Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
316 results

Nynorsk dictionary 316 entries

vêr 1, ver 1

noun masculine

Etymology

norrønt veðr

Senses and Example Sentences

  1. hanndyr av sau;
    Example
    • ein svart vêr med store horn
  2. i astrologi: person som er fødd i stjerneteiknet Vêren (mellom 21. mars og 20. april)
    Example
    • han er vêr
Article page

vêr 2, ver 2

noun neuter

Etymology

norrønt veðr

Senses and Example Sentences

  1. tilstand i atmosfæren med omsyn til nedbør, temperatur, vind og skydekke
    Example
    • fint vêr;
    • det er kaldt i vêret
  2. (høgare) luft(lag)
    Example
    • stige til vêrs;
    • hendene i vêret!
  3. sterk vind (og nedbør)
    Example
    • vêret stod på frå havet;
    • sigle mot vêret
  4. Example
    • dra vêret;
    • ta etter vêret;
    • dette utstyret kan ta vêret frå nokon kvar
  5. Example
    • hunden hadde vêret av ein bjørn

Set phrases

  • be om godt vêr
    freiste å oppnå godvilje;
    be om nåde
  • bort i/borti vêret
    utan noko meining eller samanheng
    • ho svarte bort i vêret;
    • meldinga var heilt borti vêret
  • få vêret av
    få greie på noko (løynleg)
  • gå i vêret
    stige sterkt
    • prisane gjekk i vêret
  • i hardt vêr
    i vanskar på grunn av press, åtak eller liknande
    • oppdrettsnæringa er i hardt vêr;
    • ho har vore i hardt vêr etter publiseringa på Facebook
  • i hytt og vêr
    utan ein plan eller eit bestemt føremål;
    på måfå
    • han svarte i hytt og vêr
  • liggje på vêret
    liggje mest stille mot vinden
    • båten låg på vêret
  • skyte i vêret
    1. rage høgt
      • fjelltoppen skaut i vêret framfor oss
    2. vekse fort
      • jenta har skote i vêret;
      • prisane skyt i vêret
  • snakke om vêr og vind
    snakke om laust og fast
Article page

vêre, vere 4

vêra, vera

verb

Etymology

norrønt viðra; samanheng med vêr (2

Senses and Example Sentences

  1. få teven av;
    Example
    • elgen vera mot vinden;
    • hunden vera viltet
  2. i overført tyding: ane (2, føresjå
    Example
    • vere sensasjon
Article page

tørke 2, turke 2

noun masculine

Etymology

norrønt þurka f; av tørke (3

Senses and Example Sentences

  1. langvarig tørt vêr;
    uttørking av jord, vokstrar og liknande
    Example
    • ein sommar med mykje tørke;
    • tørken har gjort skade på avlingane
  2. i overført tyding: mangel på idear, ressursar eller liknande
    Example
    • det er tørke i ordrebøkene
Article page

fin

adjective

Etymology

seint norrønt fínn ‘blank, glatt’; opphavleg av latin finis med tyding ‘avslutta, fullført’

Senses and Example Sentences

  1. Example
    • fin mat;
    • fin ordning;
    • fine opplevingar;
    • fine forhold;
    • ha det fint;
    • fint vêr;
    • det er fint å kjenne seg trygg;
    • fine ord og gode intensjonar;
    • eg er i finare form no
    • brukt som adverb
      • greie seg fint
  2. som det er lett å like;
    behageleg, pen
    Example
    • fin jente;
    • fine fargar;
    • fint utsyn;
    • ein fin dag;
    • ta på seg dei finaste kleda sine
  3. Example
    • vere av fin familie
    • brukt som substantiv
      • skal du mengje deg med dei fine?
    • brukt som adverb
      • snakke fint
  4. Example
    • eit tvers igjennom fint menneske;
    • ha eit fint sinn
  5. varsam, taktfull
    Example
    • på ein fin måte
    • brukt som adverb
      • fare fint med sølvtøyet
  6. brukt ironisk for å uttrykkje skepsis eller mild kritikk
    Example
    • det var ei fin historie;
    • du er meg ein fin fyr!
  7. tynn, spe
    Example
    • fin tråd;
    • fin røyst
  8. glatt, mjuk
    Example
    • fin silke
  9. småkorna, findelt
    Example
    • fin sand;
    • fint regn;
    • fint mjøl
    • brukt som adverb
      • hakke noko fint
  10. kjensleg, nøyaktig
    Example
    • ha fin høyrsel;
    • fine nyansar;
    • det er fint handarbeid å lage sylgjer
    • brukt som adverb
      • fint gradert
  11. Example
    • fint gull
  12. brukt som forsterkande adverb: heilt, pent
    Example
    • ho blir fint nøydd til å kome heim

Set phrases

  • fin i farten
    rusa
    • han er alt temmeleg fin i farten
  • fin på det
  • fint lite
    svært lite
  • sitje fint i det
    vere ille ute
Article page

dårleg

adjective

Etymology

norrønt dáligr

Senses and Example Sentences

  1. om person eller kroppsfunksjon: sjuk, skadd, skral;
    ikkje frisk
    Example
    • ha dårleg hjarte;
    • vere dårleg i magen;
    • ha dårleg syn;
    • kjenne seg dårlegare enn i går;
    • ho er dårleg til beins
    • brukt som adverb
      • det står dårleg til med pasienten
  2. lite tenleg;
    mangelfull, ring
    Example
    • dårleg reiskap;
    • dårleg skiføre;
    • gjere dårleg arbeid;
    • drikke dårleg kaffi;
    • snakke dårleg norsk
    • brukt som adverb
      • høyre dårleg
  3. lite flink;
    udugeleg
    Example
    • ein dårleg elev;
    • den dårlegaste målvakta eg har sett;
    • vere dårleg til å lese
  4. som ikkje strekk til;
    ikkje nok;
    knapp
    Example
    • dårleg løn;
    • dårlege avlingar;
    • den dårlegaste fangsten på lenge;
    • det er dårleg med bær;
    • dei har dårleg tid
  5. som er til ulempe for nokon
    Example
    • dårleg vêr;
    • leve i dårlege kår;
    • det var dårlege tider
  6. som vekkjer vonde kjensler
    Example
    • ha dårleg samvit;
    • vere i dårleg humør
  7. (moralsk) mindreverdig, forkasteleg
    Example
    • kome i dårleg selskap;
    • vere dårlege foreldre;
    • ein dårleg vits
    • brukt som adverb
      • det er dårleg gjort
Article page

vægje

vægja

verb

Etymology

norrønt vægja(st), av vægr ‘som vil halle snart til den eine og snart til den andre sida’; samanheng med vege (2

Senses and Example Sentences

gje etter, gje seg, vike for
Example
  • ho vægde ikkje for dei;
  • dei vægde ikkje vêr
Article page

mild

adjective

Etymology

norrønt mildr

Senses and Example Sentences

  1. som ikkje er skarp eller sterk i smak, lukt eller oppleving;
    behageleg;
    Example
    • suppa er mild og rund i smaken;
    • ei såpe med mild lukt;
    • eit mildt vaskemiddel;
    • eit mildt lys
  2. med moderat kraft eller intensitet;
    Example
    • symptoma var milde;
    • tablettane gjev berre milde biverknader
    • brukt som adverb
      • dette var overraskande, for å seie det mildt;
      • du ser mildt sagt trøytt ut
  3. godlynt, venleg, varsam
    Example
    • vere mild i blikket;
    • han snakka med mild stemme
  4. skånsam, overberande, ikkje streng
    Example
    • ein mild dom;
    • ho styrte med mild, men bestemt hand
  5. om vêr, klima: som ikkje er kaldt, men heller ikkje særleg varmt
    Example
    • mildt vêr;
    • ein mild vind
  6. brukt i utrop
    Example
    • du milde himmel!
    • milde moses!
    • milde måne!
  7. gjevmild, rundhanda, raus (2, 1)
    Example
    • donasjon frå ei mild stifting

Set phrases

  • milde gåver
    rause gåver (til velgjerdsføremål)
    • vere avhengig av milde gåver frå private
Article page

høgtrykk

noun neuter

Etymology

av høg (2 og trykk (3

Senses and Example Sentences

  1. i meteorologi: tilstand med høgt atmosfæretrykk som ofte gjev fint vêr
    Example
    • det ligg eit høgtrykk over Nordsjøen
  2. sterkt press
    Example
    • fabrikkane arbeidde under høgtrykk
  3. grafisk framstillingsmetode der linjer og flater som skal kome fram på biletet, er opphøgde på plata ein trykkjer med;
    jamfør flattrykk
Article page

usæl

adjective

Etymology

norrønt úsæll; same opphav som ussel og samanheng med vesal

Senses and Example Sentences

  1. Example
    • usæl mat;
    • usælt vêr;
    • det såg så usælt ut
  2. Example
    • den usæle dagen då ulykka melde seg
  3. Example
    • bli usæl av noko;
    • usæl kjærleik;
    • eit usælt liv;
    • ein usæl lagnad
  4. Example
    • ein usæl syndar
Article page