Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
18 results

Nynorsk dictionary 18 entries

makrell

noun masculine

Etymology

av lågtysk makrele eller nederlandsk makreel; opphavleg truleg ‘koplar’, for etter folketrua kopla makrellen hosilda og hannsilda saman

Senses and Example Sentences

fisk med tverrstriper på ryggsida i ordenen piggpinnefiskar;
Scomber scombrus
Article page

tomat

noun masculine

Etymology

gjennom spansk, frå det aztekiske språket nahuatl

Senses and Example Sentences

  1. raud frukt av planta tomat (2), brukt som grønsak
    Example
    • smørbrød med egg og tomat;
    • ha tomatar i salaten;
    • dyrke tomatar i hagen
  2. eittårig plante i søtvierfamilien med hårete stengel og blad, gule blomstrar og den raude frukta tomat (1);
    Lycopersicon esculentum;
  3. Example
    • makrell i tomat
Article page

steikje, steike

steikja, steika

verb

Senses and Example Sentences

  1. lage til mat med sterk varme og utan vatn;
    til skilnad frå koke (2, 2)
    Example
    • steike fisk;
    • steike flesk i panne;
    • ho steikjer brødet i omnen;
    • dei steikte lam på spidd
    • brukt som adjektiv:
      • steikt egg;
      • steikt makrell
  2. brukt i kraftuttrykk og banning:
    Example
    • fanden steikje!
    • dei kan faen steikje prøve seg!
  3. utsetje for sterk varme
    Example
    • sitje og steike seg i sola
  4. om varmekjelde: gje frå seg sterk varme;
    jamfør steikjande
    Example
    • sola steikte heile dagen

Set phrases

  • banne og steikje
    banne kraftig
    • han banna og steikte i telefonen
  • steikje i sitt eige feitt
    bli ramma av eigne tiltak
Article page

kast

noun neuter

Etymology

norrønt kast; jamfør kaste (2

Senses and Example Sentences

  1. Example
    • kast med stor ball;
    • eit langt kast
  2. lengd ein kan kaste
    Example
    • bu berre eit kast frå kvarandre;
    • ho vann med eit kast på 78 meter
  3. det å setje not eller kaste snøre i vatn eller sjø;
    Example
    • eit godt kast;
    • dei fekk makrell på kvart kast
  4. brå rørsle;
    rykk;
    Example
    • eit kast med nakken
  5. det å leggje eller kaste tau, tråd eller liknande rundt noko;
    Example
    • eit kast på nåla;
    • eit kast rundt ein påle
  6. hopp med vending, særleg i dans
  7. plagg eller tørkle til å slengje på seg;
  8. Example
    • kome i kast med bjørnen;
    • han hadde vore i kast med naboen
  9. dyngje eller haug som er kasta i hop;
  10. stad til å leggje ting på, særleg om ei hylle på sida av skorsteinen

Set phrases

  • gje seg i kast med
    gå i gang med
  • kast i kast
    rundt og rundt
    • ho trilla kast i kast ned trappa
Article page

grave 2

grava

verb
split infinitive: -a

Etymology

norrønt grafa

Senses and Example Sentences

  1. lage fordjuping i jorda;
    hakke, spa, bryte opp
    Example
    • grave i jorda med spade;
    • han grev i jorda med hendene;
    • dei grov ei grøft;
    • det vart grave kjellar;
    • grisen er fæl til å rote og grave
  2. få tak i ved å grave (2, 1)
    Example
    • grave gull
  3. Example
    • grave inn namn i ringen
  4. leite, undersøkje, få fram
    Example
    • grave og spørje;
    • grave i sakene til andre;
    • grave seg i nasen
  5. verkje, gnage, nage (psykisk)
    Example
    • det er noko som grev han
  6. Example
    • kråka grev
  7. lage til fisk med å gni han inn med ei særskild krydderblanding og leggje han i press
    Example
    • grave laks, makrell og sild
    • brukt som adjektiv
      • graven laks med sennepssaus

Set phrases

  • den som grev ei grav for andre, fell sjølv i henne
    den som planlegg å skade andre, risikerer å bli offer for desse planane sjølv
  • grave fram
    • bruke spade for å få fram noko
      • grave fram ein stein
    • finne ved å undersøkje nøye
      • grave fram nye moment i saka
  • grave i hop
    sanke saman
    • dei grov i hop pengar
  • grave ned
    lage hol i jorda, leggje noko ned i holet og dekkje med jord
    • grave ned kablar
  • grave opp
    • fjerne jord og ta opp det ein finn
      • grave opp poteter
    • trengje ned i og løfte opp jordlag eller liknande
      • potetopptakaren grev opp jorda
  • grave seg ned
    • lage eit holrom som ein kan søkje ly i
      • grave seg ned i snøen
    • i overført tyding: bli svært oppteken av
      • grave seg ned i stoffet
  • grave si eiga grav
    sjølv vere årsak til at ein mislykkast
  • grave til seg
    kare til seg
    • her gjeld det å grave til seg, utan tanke på andre
  • grave ut
    • få fram frå jord eller anna som dekkjer
      • Osebergskipet vart grave ut i 1904
    • lage fordjuping, grøft eller liknande ved å fjerne jord
      • grave ut tomta;
      • elva grev ut jorda
Article page

småmakrell

noun masculine

Senses and Example Sentences

liten makrell;
Article page

småvoren

adjective

Senses and Example Sentences

heller liten
Example
  • småvoren makrell;
  • småvorne gardar
Article page

nypotet

noun masculine or feminine

Etymology

av ny (2

Senses and Example Sentences

nettopp utvaksen potet;
potet frå same sommar eller tidleg haust
Example
  • steikt makrell med nypoteter
Article page

makrellsky

noun feminine

Senses and Example Sentences

sky av små, kvite dottar i mønster som minner om skinnet på makrell
Article page

pelagisk

adjective

Etymology

av gresk pelagos ‘hav’

Senses and Example Sentences

som finst i eller går føre seg på ope hav
Example
  • pelagisk fisk som sild og makrell;
  • fiske med pelagisk trål;
  • pelagisk kvalfangst
Article page