Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
23 treff

Nynorskordboka 23 oppslagsord

nyting

substantiv hokjønn

Opphav

av nyte

Tyding og bruk

  1. det å nyte (1);
    (sterk) kjensle av lyst eller hugnad
    Døme
    • utsikta var ei rein nyting;
    • seksuell nyting
  2. det å konsumere eller innta
    Døme
    • nyting av alkohol er ikkje tillete
Artikkelside

vellystig

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som vekkjer eller er prega av vellyst
    Døme
    • sende nokon eit vellystig smil;
    • vellystige tankar
  2. om person: sterkt oppteken av kroppsleg eller kjønnsleg nyting
    Døme
    • treffe ei vellystig kvinne;
    • bli oppsøkt av ein vellystig mann
Artikkelside

estetisk

adjektiv

Tyding og bruk

som gjeld eller er prega av det smakfulle, tiltalande og vakre;
som høver med reglane i estetikken
Døme
  • ha estetisk sans;
  • ta estetiske omsyn;
  • det var ei estetisk nyting

Faste uttrykk

  • estetiske fag
    fag innanfor kunst, design og forming, av og til medrekna musikk, dans, drama og liknande
Artikkelside

betre 1

adjektiv

Opphav

norrønt betri, komparativ av bra og god, jamfør best (2; samanheng med bate (1

Tyding og bruk

  1. meir dugande;
    flinkare;
    Døme
    • ein spelar som er betre enn dei andre;
    • vere betre enn dei fleste i matematikk
  2. meir velskikka, tenleg;
    med høgare verdi;
    meir brukande;
    Døme
    • bilen din er betre enn min;
    • få betre karakterar;
    • vere av betre kvalitet;
    • det er betre at du ventar til i morgon
  3. mindre sjuk eller uvel;
    friskare
    Døme
    • den sjuke er betre i dag;
    • kjenner du deg betre?
  4. som gjev større nyting eller velvære;
    Døme
    • vin er betre enn øl;
    • von om betre tider;
    • denne boka er betre enn den førre eg las
  5. i større mon;
    rikelegare;
    Døme
    • krav om betre plass til husdyr;
    • når eg får betre tid, kjem eg;
    • mange har fått betre råd
  6. meir storsinna;
    edlare; jamfør best (2, 5)
    Døme
    • bli eit betre menneske;
    • kome på betre tankar
  7. meir velgrunna eller gyldig;
    Døme
    • ha betre prioritet;
    • ha betre odelsrett til eigedomen
  8. gjævare, rikare;
    Døme
    • vere av betre folk
  9. med mindre vanske, lettare;
    Døme
    • det vart ikkje betre å få tak i henne seinare
  10. brukt som adverb: meir intenst;
    grundigare;
    forsvarlegare;
    Døme
    • dette liker eg betre;
    • høyr betre etter;
    • du må forklare deg betre
  11. utan klar samanlikning: meir enn middels god
    Døme
    • eit betre måltid;
    • eitt av dei betre talenta vi har sett
Artikkelside

svir

substantiv hankjønn

Opphav

av svire

Tyding og bruk

  1. drikking (2) og festing;
    Døme
    • leve eit vilt liv med drikk og svir
  2. stor nyting;
    fryd, vellyst
    Døme
    • det var rein svir å høyre songen;
    • det skal vere meg ein sann svir
Artikkelside

masochisme, masokisme

substantiv hankjønn

Uttale

masokisˊme

Opphav

etter namnet til den austerrikske forfattaren Sacher-Masoch 1836–1895

Tyding og bruk

det å kjenne glede eller seksuell nyting ved å bli påført smerte eller bli audmjuka;
jamfør sadisme
Artikkelside

kulinarisk

adjektiv

Opphav

frå latin , av culina ‘kjøken’

Tyding og bruk

som har med matlaging og kokekunst å gjere;
Døme
  • måltidet var ei kulinarisk nyting;
  • han driv med kulinariske eksperiment
Artikkelside

hedonistisk

adjektiv

Tyding og bruk

som er prega av lyst og nyting;
som gjeld hedonisme (2)
Døme
  • eit liv i hedonistisk overflod
Artikkelside

hedonisme

substantiv hankjønn

Opphav

av gresk hedone ‘vellyst’ og -isme

Tyding og bruk

  1. lære om at nytinga er det einaste gode, og at andre ting berre er gode eller dårlege i den grad dei gjev nyting eller smerte
  2. oppfatning om at lyst og nyting er det viktigaste i livet
    Døme
    • ein livsførsel prega av forbruk og hedonisme
Artikkelside

fråhald

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. det å halde seg frå nyting;
    Døme
    • seksuelt fråhald
  2. det å ikkje smake alkohol;
    Døme
    • forplikte seg til totalt fråhald
Artikkelside