Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
19 treff

Nynorskordboka 19 oppslagsord

tidsperiode

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

stykke tid som er avgrensa;
tid av ei viss lengd;
Døme
  • unntaket gjeld i ein kortare tidsperiode;
  • tidsperioden etter krigen var prega av store endringar
Artikkelside

tidsspenn

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

utstrekning i tid;
omfang i tid;
Døme
  • det er eit tidsspenn på ti år mellom dei to hendingane
Artikkelside

tidsintervall

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

avstand mellom to tidspunkt;
Artikkelside

tidsepoke

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

viktig eller særprega periode;
Døme
  • museet stiller ut vogner frå ulike tidsepokar
Artikkelside

stykke 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt stykki; samanheng med stokk (1

Tyding og bruk

  1. del av ein heilskap;
    Døme
    • bryte av eit stykke sjokolade;
    • skjere to store stykke av kaka;
    • lese det første stykket av boka;
    • eit stykke av åkeren;
    • lese eit stykke av ei bok
  2. einskild ting eller individ av fleire liknande;
    forkorta stk.
    Døme
    • epla kostar to kroner stykket;
    • kjøpe fire stykke av kvart slag;
    • det kjem fem stykke til middag
  3. unikt eller spesielt eksemplar av noko
  4. del av veg;
    Døme
    • katten følgde etter meg eit stykke;
    • hytta låg eit stykke frå sjøen
  5. i overført tyding: del av lengre prosess eller tidsperiode
    Døme
    • eit stykke ut i skuleåret får dei praktiske testar;
    • det er eit godt stykke att fram til dei blir einige
  6. (kortare) tekst;
    Døme
    • skrive eit stykke i avisa
  7. kunstnarleg arbeid
    Døme
    • eit stykke av Ibsen;
    • spele eit stykke av Grieg
  8. arbeid eller oppgåve som er i gang eller som er utført;
    Døme
    • eit godt stykke arbeid;
    • eit fantastisk stykke kunst

Faste uttrykk

  • eit stivt stykke
    noko som er (for) drygt å seie
  • eit stykke på veg
    til ei viss grad;
    til dels
    • eg forstår argumenta eit stykke på veg
  • i det stykket er dei like
    på det punktet er dei like
  • i stumpar og stykke
    i veldig små bitar;
    i fillebitar
    • rive arka i stumpar og stykke
  • i stykke
    i ulike bitar;
    frå kvarandre
    • rive brevet i stykke;
    • glaset fall og gjekk i stykke
  • når det kjem til stykket
    når det verkeleg gjeld
  • stykke for stykke
    bit for bit
  • to alner av same stykket
    to av same (dårlege) slaget
Artikkelside

overgangsvindauge

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

avgrensa tidsperiode der profesjonelle idrettsklubbar har løyve til å byte eller kjøpe spelarar
Artikkelside

tal

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt tal

Tyding og bruk

  1. matematisk eining brukt ved rekning eller teljing, nytta som uttrykk for verdi (3)
    Døme
    • heile tal;
    • eit stort tal;
    • rasjonale tal
  2. symbol eller teikn for tal (1);
    Døme
    • arabiske tal;
    • tala 3, 7 og 11
  3. mengd av noko;
    Døme
    • talet på ulykker aukar;
    • fleire tusen i talet;
    • ho har ikkje tal på kor mange dei var
  4. grammatisk kategori som markerer om eit omgrep omfattar éi eller fleire einingar;
    Døme
    • samsvarsbøying i person og tal
  5. brukt som etterledd i samansetningar som nemner ein viss tidsperiode

Faste uttrykk

  • imaginære tal
    tal som multipliserte med seg sjølv gjev eit negativt produkt;
    motsett reelle tal
  • like tal
    tal som kan delast med to;
    partal
  • raude tal
    tal som syner underskot i rekneskapen for ein driftsperiode
  • reelle tal
    samnemning for alle rasjonale og irrasjonale tal;
    motsett imaginære tal
  • svarte tal
    tal som syner overskot i rekneskapen for ein driftsperiode
  • ulike tal
    tal som ikkje kan delast med to;
    oddetal
Artikkelside

steinalder

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. i bunden form eintal: tidsperiode da det var vanleg å bruke stein til reiskap og våpen;
    til skilnad frå bronsealder og jernalder
  2. i overført tyding: svært gammaldags tilstand eller tankegang
    Døme
    • her lever dei framleis i steinalderen
Artikkelside

blømingstid

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. tid da plante blomstrar;
    Døme
    • gjeste Hardanger i blømingstida
  2. i overført tyding: tidsperiode da noko når si fulle utvikling eller er på sitt mest produktive og aktive;
    Døme
    • ei kulturell og politisk blømingstid
Artikkelside

hundreår

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. periode på 100 år;
    kvar tidsperiode på 100 år rekna frå byrjinga av tidsrekninga;
    forkorta hå.
    Døme
    • i det 20. hundreåret;
    • 1800-talet var hundreåret for vitskap og oppdagingar
  2. 100 år etter ei viss hending
    Døme
    • markere hundreåret for komponistens død
Artikkelside