Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
10 treff

Nynorskordboka 10 oppslagsord

valnøtt

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt valhnot, opphavleg ‘velsk nøtt’

Tyding og bruk

  1. steinfrukt frå valnøttreet der den indre delen kan etast
    Døme
    • ha grovhakka valnøtter over salaten
  3. ved av valnøttre
    Døme
    • ein kommode i valnøtt

Faste uttrykk

  • lukka valnøtt
    marsipankake med valnøtter i fyllet
Artikkelside

potasje

substantiv hankjønn

Opphav

av fransk potage ‘suppe’

Tyding og bruk

suppe og annan mat som må etast med skei;
Artikkelside

-æt

adjektiv

Opphav

jamfør norrønt ætr ‘som kan etast’; samanheng med ete (2

Tyding og bruk

som et slik som førsteleddet nemner;
i ord som småæt og storæt
Artikkelside

speke 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

av spekje

Faste uttrykk

  • i speke
    om fisk, kjøt: så mykje salta eller tørka at det kan etast utan koking eller steiking
    • silda var i speke;
    • hakka kjøt som er salta og i speke
Artikkelside

spekje, speke 2

spekja, speka

verb
kløyvd infinitiv: spekja, speka

Opphav

samanheng med spik, opphavleg ‘tørke på spik’

Tyding og bruk

  1. salte og hengje opp til tørk (og ofte røykje) kjøt, flesk eller fisk
    Døme
    • speke kjøtet så det kan etast ukokt;
    • flesk høver godt til å speke
  2. la sild liggje i saltlake til ho kan etast ukokt
    Døme
    • silda er spekt etter 4–6 veker
Artikkelside

skeimat

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

mat som må etast med skei (1)
Døme
  • graut og suppe er skeimat
Artikkelside

i speke

Tyding og bruk

om fisk, kjøt: så mykje salta el. tørka at det kan etast utan koking el. steiking;
Sjå: speke
Artikkelside

bordfrukt

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

frukt som har så god kvalitet at ho kan etast rå (frisk); til skilnad frå matfrukt
Artikkelside

mogen, moden

adjektiv

Opphav

truleg samanheng med norrønt móast ‘bli fordøydd’

Tyding og bruk

  1. som er fullt utvikla;
    ferdig til å etast;
    Døme
    • epla er snart mogne;
    • kornet er moge;
    • mogen kompost
  2. Døme
    • mogne kvinner;
    • ho møtte han i mogen alder;
    • han vart seint mogen
  3. ferdig, klar
    Døme
    • no er eg mogen for senga;
    • komfyren er mogen for utskifting;
    • vi skal gjere det når tida er mogen;
    • tanken er ikkje mogen enno
Artikkelside

uetande

adjektiv

Tyding og bruk

som ikkje kan etast (av folk)
Døme
  • uetande soppar
Artikkelside