Avansert søk

39 treff

Bokmålsordboka 20 oppslagsord

svulst

substantiv hankjønn

Opphav

fra tysk; beslektet med svelle

Betydning og bruk

kul eller knute i et organ som kommer av unormal celledeling;
Eksempel
  • svulst på hjernen;
  • en godartet svulst;
  • det viste seg at svulsten var ondartet og måtte fjernes

xantom

substantiv intetkjønn

Opphav

av gresk xanthos ‘gul’ og -oma ‘svulst’

Betydning og bruk

ufarlig, gul knute i huden

tumor

substantiv hankjønn

Uttale

tuˊmor, i flertall tuˊmorer eller  tumoˊrer

Opphav

av latin tumere ‘svulme’

Betydning og bruk

  1. i medisin: svulst
  2. i medisin: hevelse, oppsvulming

tuberose

substantiv hankjønn eller hunkjønn

Opphav

fra latin, av tuber ‘svulst’, etter den knollete løken

Betydning og bruk

stor tropisk plante med hvite og velluktende blomster;
Polianthes tuberosa

tuberkel

substantiv hankjønn

Opphav

av latin tuberculum, diminutiv av tuber ‘svulst’

Betydning og bruk

liten knute i kroppsvev, dannet av tuberkelbakterier

hjerne

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt hjarni

Betydning og bruk

  1. den delen av sentralnervesystemet som ligger i hodeskallen
    Eksempel
    • få svulst på hjernen
  2. Eksempel
    • ha en klar hjerne;
    • bruke hjernen
  3. idéskaper, planlegger
    Eksempel
    • hjernen bak en plan
  4. person med hensyn til intelligens
    Eksempel
    • landets skarpeste hjerner
  5. sentral del av maskin med minne (1, 4)
    Eksempel
    • maskinens hjerne

Faste uttrykk

  • både hjerte og hjerne
    både følelse og forstand
  • få på hjernen
    bli altfor opptatt av

papillom

substantiv intetkjønn

Betydning og bruk

godartet, vortelignende svulst i hud eller på slimhinne

godartet, godarta

adjektiv

Betydning og bruk

som ikke gjør skade;
ufarlig;
motsatt ondartet
Eksempel
  • en godartet svulst

lupus

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom middelalderlatin ‘byll, svulst’; fra latin ‘ulv’

Betydning og bruk

revmatisk sykdom i bindevevet

sarkom

substantiv intetkjønn

Opphav

fra gresk, av sarx ‘kjøtt’

Betydning og bruk

ondartet svulst som vokser ut av bindevev

Nynorskordboka 19 oppslagsord

svulst

substantiv hankjønn

Opphav

frå tysk; samanheng med svelle

Tyding og bruk

kul eller knute i eit organ som kjem av unormal celledeling;
Døme
  • ein vondarta svulst;
  • svulsten viste seg heldigvis å vere godarta;
  • pasienten har fleire svulstar på lungene

xantom

substantiv inkjekjønn

Opphav

av gresk xanthos ‘gul’ og -oma ‘svulst’

Tyding og bruk

ufarleg, gul knute i huda

tumor

substantiv hankjønn

Uttale

tum´or, i fleirtal tu´morar eller  tumoˊrar

Opphav

av latin tumere ‘svulme’

Tyding og bruk

  1. i medisin: svulst
  2. i medisin: oppsvulming, opphovning, heving

tuberose

substantiv hankjønn

Opphav

frå latin, av tuber ‘svulst’, etter den knollete lauken

Tyding og bruk

stor tropisk plante med kvite og velluktande blomstrar;
Polianthes tuberosa

tuberkel

substantiv hankjønn

Opphav

av latin tuberculum, diminutiv av tuber ‘svulst’

Tyding og bruk

liten knute i kroppsvev, danna av tuberkelbakteriar

hjerne

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt hjarni

Tyding og bruk

  1. del av sentralnervesystemet som ligg i hovudskallen;
    Døme
    • få svulst på hjernen
  2. Døme
    • ha ein klar hjerne;
    • bruke hjernen
  3. Døme
    • hjernen bak det heile
  4. person med omsyn til intelligens
    Døme
    • skarpaste hjernane i landet
  5. sentral del av maskin med minne (1, 4)
    Døme
    • hjernen i maskinen

Faste uttrykk

  • både hjarte og hjerne
    både kjensler og forstand
  • få på hjernen
    bli sterkt oppteken av

papillom

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

godarta, vorteliknande svulst i hud eller på slimhinne

kreftsvulst

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

svulst av kreftceller
Døme
  • fjerne ein kreftsvulst

metastase

substantiv hankjønn

Opphav

frå gresk ‘omstilling’, av meta- og stasis ‘stilling, tilstand’; jamfør meta-

Tyding og bruk

  1. spreiing av ein sjukdom frå eit organ til eit anna
  2. (kreft)svulst som har spreidd seg til ein ny stad

prostata

substantiv hankjønn

Opphav

frå gresk ‘som står framfor’

Tyding og bruk

  1. betennelse eller svulst i blærehalskjertelen