Avansert søk

14 treff

Nynorskordboka 14 oppslagsord

teskei

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. lita skei, til dømes til å røre i te eller kaffi med
  2. brukt som måleining i matlaging: 5 ml;
    forkorta ts
    Døme
    • ei teskei salt
  3. mengd som rømmest i ei teskei
    Døme
    • ei lita teskei med rømme
  4. i overført tyding: lita mengd;
    Døme
    • saka løyste seg med ei teskei diplomati

Faste uttrykk

  • få inn med teskei
    måtte bli forklart noko svært utførleg for å forstå
  • gje inn med teskei
    måtte forklare noko på ein nøyen og omstendeleg måte

drypp

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. fall av dropar;
    Døme
    • dryppet frå takrenna
  2. mindre mengd av noko som blir nytta, frigjeve eller motteke fleire gonger over tid;
    Døme
    • det kom jamne drypp av kritikk;
    • informasjonen kom i drypp;
    • gje små drypp med undervisning om mobbing kvar dag
  3. medisin eller væske tilført intravenøst;
    Døme
    • pasienten vart sett på eit drypp;
    • ved sida av låg ein mann med drypp i armen
  4. kortvarig tilstand med symptom på hjerneslag
    Døme
    • få eit drypp
  5. lita mengd informasjon;
    innblikk;
    Døme
    • forfattaren sleppte eit drypp frå den nye boka;
    • få eit drypp om den nye modellen til bilprodusenten;
    • presentere små drypp om løysinga på mysteriet gjennom filmen

stråledose

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

dose med ioniserande stråling mot levande vev, målt i gray

treningsdose

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

bulldosar

substantiv hankjønn

Opphav

av engelsk bull ‘okse’ og truleg dose ‘dose’

Tyding og bruk

  1. beltedriven planeringsmaskin med kraftig skjer (2, 3)
    Døme
    • lage veg med bulldosar
  2. i overført tyding: pågåande og effektiv person
    Døme
    • han var ein bulldosar som terga på seg folk

gray

substantiv hankjønn

Uttale

grei

Opphav

etter namnet til den britiske fysikaren og stråleforskaren L.H. Gray, 1905–1965

Tyding og bruk

måleining for absorbert dose med stråling;
symbol Gy
Døme
  • 1 gray = 1 joule/kg

livsfarleg

adjektiv

Tyding og bruk

som fører med seg livsfare;
svært farleg
Døme
  • ein livsfarleg dose narkotika;
  • det er livsfarleg å hoppe av ein bil i fart
  • brukt som adverb:
    • vere livsfarleg såra

dropeteljar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

tynt glasrøyr med smokk (1) av gummi i eine enden, som blir brukt til å måle nøyaktige dropar av ei væske;
Døme
  • bruke dropeteljar for å få rett dose av medisinen

dosen 2

adjektiv

Tyding og bruk

  1. Døme
    • dose vêr
  2. matt i fargen

dos 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

samanheng med dose (2

Tyding og bruk

kornavfall;