Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
25 treff

Nynorskordboka 25 oppslagsord

nær 1

adjektiv

Opphav

same opphav som nær (2

Tyding og bruk

  1. som er like ved;
    som ikkje er langt unna
    Døme
    • dei var nære grannar;
    • på nært hald;
    • i nær framtid
  2. Døme
    • vere blant dei næraste venene til nokon;
    • det er eit nært forhold mellom dei;
    • han har nær kjennskap til miljøet;
    • få til eit nærare samarbeid med skulen
Artikkelside

venelsken, vennelsken

adjektiv

Tyding og bruk

  1. omhugsam for venene sine
  2. om dyr: venleg, kjælen
Artikkelside

rose 3

rosa

verb

Opphav

norrønt hrósa

Tyding og bruk

uttrykkje at ein er svært nøgd med noko som nokon har gjort;
lovprise, låte vel over
Døme
  • rose elevane for flott innsats;
  • eg kan ikkje få rosa venene mine nok
  • brukt som adjektiv:
    • få rosande omtale

Faste uttrykk

  • rose seg av
    vere kry av eller kyte av
Artikkelside

intravenøs

adjektiv

Opphav

frå latin , av intra- og vena ‘vene’

Tyding og bruk

som blir sprøyta inn i venene
Døme
  • få intravenøs næring
  • brukt som adverb
    • pasienten fekk næring intravenøst
Artikkelside

skiljast

verb

Opphav

av skilje (2

Tyding og bruk

  1. gå frå einannan;
    avslutte hopehav
    Døme
    • skiljast som gode vener
  2. løyse opp ekteskap;
    Døme
    • dei skilst etter ti års ekteskap

Faste uttrykk

  • skiljast med
    1. bli skild frå
      • han skilst med venene
    2. kvitte seg med
      • ho skilst med den gamle stolen
Artikkelside

sjeldan 2

adverb

Opphav

norrønt sjaldan

Tyding og bruk

  1. ikkje ofte;
    få gonger
    Døme
    • eg ser henne sjeldan;
    • dette skjer sjeldnare enn før;
    • dei skal treffe venene dei ser sjeldnast
  2. eineståande, uvanleg
    Døme
    • eit sjeldan vakkert barn;
    • sjeldan god mat

Faste uttrykk

  • sjeldan eller aldri
    så godt som aldri
Artikkelside

naud, nød

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt nauð(r)

Tyding og bruk

  1. vanskeleg situasjon;
    fare, krise
    Døme
    • vere i naud
  2. stor mangel;
    fattigdom, armod;
    skort
    Døme
    • lide naud;
    • yte bistand der nauda er størst
  3. tvingande grunn
    Døme
    • eg har ikkje naud til å gjere det

Faste uttrykk

  • ha inga naud
    ikkje vere nokon fare
    • det har inga naud
  • i nauda skal ein venene røyne
    sanne vener hjelper ein om ein får det vanskeleg
  • med naud og neppe
    knapt nok;
    berre så vidt
  • med nauda
    knapt nok;
    så vidt
  • naud lærer naken kvinne å spinne
    ein finn ei løysing når ein er i ein vanskeleg situasjon
  • når nauda er størst, er hjelpa nærmast
    når alt ser vanskeleg ut, kan det vere at ein får hjelp
  • til naud
    i naudsfall, i verste fall
  • vere i naud for
    mangle
    • vere i naud for arbeidsplassar
Artikkelside

farvatn

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå nederlandsk

Tyding og bruk

Døme
  • trongt farvatn;
  • fiske i fjerne farvatn;
  • farvatnet er klart

Faste uttrykk

  • ureint farvatn
    1. sjøveg (1) med mange skjer
    2. uoversiktleg og vanskeleg stode
      • økonomien var på veg inn i ureint farvatn
  • vere i farvatnet
    vere i nærleiken;
    vere i kjømda
    • venene våre er i farvatnet
Artikkelside

vitje

vitja

verb
kløyvd infinitiv: vitja

Opphav

norrønt vitja

Tyding og bruk

  1. gjeste, besøkje
    Døme
    • vitje venene sine;
    • vitje hovudstaden
  2. sjå etter (fangstreiskap)
    Døme
    • vitje garna
Artikkelside

venøs

adjektiv

Opphav

av vene

Tyding og bruk

som gjeld venene;
til skilnad frå arteriell
Døme
  • venøst blod
Artikkelside