Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
32 treff

Nynorskordboka 32 oppslagsord

utferdar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

person eller institusjon som ferdar ut offisielle dokument, skriv eller liknande;
Artikkelside

grå 1

adjektiv

Opphav

norrønt grár; samanheng med gry (2

Tyding og bruk

  1. som har ein farge mellom kvit og svart
    Døme
    • eit grått hus;
    • grå som oske;
    • få grått hår
  2. gusten og sliten å sjå til
    Døme
    • vere grå i huda;
    • bli gammal og grå
  3. Døme
    • han vart tidleg grå
  4. Døme
    • grått vêr;
    • det er grått i dag
  5. lite spennande;
    fargelaus, trist, einsformig
    Døme
    • den grå kvardagen;
    • eit grått tilvære;
    • grått humør;
    • ikkje sjå dei eldre som ein grå masse
  6. som går utanom lova eller offisielle kanalar;
    Døme
    • låne pengar på den grå pengemarknaden;
    • svarte og grå pengestraumar;
    • grått arbeid

Faste uttrykk

  • avskil på grått papir
    plutseleg oppseiing
    • ho fekk avskil på grått papir
  • dei små grå
    hjernecellene, hjernen
    • bruke dei små grå;
    • ein aktivitet som skjerpar dei små grå
  • grå eminense
    person som held seg i bakgrunnen, men likevel har stor reell makt i kraft av å påverke mektige personar
    • ein grå eminense i amerikansk musikkliv
  • grå mus
    person med kjedeleg og anonym framtoning
    • ein spion skal helst vere ei grå mus utan fortid
  • grå stær
    augesjukdom der linsa i auget er uklar og ugjennomsiktig
  • i mørkeret er alle kattar grå
    i mørkeret er alle skilnader viska ut
  • setje grå hår i hovudet på nokon
    stadig valde ein annan uro og bry
Artikkelside

heterodoks

adjektiv

Opphav

av gresk doksa ‘meining’

Tyding og bruk

som vik av frå den offisielle kyrkjelæra;
motsett ortodoks (1)
Artikkelside

utanrikspolitikk, utarikspolitikk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. politikk som gjeld dei offisielle tilhøva og sambanda eit land har til andre land
    Døme
    • norsk utanrikspolitikk
  2. politikk som blir driven av og mellom andre land
    Døme
    • ei ny situasjon i utanrikspolitikken
Artikkelside

utanriksdepartement

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

departement (1) som tek seg av dei offisielle tilhøva eit land har til andre land;
forkorta UD
Døme
  • det franske utanriksdepartementet;
  • dei tilsette i Utanriksdepartementet
Artikkelside

stadnamn

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

namn på ein stad eller plass
Døme
  • den offisielle skrivemåten for stadnamna byggjer på den nedervde, lokale uttalen
Artikkelside

gå tenestevegen

Tyding og bruk

fremje ei sak gjennom dei offisielle kanalane, til dømes gjennom nærmaste sjef;
Artikkelside

tenesteveg, tenestveg

substantiv hankjønn

Faste uttrykk

  • gå tenestevegen
    fremje ei sak gjennom dei offisielle kanalane, til dømes gjennom nærmaste sjef
Artikkelside

oppslegen

adjektiv

Opphav

av slå opp

Tyding og bruk

  1. som er opna opp;
    open;
    Døme
    • ei oppslegen avis;
    • bøkene låg oppslegne overalt
  2. som er hengd opp;
    Døme
    • ein oppslegen plakat;
    • listene er no oppslegne og er å rekne som offisielle
Artikkelside

ortodoks

adjektiv

Opphav

av gresk doksa ‘meining’; jamfør orto-

Tyding og bruk

  1. som er i samsvar med den hevdvunne eller offisielle læra;
    Døme
    • ortodoks marxisme;
    • ortodoks forkynning;
    • ein ortodoks jøde
  2. allment godteken;
    vanleg;
    Døme
    • ortodoks finanspolitikk

Faste uttrykk

  • den ortodokse kyrkja
    austleg grein av kristendomen med utspring i den bysantinske kyrkja
    • den ortodokse kyrkja er sett saman av fleire sjølvstyrte kyrkjer, som den gresk-ortodokse og den russisk-ortodokse
Artikkelside