Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
46 treff

Nynorskordboka 46 oppslagsord

analyse

substantiv hankjønn

Uttale

analyˋse

Opphav

gjennom latin; frå gresk analysis ‘oppløysing’

Tyding og bruk

  1. (metode som går ut på) det å dele, løyse opp ein heilskap (stoffmasse, tankesamanheng) i mindre einingar eller delar (og forstå samanhengen mellom dei);
    motsett syntese (1)
    Døme
    • kjemisk analyse;
    • litterær analyse
  2. granskingsarbeid, avhandling der analyse (1) er brukt som metode
    Døme
    • lage ein analyse av stoda i varehandelen;
    • boka er ein analyse av målstriden
Artikkelside

vassprøve

substantiv hokjønn eller hankjønn

Tyding og bruk

  1. Døme
    • sende inn ei vassprøve til analyse
  2. om eldre forhold: gudsdom der den mistenkte vart kasta i vatnet, og den uskuldige sokk, medan den skuldige flaut
Artikkelside

sylskarp

adjektiv

Tyding og bruk

  1. kvass som ein syl;
    svært kvass
    Døme
    • ei sylskarp øks
  2. svært intelligent
    Døme
    • ein sylskarp student
  3. treffande eller velformulert
    Døme
    • ho leverte ein sylskarp analyse av samtida
  4. med svært god biletkvalitet
    Døme
    • skjermen er sylskarp
Artikkelside

pragmatisk

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som legg vekt på å kome fram til praktiske løysingar;
    Døme
    • pragmatisk politikk;
    • dei har ofte vist seg både pragmatiske og fleksible
  2. om historieskriving: som freistar å klarleggje årsaker til og verknader av historiske hendingar
    Døme
    • pragmatisk historieskriving
  3. i språkvitskap: som gjeld bruk av språk og verknad av språkbruk
    Døme
    • pragmatisk analyse av språket
Artikkelside

vektanalyse

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

i kjemi: analyse for å finne ut vekta til ein eller fleire komponentar i ein stoffmasse
Artikkelside

test

substantiv hankjønn

Opphav

frå engelsk

Tyding og bruk

  1. utprøving av yteevne eller eigenskap til køyretøy, materiale eller liknande
    Døme
    • test av sommardekk
  2. undersøking av ferdigheit, intelligens eller liknande til ein person
    Døme
    • ein test i kunnskap;
    • gjere det bra på testane
  3. analyse av kjemiske eller fysiske eigenskapar
    Døme
    • ta ein test;
    • få svar på testane;
    • ein positiv test betyr at ein er smitta;
    • testene går føre seg i laboratorium
  4. førebuande prøve før konkurranse, arrangement eller liknande;
    jamfør testrenn

Faste uttrykk

  • best i test
    rangert høgast i kvalitet samanlikna med andre, liknande varer
Artikkelside

simultan

adjektiv

Opphav

frå mellomalderlatin; av latin simul ‘samstundes’

Tyding og bruk

som går føre seg eller finst samstundes med noko anna
Døme
  • ein simultan analyse;
  • simultane åtak i fleire byar
Artikkelside

stokastisk

adjektiv

Opphav

frå gresk ‘som er eigna til å treffe det rette’

Tyding og bruk

tilfeldig, men mogleg å kalkulere statistisk
Døme
  • ein stokastisk analyse
Artikkelside

tolkar

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt tulkari m ‘tolk’

Tyding og bruk

  1. person som legg fram sin analyse eller si tolking av noko;
    jamfør tolking (2)
  2. person som framfører dikt, musikkverk og liknande;
    jamfør tolke (4)
Artikkelside

utarbeide

utarbeida

verb

Tyding og bruk

setje saman eller lage noko gjennom (systematisk) tenking, analyse, planlegging og liknande;
arbeide ut, setje saman
Døme
  • utarbeide ein rapport;
  • kommunen har utarbeidd nye byggjeplanar
  • brukt som adjektiv:
    • ein nøye utarbeidd analyse
Artikkelside