Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
944 results

Nynorsk dictionary 944 entries

føre 4

føra

verb

Etymology

norrønt fǿra, opphavleg ‘få til å fare’

Senses and Example Sentences

  1. flytte frå eitt punkt til eit anna;
    Example
    • båten fører folk og gods;
    • gassen blir ført i land på Nord-Jæren
  2. vise veg frå eitt punkt til eit anna;
    gje tilgjenge (til)
    Example
    • stigen fører opp på loftet;
    • den smale trappa som fører ned i kjellaren;
    • vegen fører opp til huset
  3. få til å nå ein viss tilstand eller situasjon;
    føre med seg, få til følgje;
    resultere i
    Example
    • prisauken har ført til lågare forbruk;
    • eksponering for stoffet kan føre til alvorleg sjukdom;
    • krangling fører ingen stad;
    • ho har ført laget sitt til seier;
    • føre skam over familien
  4. påverke til å flytte seg i ei viss retning;
    Example
    • føre buskapen på beite;
    • eg kan både føre og følgje i vals;
    • bli ført bort frå området;
    • musklane som fører tommelen og peikefingeren mot kvarandre;
    • føre vitne for retten
  5. stå i brodden for;
    Example
    • føre ein hær;
    • kapteinen fører skipet
  6. drive med (over lengre tid);
    utføre, gjere
    Example
    • partiet fører ein egoistisk politikk;
    • føre falske rykte;
    • føre gode grunnar for både det eine og det andre alternativet;
    • eg har ført samtaler med fleire ulike bankar;
    • føre krig;
    • føre eit sorglaust liv
  7. skrive ned systematisk eller etter kvart som noko skjer
    Example
    • føre tilsyn med noko;
    • vi fører statistikk over import og eksport;
    • fører du dei nye namna på lista?
    • verksemda fører både budsjett og rekneskap
  8. ha til sals;
    vere utstyrt med
    Example
    • forretninga fører ikkje denne vara;
    • vi har lenge ført mjølk frå to meieri;
    • skipet fører lanterne, segl og norsk flagg

Set phrases

  • føre an
    gå i brodden (for);
    gå først
    • det var ungdomane som førte an i kampen mot krigen;
    • sjefen førte an ut døra
  • føre bak lyset
    narre, lure, villeie
  • føre fram
    1. gje (positivt) resultat;
      lykkast
      • omlegginga førte fram;
      • vi må vurdere kva tiltak som faktisk fører fram
    2. spele eller syne fram eit skodespel eller liknande;
      framføre (2
  • føre med seg
    få som følgje, resultat eller konsekvens
    • tiltaket fører ingenting godt med seg;
    • parasitten som fører med seg sjukdomen
  • føre opp
    1. byggje (ei bygning)
      • planen er å føre opp fleire store leilegheitskompleks i området
    2. skrive ned på liste eller liknande
      • alternativa skal førast opp i prioritert rekkjefølgje;
      • prosjektet blir ført opp som ein eigen post i budsjettet
  • føre over
    overføre
    • føre over mannskap til ei anna avdeling;
    • kan eg føre over dei siste feriedagane til neste år?
    • han førte over fleire tusen kroner til sparekontoen
  • føre seg
    te seg, oppføre seg;
    fare fram
    • ho fører seg med ære;
    • eg har alltid blitt lært opp til å føre meg fint
Article page

føre 1

noun neuter

Etymology

norrønt fǿri; samanheng med fare (2 og føre (4

Senses and Example Sentences

  1. tilstand på vegdekke eller jordoverflata, særleg når det gjeld snø og med tanke på ferdsel
    Example
    • køyre på dårleg føre;
    • no er det godt føre i skiløypa
  2. (høve til) skyss
    Example
    • få føre over fjorden
  3. Example
    • vere i godt føre
  4. Example
    • fare i eit (fælt) føre
  5. jamfør eldføre
Article page

føre 2

subjunction

Senses and Example Sentences

innleier ei leddsetning som uttrykkjer at noko skjer før eit visst tidspunkt;
tidlegare enn, før (2, 1)
Example
  • han dreg føre eg kjem heim
Article page

føre 3

preposition

Etymology

norrønt fyrir

Senses and Example Sentences

  1. lenger framme enn;
    framfor, framanfor
    Example
    • liggje langt føre dei andre;
    • ho går føre og eg etter;
    • ‘a’ kjem føre ‘b’;
    • gå føre med eit godt eksempel
  2. på framsida av;
    framfor, framanfor, for (6, 1)
    Example
    • halde føre nasen;
    • vi står føre ein alvorleg situasjon;
    • dei hadde viktigare ting føre seg
  3. tidlegare enn;
    Example
    • det var føre mi tid;
    • kome føre tida;
    • vi blir nok ikkje ferdige føre jul
  4. brukt som adverb: heller enn;
    Example
    • rangere noko føre noko anna;
    • velje raudt føre grønt

Set phrases

  • betre føre var enn etter snar
    det er betre å sjå seg føre enn å bøte på skadene etterpå
  • gå føre seg
    hende, skje
    • undervisninga går føre seg i klasserommet;
    • samlinga vil gå føre seg utandørs;
    • debatten har gått føre seg i fleire månader
  • kjenne seg føre
    gjere seg kjend med det som ligg framføre ved å kjenne (2, 2)
    • eg kjende meg varleg føre med føtene
  • liggje føre
    vere til stades;
    finnast (1), eksistere (1)
    • materialet ligg endeleg føre i bokform;
    • det ligg ikkje føre konkrete planar for gjennomføringa
  • setje seg føre
    bestemme seg for
    • kome i mål med det ein har sett seg føre
  • sjå føre seg
    1. ha ein idé om (korleis noko vil bli);
      tru (3, 1)
      • eg ser føre meg at samarbeidet blir nyttig for begge partane;
      • eg ser ikkje føre meg at det blir noko problem
    2. lage seg ei indre førestilling av;
      visualisere (1)
      • eg greier ikkje å sjå føre meg korleis huset vil sjå ut når det er ferdig
  • sjå seg føre
    gå varsamt;
    passe seg
    • sjå deg godt føre før du kryssar vegen
  • spørje seg føre
    søkje informasjon (om);
    skaffe seg greie på;
    forhøyre seg
  • ta føre seg
    sjå på, undersøkje;
    fokusere på;
    handsame
    • rapporten tek føre seg økonomi og ressursar;
    • i dette kapittelet skal eg ta føre meg det teoretiske utgangspunktet;
    • vi kan ikkje ta føre oss heile området på ein gong
  • ta seg føre
    gå i gang med (noko)
  • vere føre var
    ta forholdsreglar;
    førebu seg;
    vere forsiktig
    • det er viktig å vere føre var;
    • denne gongen er dei føre var
Article page

før 1

adjective

Etymology

norrønt fǿrr; samanheng med fare (2

Senses and Example Sentences

  1. som greier eller kan;
    i stand (til);
    Example
    • ho er ikkje før til å utføre arbeidet
  2. i god form;
    Example
    • vere frisk og før
  3. som ter seg eller er på ein viss måte
  4. Example
    • ein stor og før kar
  5. Example
    • det er (godt) ført der
Article page

fløyte 4

fløyta

verb

Etymology

norrønt fleyta ‘få til å flyte’, av fljóta ‘flyte’; kausativ til flyte (1

Senses and Example Sentences

  1. få til å flyte;
    få på flot
    Example
    • fløyte ein båt;
    • fløyte garnet
  2. føre på vatnet, la drive
    Example
    • fløyte tømmer
  3. lette frå grunnen
    Example
    • fløyte ein stein
  4. skunde på;
    lette, hjelpe på
    Example
    • fløyte arbeidet

Set phrases

  • fløyte seg
    1. flyte opp;
      halde seg flytande
    2. gå fortare
      • klokka fløyter seg to minutt i døgnet
Article page

forsetje, forsette

forsetja, forsetta

verb
split infinitive: forsetja, forsetta

Senses and Example Sentences

  1. setje gale;
    Example
    • forsetje saksa
  2. øyde opp, sløse bort
    Example
    • forsetje pengane
  3. føre, drive ut or kurs
    Example
    • skipet vart forsett
  4. setje i knipe;
    presse (hardt);
    gå hardt på;
    Example
    • myggen er åt å forsetje meg
  5. ta makta over
    Example
    • bli forsett av redsle
Article page

forsett 1

noun neuter

Etymology

frå lågtysk , opphavleg med tyding ‘noko som ein set seg føre’

Senses and Example Sentences

  1. noko ein tenkjer å gjere;
    Example
    • gje opp forsettet sitt
  2. i jus: det at ein tiltala har vore klar over konsekvensane av handlingane sine;
    til skilnad frå aktløyse

Set phrases

  • med forsett
    med vitende og vilje
    • handle med forsett;
    • gjere brotsverk med forsett
Article page

flytte

flytta

verb
split infinitive: flytta

Etymology

norrønt flytja; samanheng med flyte (1 , opphavleg ‘la flyte bort’

Senses and Example Sentences

  1. føre til ein annan stad
    Example
    • flytte brikkene i ludo;
    • flytte blikket;
    • han flytter stolen nærmare;
    • dei flytta tallerkane frå bordet til kjøkenet
  2. skifte tilhaldsstad eller bustad
    Example
    • flytte heimanfrå;
    • flytte på setra;
    • flytte inn i nytt hus;
    • skal du snart flytte?
    • han flyttar inn i barndomsheimen;
    • ho flytta frå Moss til Oslo;
    • dei har flytta frå kvarande;
    • mange arbeidsplassar er flytta ut av byen;
    • ho kjem flyttande frå byen

Set phrases

  • flytte grenser
    endre eller få nokon til å endre oppfatning
    • denne bilen representerer teknologisk nytenking og flyttar grenser
  • flytte på seg
    skifte bustad eller arbeid
    • det kan vere godt å flytte på seg og prøve noko anna
  • flytte saman
    bli sambuarar
  • flytte seg
    røre på seg, bevege seg
    • flytt deg!
    • regnet er venta å flytte seg nordover
Article page

fljot, fløt

adjective

Etymology

norrønt fljótr; av flyte (1

Senses and Example Sentences

  1. Example
    • ein fljot kar;
    • vere fljot til å arbeide
  2. rask og fyrig;
    Example
    • ein fljot hest
  3. tidleg (ute)
    Example
    • du er fljot;
    • fljote potetslag
  5. med god glid;
    Example
    • fljote ski;
    • fljott føre
Article page