Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
8 treff

Nynorskordboka 8 oppslagsord

spor 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt spor

Tyding og bruk

  1. synleg avtrykk eller merke på bakken (eller anna underlag) etter menneske, dyr eller køyretøy som har gått eller passert på annan måte;
    Døme
    • sjå ferske spor etter bjørn;
    • sjå spor etter gummistøvlar i søla;
    • det var djupe spor etter traktoren på jordet
  2. veg (1) i form av skjenegang, (preparert) skiløype eller liknande
    Døme
    • godstoget gjekk av sporet;
    • gå i nypreparerte spor
  3. i overført tyding: gang i utvikling;
    Døme
    • få samtala over i eit anna spor
  4. synleg teikn eller rest;
    Døme
    • finne spor etter gamle buplassar;
    • politiet fann få spor på åstaden
  5. i overført tyding: preg som noko har etterlate;
    teikn
    Døme
    • spor av mismot;
    • boka ber spor av at forfattaren har slite med stoffet
  6. i overført tyding: etterverknad
    Døme
    • dei byrja å sjå spor av satsinga på feltet
  7. renne til å setje noko inn i
    Døme
    • sporet på eit skruehovud
  8. seksjon (med ein melodi) på vinylplate, cd eller liknande
    Døme
    • ei vinylplate med ti spor
  9. eitt av fleire felt for lydopptak i bandspelar eller digital programvare som rommar éi einskild stemme eller eitt einskilt instrument
    Døme
    • ein bandspelar med åtte spor

Faste uttrykk

  • ikkje det spor
    ikkje i det heile teke;
    ikkje det minste
    • eg har ikkje det spor lyst;
    • han vart ikkje det spor sint
  • setje på sporet
    vise veg, hjelpe til rette
  • setje spor
    ha stor innverknad og bli hugsa
    • ho var ei kvinne som sette djupe spor etter seg
Artikkelside

tekstreklame

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

(overdriven) positiv omtale av noko eller nokon i ein saktekst, til dømes i ei avis eller eit tidsskrift, som fungerer som reklame
Døme
  • her har avisa passert grensa frå sakleg journalistikk til rein tekstreklame
Artikkelside

forbigått

adjektiv

Opphav

av gå forbi

Tyding og bruk

  1. som er passert av ein annan
    • bruk samsvarsbøying framfor eit substantiv:
      • ein forbigått turgåar;
      • dei forbigåtte turgåarane
    • bruk ubøygd form etter eit usjølvstendig verb:
      • han vart forbigått på målstreken;
      • dei vart forbigått av fleire
  2. som er vorten tilsidesett
    • bruk samsvarsbøying framfor eit substantiv:
      • ein forbigått arbeidstakar;
      • forbigåtte arbeidstakarar
    • bruk ubøygd form etter eit usjølvstendig verb:
      • ho vart forbigått ved tilsetjing;
      • eldre arbeidstakarar blir forbigått
Artikkelside

passere

passera

verb

Opphav

frå fransk og tysk; av latin passus ‘steg’

Tyding og bruk

  1. gå, fare forbi eller gjennom
    Døme
    • passere i 70 kilometers fart;
    • dei passerer bomstasjonen kvar dag;
    • passere ei bru;
    • passere målstreken
  2. sjå bort frå;
    bli akseptert;
    oversjå
    Døme
    • desse ytringane får passere som vrøvl
  3. leggje bak seg eit skilje i alder, mengd eller liknande
    Døme
    • ho passerte dei sytti;
    • klokka passerte tolv;
    • vi har passert fem millionar innbyggjarar i Noreg
  4. bli behandla
    Døme
    • framlegget har passert Stortinget

Faste uttrykk

  • la passere
    ikkje bry seg om; gå med på, godkjenne
    • slikt kan ein ikkje la passere
Artikkelside

trafikkøy

substantiv hokjønn

Opphav

etter engelsk

Tyding og bruk

oppbygd felt ute i gata der gåande kan vente med å krysse til motorkøyretøy har passert;
Artikkelside

fortidig

adjektiv

Tyding og bruk

som høyrer fortida til;
passert
Døme
  • fortidige hendingar
Artikkelside

avliden

adjektiv

Opphav

av lide (2 og av (2

Tyding og bruk

  1. om menneske: daud
    Døme
    • ho er avliden
  2. brukt som substantiv: ein som (nyleg) er død
    Døme
    • den avlidne ynskte ikkje blomstrar i gravferda
  3. om tid: som er passert, liden (1
    Døme
    • i det avlidne året
Artikkelside

milepæl, milepåle

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. stolpe i vegkanten som viser avstanden (i mil) frå ein viss stad;
  2. i overført tyding: viktig hending, avgjerande augeblikk;
    Døme
    • ein milepæl er passert for dette viktige vegprosjektet
Artikkelside