Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
44 treff

Nynorskordboka 44 oppslagsord

digital

adjektiv

Opphav

av engelsk digit ‘tal, desimal, siffer’; opphavleg av latin digitus ‘finger’

Tyding og bruk

  1. som gjeld tal eller eit sett av andre diskrete (2 teikn;
    til skilnad frå analog (1, 2)
    Døme
    • digitale signal;
    • digitale verktøy;
    • digitalt bakkenett
    • brukt som adverb
      • lagre bileta digitalt
  2. som bruker eller er knytt til digitale data og datateknologi
    Døme
    • digital kompetanse;
    • digital undervisning;
    • digitale tenester;
    • digitale medium;
    • ha både fysiske og digitale møte;
    • skape digitale møteplassar

Faste uttrykk

  • digitale data
    data som gjev att fysiske storleikar med diskrete teikn, oftast siffer
Artikkelside

prompte 2

prompta

verb

Tyding og bruk

gje ei digital eining ein kommando som skal utløyse den responsen ein ynskjer;
skrive instruks (3);
jamfør prompt
Døme
  • det er viktig å prompte godt for å få eit godt svar;
  • prompte den kunstige intelligensen til å lage eit bilete av høghus på månen
Artikkelside

vassmerke

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. merke for vasstand
  2. (kvalitets)merke i papir som ein ser når ein held det opp mot lyset
  3. merke på digital fil som viser opphavsrett
Artikkelside

zoome

zooma

verb

Uttale

soˋme eller  su`me

Opphav

av engelsk zoom ‘summe’

Tyding og bruk

endre brennvidda i ei kameralinse eller utsnittet på ein digital skjerm
Døme
  • ein kan zoome på skjermen ved å bruke to fingrar

Faste uttrykk

  • zoome inn
    1. justere innstilling på eit (skjerm)bilete eller kamera slik at visse motiv blir større og fleire detaljar blir synlege innanfor biletruta
      • zoome inn på ein person i bakgrunnen
    2. rette merksemd mot noko;
      fokusere (2)
      • filmen zoomar inn på kvardagen til førsteklassingar
  • zoome ut
    justere innstilling på eit (skjerm)bilete eller kamera slik at visse motiv blir mindre og eit større område blir synleg innanfor biletruta
    • zoome ut for å sjå heile kartet
Artikkelside

zoom

substantiv hankjønn

Uttale

so´m eller  su´m

Opphav

frå engelsk

Tyding og bruk

det å forstørre eller forminske eit utsnitt i ei kameralinse eller på ein digital skjerm slik at ein får ei optisk oppleving av å sjå utsnittet frå ulike avstandar;
det å endre brennvidd
Døme
  • optisk zoom;
  • kameraet har kraftig zoom;
  • manipulere eit bilete ved hjelp av zoom
Artikkelside

veljar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. person som kan velje (2);
    røystefør person
    Døme
    • partiet treng å appellere til fleire veljarar;
    • kandidatane møter veljarane
  2. person som har røysta på eller kjem til å røyste på eit bestemt parti eller ein bestemd kandidat
    Døme
    • dei kjem til å miste mange veljarar;
    • jobbe for veljarane sine
  3. digital meny eller analog mekanisme der ein vel ei viss innstilling;
    jamfør kanalveljar
Artikkelside

tavle

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt tafla ‘tavle, brikke’, gjennom lågtysk; frå latin tabula

Tyding og bruk

  1. plate til å skrive på eller digital skjerm festa på vegg eller stativ i klasserom eller møterom
    Døme
    • læraren skreiv på tavla
  2. plate av papp, kork eller tre til å slå opp meldingar, kunngjeringar eller liknande på
  3. flat og tynn helle, plate eller skive til å hogge eller risse inn teikn eller skrive på
  4. liste eller oversikt over noko
  5. (ramme med) plate av voks som bier byggjer i kuben og forsyner med celler for honning eller yngel;
  6. panel med brytarar, kontroll- og måleinstrument eller liknande
Artikkelside

datafil

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

digital eining beståande av data som høyrer saman;
Døme
  • opne ei datafil;
  • ei mappe med mange datafiler
Artikkelside

romeining

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. mål for å angje volum (1);
  2. del av bygning
    Døme
    • hotellet har 34 romeiningar
  3. digital eining som blir montert i eit rom, og som kan ta imot signal frå fjernkontroll eller liknande
Artikkelside

smilefjes

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

stilisert andlet med smilande munn, særleg brukt i digital kommunikasjon;
jamfør emoji
Artikkelside