Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
9 treff

Nynorskordboka 9 oppslagsord

nordside

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

side eller kant som snur mot eller ligg i nord
Døme
  • på nordsida av haugen
Artikkelside

transalpinsk, transalpin

adjektiv

Opphav

av trans-

Tyding og bruk

som er på nordsida av Alpane;
motsett cisalpinsk
Artikkelside

nord 2

adverb

Opphav

norrønt norðr; jamfør nordre og nørdst

Tyding og bruk

  1. i den nordlege delen av eit område;
    på nordsida;
    mot nord, i nordleg retning
    Døme
    • byen ligg nord for elva;
    • fare langt nord i landet
  2. lenger oppe i dalen;
    oppover dalen

Faste uttrykk

  • nord og ned
    til helvete;
    svært dårleg
    • døme nokon nord og ned;
    • det gjekk nord og ned med dei
Artikkelside

liggje, ligge

liggja, ligga

verb

Opphav

norrønt liggja

Tyding og bruk

  1. om person eller dyr: vere i meir eller mindre vassrett stilling
    Døme
    • liggje både på magen og på sida;
    • ho låg utstrekt;
    • hunden låg på graset
    • brukt som adjektiv
      • liggjande stilling
  2. vere på ein viss plass, ofte over tid;
    vere i ei viss stilling
    Døme
    • boka ligg på bordet;
    • pengane ligg i skuffa;
    • byen ligg på nordsida;
    • huset ligg fint til;
    • prisen ligg på om lag 100 kr;
    • liggje lågt i terrenget;
    • reinhaldsverket ligg under kommunen;
    • skipet ligg i land
  3. i overført tyding: vere naturleg, forståeleg;
    hengje saman med;
    Døme
    • det ligg nær å tru det;
    • årsaka ligg i dei låge strømprisane
  4. kvile i seng, halde senga
    Døme
    • liggje til sengs;
    • liggje og fryse;
    • liggje sjuk med feber
  5. vere utbreidd over, dekkje
    Døme
    • snøen låg meterhøg;
    • det låg rim på marka
  6. vere i ein viss tilstand
    Døme
    • liggje på latsida;
    • liggje i bløyt;
    • liggje brakk;
    • golvet låg fullt av klede;
    • liggje vêrfast;
    • liggje på lur;
    • liggje i trening;
    • liggje i tingingar

Faste uttrykk

  • liggje an
    vere plassert (i høve til andre);
    stille seg, teikne, ha utsikt (til)
    • liggje dårleg an;
    • det norske laget låg godt an etter første etappe
  • liggje att
    vere att, vere gløymd
  • liggje etter
    ikkje halde følgje
  • liggje for
    passe til evnene og interessene til nokon
    • grammatikk ligg ikkje for dei
  • liggje for døden
    vere døyande;
    liggje på dødsleiet
    • liggje for døden i ei veke;
    • det året han låg for døden
  • liggje føre
    vere til stades;
    finnast (1), eksistere (1)
    • materialet ligg endeleg føre i bokform;
    • det ligg ikkje føre konkrete planar for gjennomføringa
  • liggje i
    tyde, implisere
    • kva ligg det i den utsegna?
  • liggje med
    ha samleie med
  • liggje nede
    stå stille, ikkje vere i gang
    • straumnettet ligg nede
  • liggje noko under
    vere skjult eller hemmeleg
    • her ligg det noko under
  • liggje over
    1. om person: overnatte
    2. om fartøy: halle på sida
  • liggje på likstrå
    liggje på seng fram til gravferda
  • liggje på likstrå
    liggje på seng fram til gravferda
  • liggje til
    høyre til
    • det ligg til familien å vere snobbete
  • liggje til rette/rettes
    høve, passe bra
    • forholda ligg godt til rette for effektivt arbeid no
  • liggje til grunn
    vere årsak til eller grunnlag for
    • visjonane som ligg til grunn for satsinga
  • liggje under for
    vere avhengig av
    • han låg under for alkoholen
Artikkelside

nordanfor, nordafor

preposisjon

Tyding og bruk

  1. på nordsida av;
    nord for
    Døme
    • turterrenget ligg nordanfor byen
  2. brukt som adverb: på ein stad lenger nord;
    nord for Dovre;
    i Nord-Noreg
Artikkelside

nordantil, nordatil

preposisjon

Tyding og bruk

  1. Døme
    • han er nordantil Træna
  2. brukt som adverb: frå ein stad i nord;
    Døme
    • båten kjem nordantil
  3. brukt som adverb: på nordsida, i nord
    Døme
    • himmelen er klar nordantil
Artikkelside

nordom

preposisjon

Tyding og bruk

  1. over til nordsida av
    Døme
    • fare nordom fjellet
  2. Døme
    • nordom polarsirkelen
  3. som adverb: nordanfor (2)
    Døme
    • grannebygda nordom
Artikkelside

ferjeleie, ferjelægje

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør leie (2

Tyding og bruk

stad der ei ferje (1 legg til eller ligg fortøydd og der ein kan gå eller køyre om bord på eller av ferja;
Døme
  • byggje nytt ferjeleie på nordsida av fjorden
Artikkelside

nordanom

preposisjon

Tyding og bruk

  1. på nordsida av;
    Døme
    • segle nordanom Færøyane
  2. brukt som adverb: på nordsida
    Døme
    • dei ferdast mellom Skottland og øyane nordanom
Artikkelside