Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
18 treff

Nynorskordboka 18 oppslagsord

detaljplan

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

nøye utarbeidb plan som tek omsyn til detaljane i eit prosjekt;
til skilnad frå rammeplan og skisse (2)
Døme
  • lage til ein detaljplan for utbygginga;
  • kommunestyret godkjende detaljplanen til ny tunnel
Artikkelside

snitt 3

substantiv inkjekjønn

Opphav

av tysk schneiden ‘skjere’; av lågtysk sniden

Tyding og bruk

  1. det å snitte eller skjere av eller inn i noko;
    Døme
    • sprette opp fisken med raske snitt
  2. flate som kjem fram ved gjennomskjering;
    Døme
    • granske snittet der greina var avsaga;
    • eit reinskore snitt på bladkantane på ei bok
  3. teikning eller skisse som viser oppbygginga til noko ved å lage eit (tenkt) kutt gjennom konstruksjonen;
    Døme
    • eit snitt av motoren med namn på dei ulike delane
  4. sum av ei rekkje tal dividert med talet av dei;
    Døme
    • halde ein fart på 60 km/t i snitt;
    • eleven har karakterar langt over snittet
  5. måte som noko er skore opp eller gjort på
    Døme
    • ein dress med moderne snitt;
    • tobakk av fint snitt
  6. i overført tyding: måte som noko fungerer på eller er gjort på;
    preg, karakter
    Døme
    • ein kriminalroman av gammalt snitt;
    • denne fotballspelaren har eit internasjonalt snitt over seg
  7. bilete skore ut i tre;
  8. reiskap til å lage gjenge med;
  9. påfunn, knep (1), prette
    Døme
    • finne på alle slags snitt

Faste uttrykk

  • det gylne snittet
    todeling av ei linje som gjev same forholdet mellom den største og minste delen som mellom heile linja og den største delen
  • sjå sitt snitt
    sjå eit godt høve;
    lure seg til
    • det var då dei såg sitt snitt til å bråsnu og løpe;
    • eg såg mitt snitt til å få eit lite forsprang
Artikkelside

teikne

teikna

verb

Opphav

norrønt teikna eller tákna

Tyding og bruk

  1. lage bilete av eller gje att ved hjelp av strekar
    Døme
    • lære å teikne;
    • teikne etter naturen;
    • ho teiknar ein blomster
  2. framstille skisse, plan eller likande med strekar
    Døme
    • teikne eit nytt hus;
    • teikne nye møbelmodellar
  3. skrive, notere
    Døme
    • teikne ned nokre ord
  4. føre opp (namnet til ein person) på liste og liknande (som medlem, tingar og liknande)
    Døme
    • teikne nye medlemer;
    • teikne seg på ei liste
  5. sikre seg, få del i, bli eigar av
    Døme
    • teikne aksjar;
    • han teikna seg for 1000 kr på gjevarlista
  6. syne teikn til, peike i retning av
    Døme
    • året teiknar godt
  7. skildre i ord
    Døme
    • teikne eit bilete av situasjonen

Faste uttrykk

  • teikne seg
    1. framtre i omriss
      • skuggen teikna seg av mot veggen
    2. vise seg;
      kome fram
      • det teiknar seg nye skiljelinjer i debatten
  • teikne seg for
    kjøpe aksjar for (eit visst beløp)
  • teikne til
    gje von om;
    sjå ut til å vilje bli
    • det teiknar til å bli eit rekordår
Artikkelside

utkast

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. førebels eller grov utarbeiding;
    skisse, plan, framlegg
    Døme
    • gjere utkast;
    • lage eit utkast;
    • teikne eit utkast;
    • skrive utkast til ny lov
  2. det å kaste ut;
    noko som er kasta ut
    Døme
    • utkastet frå fjøset
Artikkelside

skissemessig

adjektiv

Tyding og bruk

som har preg av å vere eit utkast eller ei skisse (1) til noko
Døme
  • ein skissemessig analyse
Artikkelside

skissere

skissera

verb

Opphav

frå tysk; av skisse

Tyding og bruk

  1. lage eit utkast (1)
  2. gje eit kort oversyn over noko;
    skildre kort og snøgt
    Døme
    • ho skisserte ei løysing i ein fart
Artikkelside

skisse

substantiv hokjønn

Opphav

gjennom tysk, frå italiensk; opphavleg gresk skhedios ‘gjord i hast, utan førebuing’

Tyding og bruk

  1. raskt utført teikning eller liknande
    Døme
    • han teikna ei rask skisse av landskapet
  2. utkast til eit kunstverk, byggverk eller liknande
    Døme
    • ei skisse over det nye hotellet
  3. oversikt over innhald eller forløp for eit arbeid;
    utkast til løysing på eit problem
    Døme
    • ho presenterte ei skisse for prosjektet;
    • ei skisse for forhandlingane
  4. kort litterær skildring
Artikkelside

sketsj

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom engelsk; frå italiensk schizzo ‘skisse’

Tyding og bruk

kort, skjemtsamt skodespel
Døme
  • lage ein sketsj
Artikkelside

idéskisse, ideskisse

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

skisse (1) som tek sikte på å få fram hovudideen til eit byggverk, kunstverk eller liknande
Artikkelside

lausleg

adjektiv

Opphav

norrønt lausligr

Tyding og bruk

lite grundig, overflatisk
Døme
  • ei lausleg skisse
  • brukt som adverb:
    • sjå lausleg på noko
Artikkelside