Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
16 treff

Nynorskordboka 16 oppslagsord

generalisere

generalisera

verb

Opphav

frå fransk; av general-

Tyding og bruk

lage allmenne reglar ut frå (få) einskildtilfelle;
slutte frå det einskilde til det allmenne;
Døme
  • ver varsam med å generalisere
Artikkelside

stemnegeneral

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

leiar for tiltak eller tilskiping;
jamfør general (3)
Artikkelside

marsjall

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk, frå tysk; same opphav som marskalk

Tyding og bruk

om utanlandske forhold: høgaste general i hæren;
Artikkelside

generalsuniform

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

uniform (1 som blir boren av ein general
Artikkelside

marskalk

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom lågtysk ‘stallmeister’; frå gammalhøgtysk marah ‘merr’ og scalc ‘tenar’

Tyding og bruk

  1. om utanlandske forhold: øvste general i ein hær;
  2. øvste hoffembetsmann
  3. person som ordnar og leier eit høgtideleg følgje;
    æresvakt ved kista i ei gravferd
Artikkelside

femtekolonne

substantiv hankjønn

Opphav

av spansk quinta columna

Tyding og bruk

  1. tilhengjarar av general Franco inne i Madrid i 1936, då Franco gjekk mot Madrid med fire kolonnar
  2. gruppe som arbeider mot sine eigne og for ei framand makt
Artikkelside

brigadegeneral

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør engelsk brigadier general

Tyding og bruk

offiser (i internasjonal teneste) med grad under generalmajor
Artikkelside

general

substantiv hankjønn

Opphav

av fransk capitaine général ‘offiser med uavgrensa makt’

Tyding og bruk

  1. offiser (1) av høgaste grad i Hæren og Luftforsvaret
  2. øvste leiar av ein militært oppbygd organisasjon
    Døme
    • general i Frelsesarmeen
  3. leiar for tiltak eller tilskiping
Artikkelside

jeep

substantiv hankjønn

Uttale

jip(p)

Opphav

frå engelsk , av GP (dsji pi), forkorting for General Purpose (Car) ‘(bil) til alle føremål’

Tyding og bruk

liten, kraftig, firehjulsdriven (militær)bil
Artikkelside

ja vel

interjeksjon

Tyding og bruk

  1. brukt for å uttrykkje at beskjed eller ordre er teken imot
    Døme
    • ja vel, general
  2. brukt for å uttrykkje (nølande, motvillig eller spørjande) samtykke eller stadfesting
    Døme
    • ja vel, så dette vil du verkeleg gjere
  3. brukt som konstaterande oppsummering
    Døme
    • det ser rotete ut, ja vel, men eg har faktisk oversyn
Artikkelside