Avansert søk

11 treff

Nynorskordboka 11 oppslagsord

strekke 2

strekka

verb

Opphav

av strekkje (2; etter rekke (3

Faste uttrykk

  • strekke til
    vere nok;
    greie seg;
    rekke (3, 4)
    • pengane strekk ikkje til;
    • kreftene strakk ikkje til;
    • dei kjende på seg at dei ikkje hadde strokke til

strekkje 2, strekke 3

strekkja, strekka

verb

Opphav

truleg av lågtysk strecken

Tyding og bruk

  1. skade med tøying
    Døme
    • eg strekte ein lårmuskel på treninga
  2. rette ut, stramme
    Døme
    • strekkje føtene;
    • strekkje laken;
    • han geispa og strekte seg;
    • ho strekkjer opp handa
  3. spenne ut;
    leggje i linje
    Døme
    • strekkje ei snor til å grave etter;
    • dei strekte kablar
  4. særleg i militæret: irettesetje

Faste uttrykk

  • strekkje seg
    • gjere seg lang
      • ho strekte seg for å nå opp
    • gjere eller bli lengre;
      tøye seg
      • tauet har strekt seg under påkjenninga
    • breie seg
      • eigedomen strekkjer seg frå dalbotnen og opp mot snaufjellet
    • vare (4
      • ein møteserie som strekte seg over fleire veker
  • strekkje ut
    • tøye ut, til dømes etter trening
    • om tid: vare lenge;
      trekkje ut
      • arbeidet har strekt ut i tid
  • strekkje våpen
    kapitulere
    • laget måtte strekkje våpen mot den regjerande verdsmeistaren

strekkje 1, strekke 1

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

Døme
  • strekkja mellom Eidfjord og Geilo

rekke 3

rekka

verb

Opphav

norrønt hrøkkva, tyding truleg etter lågtysk reken

Tyding og bruk

  1. nå heilt fram til
    Døme
    • rekke opp til taket;
    • gardinene rakk ikkje ned til golvet
  2. ha tid til
    Døme
    • eg rekk ikkje å reagere;
    • vi rakk ein matbit før vi fór;
    • eg har ikkje rokke å skifte
  3. kome fram til i tide
    Døme
    • rekke toget;
    • dei rakk fram før kvelden
  4. vere nok
    Døme
    • suppa rakk til alle som ville smake;
    • pengane rekk til ein bussbillett

Faste uttrykk

  • rekke over
    ha tid til;
    bli ferdig med
    • eg rakk ikkje over alt eg skulle gjere
  • rekke til
    strekke til
    • pengane rakk ikkje til
  • vare og rekke
    gå lang tid;
    vare lenge
    • det varte og rakk før eg fekk svar

hanke 3

hanka

verb

Opphav

avleidd frå norrønt hanga, før nynorsk hange; jamfør henge (3

Tyding og bruk

  1. gjerne vilje feste seg på;
    henge (etter)
    Døme
    • ho hanka etter gutane

Faste uttrykk

  • hanke til
    så vidt strekke til
    • det var så vidt det hanka til med han

strekke til

Tyding og bruk

vere nok;
greie seg;
Sjå: strekke
Døme
  • pengane strekk ikkje til;
  • kreftene strakk ikkje til;
  • dei kjende på seg at dei ikkje hadde strokke til

økonomisk

adjektiv

Opphav

jamfør økonomi

Tyding og bruk

  1. som har med pengar å gjere;
    Døme
    • den økonomiske stillinga for kommunen var dårleg
  2. som gjeld økonomi som fag eller vitskap
    Døme
    • eit økonomisk studium;
    • økonomiske fag
  3. forsiktig i forbruk;
    sparsam
    Døme
    • ein må vere økonomisk skal pengane strekke til
  4. rimeleg eller billig i bruk
    Døme
    • ein økonomisk oppvarmingsmåte

ty 2

verb

Opphav

norrønt týja; samanheng med tøye (2

Tyding og bruk

  1. nå, rekkje
    Døme
    • erma tyr til olbogen
  2. strekke (til), hjelpe, nytte
    Døme
    • dette tyr ikkje til

rekke til

Tyding og bruk

strekke til;
Sjå: rekke
Døme
  • pengane rakk ikkje til

hanke til

Tyding og bruk

så vidt strekke til;
Sjå: hanke
Døme
  • det var så vidt det hanka til med han