Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
67 treff

Nynorskordboka 67 oppslagsord

gjestebodskost

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

mat servert i gjestebod
Artikkelside

traktering

substantiv hokjønn

Opphav

av traktere

Tyding og bruk

  1. det å servere eller bli servert mat
    Døme
    • til gravøl skulle det vere rikeleg traktering av gjestene
  2. det å meistre noko;
    jamfør traktere (3)
    Døme
    • god traktering av strengeinstrument
Artikkelside

wienersnitsel, wienerschnitzel

substantiv hankjønn

Uttale

vi´nersnitsel

Opphav

etter namnet på byen Wien

Tyding og bruk

snitsel av kalvekjøt servert med sitronskive, ansjos og kapers
Artikkelside

ølhall

substantiv hankjønn eller hokjønn

Tyding og bruk

hall (1, 1) der det blir servert øl
Artikkelside

teselskap

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. selskap der det blir servert te (1, 2)
  2. i overført tyding med nekting: brukt for å karakterisere ein vanskeleg situasjon
    Døme
    • revolusjon er ikkje noko teselskap;
    • nominasjonsprosessen er ikkje eit teselskap;
    • internasjonale forhandlingar er langt frå noko teselskap
Artikkelside

biff tartar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

rett av hakka eller skrapt rått kjøt, vanlegvis servert med lauk og rå eggeplomme;
Artikkelside

blå tone

Tyding og bruk

tone eller melodi med melankolsk preg laga ved å senke tersen (1 eller septimen, særleg i jazz og blues;
Sjå: blå, tone
Døme
  • publikum fekk servert både blå tonar og klassisk gitarmusikk
Artikkelside

torskehovud

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

hovud av torsk, gjerne servert som mat
Døme
  • kokt torskehovud
Artikkelside

tone 2

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt tóni ‘tone, musikalsk lyd’; opphavleg frå gresk tonos ‘spenning, spent streng, tone’

Tyding og bruk

  1. lyd som har ei viss høgd, styrke og kvalitet og er danna av regelfaste svingingar i ein lekam, til dømes streng på eit musikkinstrument eller stemmebanda hos menneske
    Døme
    • sopranane sang dei høgaste tonane;
    • høyre vakre tonar;
    • han kan ikkje syngje ein tone
  2. Døme
    • setje tone til eit dikt
  3. Døme
    • fiolinen hadde ein vakker tone
  4. heving eller senking av røysta som uttrykk for stemning, innstilling og liknande;
    Døme
    • i ein spørjande tone;
    • ikkje ta den tonen!
    • han sa det i ein fortruleg tone
  5. måte å uttrykkje seg på;
    Døme
    • brevet har ein venleg tone;
    • framføringa hadde ein varm, personleg tone
  6. (rett) måte å te seg eller uttrykkje seg på;
    skikk og bruk, åtferd
    Døme
    • det er ikkje god tone
  7. lys, skugge og fargar i samspel som gjev eit visst særpreg;
    Døme
    • håret har ein raudleg tone

Faste uttrykk

  • blå tone
    tone eller melodi med melankolsk preg laga ved å senke tersen (1 eller septimen, særleg i jazz og blues
    • publikum fekk servert både blå tonar og klassisk gitarmusikk
  • finne tonen
    kome godt overeins med;
    like
    • dei fann tonen under middagen;
    • vi finn raskt tonen
  • gje tonen
    spele eller syngje den tonen musikarane skal ta utgangspunkt i når dei skal stemme eller syngje
  • i høge tonar
    særs mykje
    • han prisa maten i høge tonar;
    • dei rosar arbeidet i høge tonar
  • nye tonar
    nye eller annleis haldning, synspunkt eller praksis hos nokon
    • dette var nye tonar frå leiinga
  • slå an tonen
    1. spele første tone i eit musikkstykke
    2. vise korleis noko skal gå føre seg;
      gje ramma for noko
      • opposisjonen slo an tonen for forhandlingane;
      • den første låten slo an tonen for konserten
  • takt og tone
    framferd overfor andre menneske
    • lære seg reglane for god takt og tone;
    • vise dårleg takt og tone
Artikkelside

softis

substantiv hankjønn

Uttale

såfˊtis

Opphav

av engelsk soft ice

Tyding og bruk

mjuk iskrem, servert i kjeks eller beger;
Artikkelside