

publikasjon (oftast i hefteform) som kjem ut med jamne mellomrom, og som i regelen har innhald frå eit enkelt fag eller interesseområde
Døme
  • allment, litterært, vitskapleg tidsskrift
Artikkelside

godteken

adjektiv

Opphav

av godta

Tyding og bruk

som er akseptert;
godkjend, gyldig;
Døme
  • ei allment godteken sanning;
  • eit godteke prinsipp;
  • endringa er godteken;
  • dei nye elevane vart omsider godtekne
Artikkelside

hemmelegheit

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. det å vere hemmeleg;
    det å vere løynd (1 for uinnvigde
  2. noko som er eller bør vere hemmeleg;
    Døme
    • militære hemmelegheiter;
    • røpe ei hemmelegheit;
    • fortelje hemmelegheita vidare til nokon;
    • dette skal vere ei hemmelegheit mellom oss;
    • vi to bør ikkje ha hemmelegheiter for kvarandre
  3. nøkkel (til)
    Døme
    • hemmelegheita for å lykkast på eksamen

Faste uttrykk

  • i all hemmelegheit
    i det stille;
    utan at nokon veit om det
    • dei gifte seg i all hemmelegheit
  • offentleg hemmelegheit
    noko som skal vere hemmeleg, men som likevel er allment kjent
    • skandalen er ei offentleg hemmelegheit
Artikkelside

fortrulegheit

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

Døme
  • dei har stor fortrulegheit med kvarandre

Faste uttrykk

  • i fortrulegheit
    i løynd, ikkje allment kjend
    • snakke om noko i all fortrulegheit
Artikkelside

ortodoks

adjektiv

Opphav

av gresk doksa ‘meining’; jamfør orto-

Tyding og bruk

  1. som er i samsvar med den hevdvunne eller offisielle læra;
    Døme
    • ortodoks marxisme;
    • ortodoks forkynning;
    • ein ortodoks jøde
  2. allment godteken;
    vanleg;
    Døme
    • ortodoks finanspolitikk

Faste uttrykk

  • den ortodokse kyrkja
    austleg grein av kristendomen med utspring i den bysantinske kyrkja
    • den ortodokse kyrkja er sett saman av fleire sjølvstyrte kyrkjer, som den gresk-ortodokse og den russisk-ortodokse
Artikkelside