Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
4 treff

Nynorskordboka 4 oppslagsord

utgjord

adjektiv

Tyding og bruk

som om det var avgjort av lagnaden;
forheksa, fortrolla;
forbaska, ergerleg
Døme
  • det er som det var utgjort;
  • det var da utgjort at dette skulle hende;
  • ein utgjord dag
Artikkelside

galen

adjektiv

Opphav

norrønt galinn, opphavleg ‘fortrolla’; opphavleg perfektum partisipp av gale

Tyding og bruk

  1. som er frå vitet, frå seg sjølv
    Døme
    • eg trur eg blir galen av dette bråket;
    • mannen må jo vere sprøyte galen;
    • te seg som galne
  2. styrlaus (2), vill (4), laussleppt;
    sinna
    Døme
    • galne påfunn;
    • vere ung og galen;
    • bli galen på ein for noko;
    • full og galen
  3. svært ihuga, huga eller hugteken;
    vill etter
    Døme
    • ho er heilt galen etter han;
    • han er galen etter å spele fotball;
    • vere galen etter søtt
  4. Døme
    • kua er galen
  5. ikkje korrekt;
    Døme
    • ta galen lei;
    • rette og galne svar;
    • riv ruskande galne opplysningar;
    • det er noko gale med motoren
    • brukt som adverb
      • klokka går gale;
      • dei fór gale i denne saka
  6. ikkje bra;
    Døme
    • det er noko gale fatt;
    • det er for gale at han aldri skulle gifte seg;
    • gå frå gale til verre;
    • det heldt på å gå gale på køyreturen;
    • det er så gale med meg no at eg søv ikkje om nettene
  7. ulovleg, moralsk klanderverdig
    Døme
    • det er gale å lyge;
    • dette er gale av deg;
    • kome på galne vegar;
    • kva har eg eigenleg gjort deg gale?

Faste uttrykk

  • aldri så gale at det ikkje er godt for noko
    ei hending som berre ser uheldig ut, kan likevel føre med seg noko positivt
Artikkelside

fortrolle

fortrolla

verb

Opphav

av for- (2

Tyding og bruk

  1. i folketrua: påverke eller forandre med trolldom;
    Døme
    • prinsen var fortrolla til ein frosk
    • brukt som adjektiv
      • ein fortrolla skog
  2. i overført tyding: forhekse (2);
    Døme
    • boka fortrollar lesaren
    • brukt som adjektiv
      • han sit fortrolla framfor fjernsynet
Artikkelside

forgjord

adjektiv

Opphav

av forgjere

Tyding og bruk

  1. fortrolla, forheksa
    Døme
    • vere heilt som forgjord
  2. svært huga, heilt vill
    Døme
    • vere forgjord etter noko
  3. Døme
    • den forgjorde tosken
Artikkelside