Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
11 treff

Nynorskordboka 11 oppslagsord

systemskifte

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

skifte av (særleg politisk) system (4)
Døme
  • partiet har lova eit systemskifte om dei kjem i regjeringa
Artikkelside

ideologi

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør -logi

Tyding og bruk

heilskap av berande idear i eit politisk system eller eit livssyn;
Artikkelside

isme

substantiv hankjønn

Opphav

av -isme

Tyding og bruk

sett av berande idear i eit politisk system eller eit livssyn;
Døme
  • han hadde fått avsmak for alle ismar
Artikkelside

føderalisme

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

politisk system som tek sikte på å organisere eit forbund av sjølvstendige statar
Artikkelside

eittpartisystem

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

politisk system som tillet berre eitt politisk parti
Artikkelside

fleirpartisystem

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

politisk system som tillet fleire enn eitt parti;
til skilnad frå eittpartisystem
Artikkelside

militærregime

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

politisk system der grupper frå væpna styrkar har teke makta utan demokratisk val
Artikkelside

føydalisme

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. særleg i middelalderen: samfunssystem med store skilnader mellom fattig og rik, der kongen som øvste lensherre ga jord i len (1) til vasallar1
  2. politisk system der makta ligg hos ein elite (2) som ofte har arva posisjonen sin
    Døme
    • dei jobbar no for å få landet ut av fattigdom og føydalisme
Artikkelside

apartheid

substantiv hankjønn

Uttale

apaˊrtheid

Opphav

frå afrikaans ‘å vere skild’; av fransk à part ‘for seg sjølv’

Tyding og bruk

  1. i Sør-Afrika til 1994: totalt skilje mellom kvite og farga slik at det kvite mindretalet kunne halde på det politiske, kulturelle og økonomiske herredømet sitt
  2. politisk system (4) eller ideologi som liknar på apartheid (1) andre stader i verda
    Døme
    • kampen mot apartheid
Artikkelside

pluralisme

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. filosofisk lære som forklarar røyndomen ut frå eit samspel mellom fleire enn to sjølvstendige prinsipp;
    til skilnad frå monisme og dualisme (2)
  2. politisk oppfatning om at makt skal spreiast på fleire grupper, institusjonar og liknande;
    politisk system med høg grad av maktfordeling
  3. (det å vere open for eit) mangfald av synspunkt og verdiar;
    (toleranse for) kulturelt, etnisk og religiøst mangfald
Artikkelside