Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
307 results

Nynorsk dictionary 307 entries

fire 2

fira

verb

Etymology

gjennom lågtysk; frå fransk virer ‘dreie’

Senses and Example Sentences

  1. slakke, sleppe etter;
    heise ned, la sige, senke
    Example
    • fire seglet;
    • fire ned kista;
    • fire seg ned i tau
  2. gje etter, føye seg;
    slå av
    Example
    • fire på krava

Set phrases

  • ikkje fire/vike ein tomme
    stå fast på standpunktet sitt
    • kommunen firer ikkje ein tomme på krava;
    • dei var standhaftige og veik ikkje ein tomme
Article page

fire 1

determiner quantifier

Etymology

av dansk fire; same opphav som norrønt fjórir

Senses and Example Sentences

  1. grunntalet 4
    Example
    • fire år;
    • klokka fire;
    • så sikkert som to og to er fire
  2. karakter (4) i ein skala frå 1 til 6
    Example
    • få fire i engelsk

Set phrases

  • på alle fire
    på kne og hender
    • krype på alle fire
  • tre–fire
    1. tre til fire
      • prosjektet er ferdig om tre–fire år;
      • det er tre–fire varmegrader ute
    2. nokre få
      • har du ein tre–fire minutt?
      • ho vakna ein tre–fire gongar i løpet av natta
  • under fire auge
    på tomannshand;
    toeine
    • ei samtale under fire auge
Article page

valmuefamilie

noun masculine

Senses and Example Sentences

i bunden form eintal: familie av planter med blomstrar med fire kronblad i til dømes gult, oransje eller raudt;
Papaveraceae
Article page

valmue

noun masculine

Etymology

samanheng med valen, opphavleg ‘bedøving’ og eit indoeuropeisk ord for ‘valmue’

Senses and Example Sentences

plante av slekta Papaver med blomstrar med fire kronblad i til dømes gult, oransje eller raudt
Article page

valmtak

noun neuter

Etymology

av valm

Senses and Example Sentences

  1. tak (1, 1) med valmar på gavlsidene
  2. tak utan gavl med fire skrå takflater
Article page

symfoni

noun masculine

Etymology

frå gresk ‘samklang’, av sym- og -foni

Senses and Example Sentences

  1. verk for orkester som har fleire (oftast fire) satsar
  2. i overført tyding: variert, men samverkande heilskap
    Example
    • biletet var ein symfoni av fargar
Article page

sylinder

noun masculine

Etymology

gjennom latin; frå gresk kylindros ‘rulle, valse’

Senses and Example Sentences

  1. lekam med to parallelle endeflater bundne saman av ei sylinderflate;
    avlang, rund behaldar
    Example
    • rekne ut volumet av ein sylinder
  2. sylindrisk holrom til dømes i ein dampmaskin eller ein forbrenningsmotor der stempelet går fram og attende
    Example
    • motoren har fire sylindrar
Article page

køyre

køyra

verb

Etymology

norrønt keyra

Senses and Example Sentences

  1. styre køyretøy, maskin eller liknande
    Example
    • køyre bil;
    • dei skal lære å køyre gravemaskin;
    • køyre hest;
    • bonden køyrer traktoren inn på låven;
    • ho køyrde bussen inn framfor hotellet
  2. frakte eller skysse med eit køyretøy
    Example
    • køyre stein i trillebåra;
    • eg kan køyre deg heim etterpå
  3. om køyretøy: vere i fart;
    Example
    • bussen køyrer kvar dag
  4. reise eller fare med eit køyretøy
    Example
    • køyre forbi;
    • køyre heim;
    • køyre landevegen;
    • bilen køyrer i 80 km/t;
    • dei køyrde ti mil
  5. halde i gang;
    Example
    • fabrikken køyrde tre skift;
    • køyre på for fullt
  6. setje i gang;
    Example
    • kinoen køyrer filmen fleire gonger;
    • operativsystemet gjer det mogleg å køyre program på maskinen;
    • dei køyrer framføringa fire kveldar i veka
  7. Example
    • dei køyrer slalåm;
    • køyre på rattkjelke
  8. Example
    • køyre kniven i noko;
    • køyre noko fast
  9. Example
    • køyre nokon på dør

Set phrases

  • kome ut å køyre
    råke ut i vanskar
  • køyre hardt
    1. presse ein motor opp i høg yting
    2. drive nokon hardt;
      oppsede
  • køyre i seg
    sluke mat eller drikke
  • køyre inn
    1. ta i bruk noko nytt og få det til å fungere;
      jamfør innkøyring (3)
      • køyre inn det nye systemet
    2. ta att eit forsprang;
      nå att
      • ho køyrde inn ein annan skiløpar i utforkøyringa;
      • dei håper å køyre inn forseinkinga
  • køyre noko i grøfta
    øydeleggje noko;
    vanstyre
    • dei køyrde verksemda i grøfta
  • køyre opp
    1. setje veg i stand slik at ein kan køyre på han;
      brøyte
      • han køyrer opp skiløyper kvar vinter
    2. ta sertifikat
  • køyre over
  • køyre seg fast
    bli ståande, ikkje kome lenger;
    kome opp i store vanskar
Article page

i posisjon

Senses and Example Sentences

i maktstilling, særleg om regjeringsmakt;
til skilnad frå grupperingar eller parti som er i opposisjon (2);
Sjå: posisjon
Example
  • partiet skal sitje i posisjon i fire år
Article page

posisjon

noun masculine

Etymology

av latin ponere ‘stille, setje’

Senses and Example Sentences

  1. måte noko er plassert på;
    Example
    • la kroppen finne ein komfortabel posisjon for å kvile
  2. stad der noko er plassert;
    Example
    • spelaren forvirra motstandarane ved å endre posisjon heile tida
  3. stad (til sjøs eller i lufta) der eit fartøy er, fastsett med navigasjonssystem
    Example
    • bestemme posisjonen til eit skip
  4. situasjon som gjev utgangspunkt for å vurdere kva ein skal gjere;
    Example
    • vere i ein vanskeleg posisjon
  5. stilling (5) eller rolle (1, 4) med høg status eller viktigheit
    Example
    • få ein posisjon i samfunnet;
    • landet vil styrkje posisjonen sin på dette området;
    • ha ein sterk posisjon i bedrifta
  6. meining om noko;
    Example
    • ha ein klar posisjon i ei sak

Set phrases

  • i posisjon
    i maktstilling, særleg om regjeringsmakt;
    til skilnad frå grupperingar eller parti som er i opposisjon (2)
    • partiet skal sitje i posisjon i fire år
  • i posisjon til
    i ein situasjon som set ein i stand til (noko)
    • vere i posisjon til å forhandle om høgare løn;
    • dei er ikkje i posisjon til å krevje noko som helst
Article page