Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
6 treff

Nynorskordboka 6 oppslagsord

sats

substantiv hankjønn

Opphav

frå tysk, av setzen ‘setje’

Tyding og bruk

  1. fastsett pris;
    takst, tariff
    Døme
    • nye satsar for eigedomsskatt
  2. avdeling av eit musikkverk
    Døme
    • symfonien hadde fire satsar
  3. fråspark som innleiing til eit hopp
    Døme
    • treffe i satsen
  4. setning som uttrykkjer ei allmenn sanning eller ein allmenn påstand
    Døme
    • ein matematisk sats
  5. i vin- og brennevinsproduksjon: blanding av råstoff (frukt, sukker og anna) og gjær
    Døme
    • 50 liter med sats
  6. eksplosiv blanding;
    jamfør tennsats
    Døme
    • satsen på ei fyrstikk
  7. om eldre forhold i typografi: linjer eller sider stilte saman av typar til ein tekst som skal prentast

Faste uttrykk

  • ta sats
    1. begynne eit sprang eller hopp;
      satse (2)
    2. ta mot til seg
      • dei tek sats og kastar seg inn i kappestriden
Artikkelside

bruse

brusa

verb

Opphav

av lågtysk brusen, lydord

Tyding og bruk

  1. suse sterkt;
    syde, skumme
    Døme
    • bekken bruser;
    • det bruste og suste i satsen;
    • kjenne at det bruser i blodet
  2. breie seg i stor fylde
    Døme
    • håret bruste kring hovudet

Faste uttrykk

  • bruse med fjørene
    1. om fugl: reise fjørene
      • hanen bruste med fjørene
    2. om person: gjere seg viktig, vise seg
  • bruse opp
    om person: fare opp i sinne
Artikkelside

ål 4

substantiv hankjønn

Opphav

frå nederlandsk; same opphav som norrønt alr ‘syl’

Tyding og bruk

om eldre forhold: syl som setjarane brukte til å ta opp att bokstav som var sett gale i satsen
Artikkelside

setjeri

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør -eri

Tyding og bruk

om eldre forhold: avdeling i trykkjeri der ein lagar til satsen
Artikkelside

linotype

substantiv hankjønn

Uttale

laiˊnotaip

Opphav

frå engelsk, av line ‘linje’ og type ‘type’

Tyding og bruk

i typografi: setjemaskin som støyper satsen i heile linjer
Artikkelside

offset

substantiv hankjønn

Uttale

åfˊfset

Opphav

frå engelsk , opphavleg ‘noko som er sett av’

Tyding og bruk

trykkjemetode der satsen først blir overført på ein gummiduk spend rundt ein sylinder og derifrå på papiret
Artikkelside