Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
35 results

Nynorsk dictionary 35 entries

førebuing

noun feminine

Senses and Example Sentences

det å førebu (1);
Example
  • førebuingane til jula
Article page

hæl 1

noun masculine

Etymology

norrønt hæll

Senses and Example Sentences

  1. bakre del av ein fot
    Example
    • hælane saman!
    • snu seg på hælen
  2. bakarste del av sokk, strømpe eller skotøy
    Example
    • strikke nye hælar på sokkane;
    • sko med høge hælar

Set phrases

  • hakk i hæl
    tett etter (nokon)
    • konkurrenten ligg hakk i hæl
  • hælane i taket
    full fest
  • i hælane på
    like bak, tett etter (nokon)
    • ungen gjekk i hælane på faren
  • kome på hælane
    bli tvinga på defensiven
  • snu på hælen
    1. vende seg rundt brått
      • ho snudde på hælen og sprang heim
    2. skifte meining brått;
      ombestemme seg brått
      • leiinga snudde på hælen i saka
  • ta på hælen
    ta på sparket, utan førebuing
Article page

skisse

noun feminine

Etymology

gjennom tysk, frå italiensk; opphavleg gresk skhedios ‘gjord i hast, utan førebuing’

Senses and Example Sentences

  1. raskt utført teikning eller liknande
    Example
    • han teikna ei rask skisse av landskapet
  2. utkast til eit kunstverk, byggverk eller liknande
    Example
    • ei skisse over det nye hotellet
  3. oversikt over innhald eller forløp for eit arbeid;
    utkast til løysing på eit problem
    Example
    • ho presenterte ei skisse for prosjektet;
    • ei skisse for forhandlingane
  4. kort litterær skildring
Article page

sturten

noun uninflectable

Etymology

truleg av nederlandsk met horten en stooten ‘med rykk og støyt’

Set phrases

Article page

hurten

noun uninflectable

Etymology

truleg av nederlandsk met horten en stooten ‘med rykk og støyt’

Set phrases

Article page

ta på sparket

Senses and Example Sentences

Sjå: spark
  1. sparke beinveges vidare
    Example
    • ta ballen på sparket
  2. prøve å meistre (noko) utan førebuing, eller utan å dryge
    Example
    • hen tok utfordringa på sparket
Article page

spark 2

noun neuter

Etymology

norrønt spark ‘tramp’; av sparke

Senses and Example Sentences

sparkande rørsle;
spenn eller støyt med foten
Example
  • få eit spark i baken

Set phrases

  • kome med eit spark til
    rakke ned på;
    vere spydig mot
  • ta på sparket
    1. sparke beinveges vidare
      • ta ballen på sparket
    2. prøve å meistre (noko) utan førebuing, eller utan å dryge
      • hen tok utfordringa på sparket
Article page

oppvarming

noun feminine

Senses and Example Sentences

  1. det å varme opp
    Example
    • elektrisk oppvarming
  2. løping eller anna førebuing for å gjere kroppen varm før ein idrettskonkurranse
    Example
    • vere nøye med oppvarminga før ei tevling
  3. det å opptre før ein konsert for å få opp stemninga
    Example
    • dei spelar som oppvarming for dei profesjonelle musikarane

Set phrases

Article page

hals

noun masculine

Etymology

norrønt hals

Senses and Example Sentences

  1. kroppsdel mellom hovudet og resten av kroppen
    Example
    • strekkje hals for å sjå betre;
    • leggje armane om halsen på nokon;
    • kaste seg om halsen på nokon
  2. Example
    • ha trong hals;
    • fukte halsen;
    • få noko i halsen;
    • stå med gråten i halsen
  3. (del av) klesplagg som skal dekkje halsen
    Example
    • skjorta er litt vid i halsen;
    • genser med høg hals;
    • ta på seg ein hals før ein går ut i kulda
  4. smalnande del som minner om ein hals (1);
    smalt parti, til dømes om landskap
    Example
    • halsen på ein gitar
  5. smalnande del fram mot stamnen på ein båt; jamfør båthals
    Example
    • sitje framme i halsen
  6. (tau eller talje til å feste) fremste, nedste hjørnet på eit segl
    Example
    • liggje for babords halsar
  7. brukt nedsetjande som etterledd i samansetningar: uvyrden person

Set phrases

  • av full hals
    med så mykje stemme ein har;
    så høgt ein kan
    • syngje av full hals
  • få/ha opp i halsen
    vere lei av;
    ha fått nok av noko eller nokon
    • eg har fått dei langt opp i halsen;
    • ho har tomatar langt opp i halsen
  • gje hals
    1. om hund: gøy
    2. kaste opp
  • hals over hovud
    snøgt og utan førebuing;
    hovudstups
  • kross på halsen!
    æresord!
  • med krum hals
    med stor kraft og sterk vilje
    • vi gjekk laus på problemet med krum hals
  • over hals og hovud
    snøgt og utan førebuing;
    hovudstups
  • på sin hals
    med liv og sjel
    • dei er fotballfans på sin hals
  • setje latteren i halsen
    brått synast at noko ikkje er morosamt lenger
  • vri halsen om på
    gjere det av med nokon;
    drepe
    • viss du ikkje teier no, vrir eg halsen om på deg!
Article page

direkte

adjective

Pronunciation

direkˊte eller  dirˊekte

Etymology

av latin dirigere

Senses and Example Sentences

  1. utan omvegar eller avbrot
    Example
    • direkte vegsamband
    • brukt som adverb
      • gå direkte heim
  2. utan mellomledd;
    beinveges;
    til skilnad frå indirekte
    Example
    • ha direkte kjennskap til noko;
    • den direkte årsaka til ulykka var glatt vegbane
    • brukt som adverb
      • kjøpe direkte frå produsent
  3. som går rett på sak;
    beintfram
    Example
    • eit direkte spørsmål;
    • dei tykte han var for direkte
  4. brukt som adverb: rett og slett;
    heilt
    Example
    • direkte pinleg;
    • dette er direkte feil;
    • det er direkte farleg å køyre på denne vegen;
    • ei ordning som er direkte i strid med lova

Set phrases

  • direkte aksjon
    utanomparlamentarisk kampmåte som streik, demonstrasjon, sabotasje eller liknande
    • gå til direkte aksjon mot tvangsauksjonar
  • direkte objekt
    setningsledd som uttrykkjer den eller det som verbalhandlinga er retta mot
    • i setninga ‘ho kjøpte ny bil’ er ‘ny bil’ det direkte objektet
  • direkte skatt
    skatt av inntekt og formue
  • direkte tale
    1. ordrett attgjeving av noko ein annan har sagt (i ei tekst)
    2. klart og skjøneleg språk
      • ein politikk prega av klare markeringar og direkte tale
  • direkte val
    val der veljarane røystar på dei personane som dei ynskjer å ha som representantar i eit parlament eller liknande;
    til skilnad frå indirekte val
  • på direkten
    1. utan førebuing;
      på sparket
      • ta utfordringa på direkten
    2. i direktesending
      • bli intervjua på direkten
    3. i ballspel: utan å dempe ballen før ein sender han vidare
      • skåre på direkten
Article page