Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
14 treff

Nynorskordboka 14 oppslagsord

urettferdig

adjektiv

Tyding og bruk

  1. ikkje i samsvar med rimeleg dom, fordeling eller liknande;
    ikkje rett og rimeleg;
    Døme
    • læraren var urettferdig;
    • urettferdige avgjerder;
    • urettferdig fordeling
  2. Døme
    • ei urettferdig skulding
  3. i religiøst mål: syndig, syndefull
    • brukt som substantiv:
      • Gud lèt det regne over rettferdige og urettferdige
Artikkelside

diskriminere

diskriminera

verb

Opphav

frå latin ‘gjere skilnad’; jamfør diskré

Tyding og bruk

  1. gjere skilnad på;
    behandle (ein person eller ei gruppe) urettferdig eller dårlegare enn andre
    Døme
    • bli diskriminert på grunn av hudfarga
    • brukt som adjektiv
      • utsegna verka diskriminerande
  2. sjå skilnad på;
    skilje (2, 5) frå kvarandre
    Døme
    • diskriminere farger
Artikkelside

usakleg

adjektiv

Opphav

jamfør sakleg

Tyding og bruk

som ikkje held seg til saka eller reglane;
Døme
  • eit usakleg innlegg;
  • kome med usakleg kritikk
Artikkelside

føle 1

føla

verb

Opphav

frå lågtysk

Tyding og bruk

  1. granske ved å ta på;
    Døme
    • føle med fingrane på tøyet;
    • ho følte med handa langs vindaugskarmen
  2. merke med sansane;
    Døme
    • føle svolt;
    • føle fysisk ubehag;
    • føle seg sjuk;
    • føle nauda på kroppen
  3. merke i hugen;
    kjenne (2, 3) i sitt indre
    Døme
    • føle på seg at det blir regn;
    • føle sorg og sakn;
    • føle ansvar;
    • føle seg glad;
    • det kan følast urettferdig

Faste uttrykk

  • føle for
    ha lyst til
  • føle med
    ha medkjensle med (nokon)
  • føle på kroppen
    oppleve direkte, i praksis
  • føle seg fram
    prøve seg fram;
    trivle seg framover
  • til å ta og føle på
    handgripeleg, konkret;
    tydeleg, opplagd
    • spenninga er til å ta og føle på før kveldens kamp
Artikkelside

stemoderleg

adjektiv

Opphav

av stemor

Tyding og bruk

som blir forsømd, neglisjert eller oversett til fordel for andre eller anna;
Døme
  • få ei stemoderleg behandling
  • brukt som adverb:
    • bli stemoderleg behandla
Artikkelside

granskog

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. skog av grantre
    Døme
    • bak huset er det tett granskog
  2. i overført tyding: noko som er langt utanfor allfarveg
    Døme
    • dei køyrde langt bort i granskogen

Faste uttrykk

  • inn i/inni granskogen
    som er langt forbi kva ein kan fatte eller uttrykkje;
    frykteleg, veldig, særs
    • det var så inn i granskogen urettferdig;
    • eg saknar mobilen noko inni granskogen no
  • kvar/kva/korleis i granskogen
    brukt forsterkande i spørsmål: i alle dagar, i all verda
    • kvar i granskogen gjekk dei no?
    • kva i granskogen er dette for noko?
    • korleis i granskogen klarte du dette?
Artikkelside

urettvis

adjektiv

Opphav

norrønt úréttvíss

Tyding og bruk

  1. Døme
    • ei urettvis avgjerd;
    • urettvis oppseiing
    • brukt som adverb:
      • bli urettvist behandla
  2. Døme
    • få urettvis kritikk
Artikkelside

urettferd

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

det å vere urettferdig (1);
urimeleg gjerning eller tilhøve
Døme
  • urettferda i samfunnet;
  • det ligg mykje urettferd i denne fordelinga
Artikkelside

unfair

adjektiv

Uttale

ønˊnfær

Opphav

frå engelsk; jamfør fair

Tyding og bruk

Døme
  • det var unfair å favorisere den eine slik;
  • ein unfair kamp;
  • unfair spel
Artikkelside

skattemoral

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

vilje til å betale skatt
Døme
  • eit urettferdig skattesystem fører til at skattemoralen blir dårlegare
Artikkelside