Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
18 results

Nynorsk dictionary 18 entries

til overs

Senses and Example Sentences

Sjå: overs
  1. til rest, ekstra
    Example
    • ha pengar til overs
  2. overflødig, utanfor
    Example
    • kjenne seg til overs
Article page

vogn

noun feminine

Etymology

norrønt vagn

Senses and Example Sentences

  1. køyretøy med overstell som kviler på minst éin aksling med hjul på kvar side
    Example
    • køyre med hest og vogn;
    • setje seg opp i vogna;
    • dra vogna framover;
    • vogna står parkert;
    • laste vogna med varer;
    • ei av vognene på togsettet
  2. Example
    • fire vogner sand

Set phrases

  • femte hjul på vogna
    (kjenne seg som eller vere) til overs
  • ikkje vere tapt bak ei vogn
    ikkje vere rådvill i ein vanskeleg situasjon
Article page

rik

adjective

Etymology

norrønt ríkr, opphavleg ‘mektig’

Senses and Example Sentences

  1. som eig mykje, som har rikeleg av noko
    Example
    • ei rik og mektig kvinne;
    • rike nasjonar;
    • landet er rikt på vasskraft;
    • rike oljefunn;
    • ha ein rik fantasi;
    • bli ei røynsle rikare
    • brukt som substantiv:
      • dei rike har det godt
  2. som gjev god avkastning
    Example
    • ein rik eplehaust;
    • eit rikt fiske
  3. som inneheld mykje av noko
    Example
    • appelsin er rik på C-vitamin
  4. som inneheld mykje forskjellig;
    Example
    • ein rik fauna;
    • leve eit rikt liv

Set phrases

  • rik onkel
    person, bedrift eller liknande som bidreg til å styrkje økonomien
    • fotballaget treng ein rik onkel
  • smular frå dei rike sitt bord
    det som blir til overs etter dei som har mykje
Article page

rest

noun masculine

Etymology

frå fransk; jamfør restere

Senses and Example Sentences

det som er eller blir att av noko;
Example
  • restar frå middagsbordet;
  • restar av ein mur;
  • resten vart betalt seinare;
  • han sov resten av natta;
  • bli til rest

Set phrases

  • stå til rest
    vere ubetalt
  • vere til rest
    vere til overs
    • foreldra dekte det som var til rest;
    • det som blir til rest, må kommunen dekkje
Article page

overs

noun uninflectable

Etymology

truleg same opphav som over

Set phrases

  • ha til overs for
    kjenne godhug eller sympati for (nokon)
  • til overs
    • til rest, ekstra
      • ha pengar til overs
    • overflødig, utanfor
      • kjenne seg til overs
Article page

hjul

noun neuter

Etymology

norrønt hjól

Senses and Example Sentences

  1. rund skive eller ring med eiker som sviv rundt ein aksel
    Example
    • ei kjerre med to hjul;
    • det er mange små hjul i eit urverk
  2. i overført tyding: krinslaup, utviklingsgang
    Example
    • vi er alle små hjul i samfunnsmaskineriet
  3. noko rundt som minner om eit hjul
    Example
    • eit hjul av eld;
    • eit hjul av lys

Set phrases

  • femte hjul på vogna
    (kjenne seg som eller vere) til overs
  • halde hjula i gang
    syte for at verksemda går som vanleg
  • liggje på hjul
    køyre, springe like bak ein annan;
    lure like bak
  • slå hjul
    svinge kroppen sidelengs i ein boge heilt rundt med mellomlanding på hendene
  • stegl og hjul
    om eldre forhold: straffereiskap i form av eit hjul som ligg vassrett på ei kvass stong som radbrekte og avretta forbrytarar vart lagde på
    • bli lagd på stegl og hjul
Article page

femte

adjective

Etymology

norrønt fimti

Senses and Example Sentences

rekkjetal til fem;
5.;
som er nummer fem (i ei rekkjefølgje)
Example
  • femte gongen;
  • den femte juli – 5.7.;
  • kong Olav den femte;
  • i femte veggen – i lause lufta

Set phrases

  • femte hjulet på vogna
    vere til overs, unyttig, i vegen
Article page

etter 2

preposition

Etymology

norrønt eptir, eftir

Senses and Example Sentences

  1. seinare enn;
    ved utgangen eller fullføringa av
    Example
    • etter jul;
    • ete middag rett etter jobb;
    • eg er ledig etter klokka fem;
    • etter eit år;
    • etter mykje strev
    • brukt som adverb
      • året etter;
      • dei reiste heim ei stund etter
  2. brukt for å vise at noko er lenger vekke eller ligg bakanfor noko anna;
    bak;
    Example
    • ho følgde etter meg;
    • stille opp elevane etter kvarandre
    • brukt som adverb
      • sakke etter
  3. brukt for å vise at ei handling er ein konsekvens av ei tidlegare hending;
    som følgje av
    Example
    • tørke opp etter uhellet;
    • rydde etter måltidet;
    • vaske hendene etter dobesøket;
    • låse døra etter seg;
    • vere sliten etter reisa;
    • skadane etter ulykka
  4. med grunnlag eller utgangspunkt i;
    i samsvar med;
    i høve til
    Example
    • etter ordre frå sjefen;
    • etter reglane;
    • spele etter notar;
    • teikne etter minnet;
    • herme etter nokon;
    • spille etter tur;
    • etter beste evne;
    • dømme etter utsjånaden;
    • betale etter vekt;
    • vere stor etter alderen
  5. i same retning som;
    Example
    • fare etter elva;
    • fram etter vegen
  6. brukt i uttrykk for målretta handling for å få tak i eller oppnå noko
    Example
    • springe etter ein;
    • gripe etter boka;
    • rope etter ein;
    • leite etter orda;
    • gå etter ved;
    • skrive heim etter pengar;
    • jakte etter rein;
    • vere ute etter å vinne;
    • vere grådig etter pengar;
    • politiet er etter meg
    • brukt som adverb
      • tenkje nøye etter
  7. som kjem frå eller har opphav i
    Example
    • finne spor etter hare;
    • arve pengar etter far sin;
    • enka etter bror min
  8. brukt for å indikere ei ubroten rekke;
    i tillegg til
    Example
    • dag etter dag;
    • mil etter mil;
    • den eine etter den andre;
    • ho sprang runde etter runde
  9. ved å halde i;
    ved hjelp av
    Example
    • bere bytta etter hanken;
    • henge etter hendene
  10. brukt som adverb: på nytt;
    så det blir fullt, heilt eller fullstendig (igjen)
    Example
    • jamne etter;
    • fylle etter med bensin på bilen
  11. brukt som adverb: att, igjen, til overs
    Example
    • det vart mykje etter;
    • gløyme noko etter
  12. som adverb: hen (2
    Example
    • kor skal du etter?
    • kor er han etter?

Set phrases

  • etter måten
    forholdsvis
    • dei oppnådde eit etter måten dårleg resultat;
    • det regna etter måten kraftig
  • gje etter
    • om underlag: svikte (1)
      • planken gav etter
    • om person: føye seg eller vike
      • gje etter for krava;
      • dei gav etter for presset
  • litt etter litt
    litt om gongen;
    gradvis;
    smått om senn
  • ta etter
    herme etter;
    etterlikne, kopiere
Article page

femte hjul på vogna

Senses and Example Sentences

(kjenne seg som eller vere) til overs;
Sjå: femte, hjul, vogn
Article page

smular frå dei rike sitt bord

Senses and Example Sentences

det som blir til overs etter dei som har mykje;
Sjå: rik
Article page