Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
41 results

Nynorsk dictionary 41 entries

dame

noun feminine

Etymology

gjennom fransk; frå latin domina ‘herskarinne’

Senses and Example Sentences

  1. vaksen kvinne
    Example
    • ei gammal dame;
    • ei ung dame;
    • mine damer og herrar;
    • vere populær blant damene
  2. kvinne av fornem byrd;
    kvinne med fin framferd
    Example
    • te seg som ei fin dame;
    • sjå ut som ei dame;
    • du liknar på ei klassisk dame
  3. kvinneleg kjærast
    Example
    • få seg dame;
    • flytte saman med dama;
    • helse på dama til nokon
  4. biletkort med verdien 12 i kortstokk
    Example
    • dame i ruter
  5. dronning i sjakk
    Example
    • angripe med dama
Article page

snødame

noun feminine

Senses and Example Sentences

figur laga av kram snø som skal førestille ei dame;
Article page

stillferdig

adjective

Senses and Example Sentences

  1. utan bråk;
    Example
    • ein vakker og stillferdig film
    • brukt som adverb:
      • kome stillferdig inn i rommet
  2. Example
    • ho var ei venleg og stillferdig dame
Article page

konge 1

noun masculine

Etymology

norrønt konungr

Senses and Example Sentences

  1. mannleg statsoverhovud i eit monarki;
    hovding i ættesamfunn
    Example
    • Hans Majestet Kongen;
    • bli konge etter far sin;
    • bli krona til konge
  2. i bunden form eintal: regjeringa
    Example
    • gjelde frå den tid Kongen fastset
  3. herskar over eit (tenkt) rike;
    Gud, Kristus
    Example
    • han som er konge frå æve til æve
  4. person som er den gjævaste eller mektigaste i sitt slag eller på sitt område
    Example
    • kongen i norsk kulturliv;
    • han var kongen i gata
  5. dyr som er det største eller gjævaste innan ei gruppe, eller som har ein utsjånad som let seg assosiere med ein konge;
    jamfør kongeørn
    Example
    • løva er kongen over dyra
  6. i kortspel: nest høgaste kort, mellom ess (2, 1) og dame (4)
    Example
    • ha konge og knekt på handa
  7. i sjakk: viktigaste brikke
    Example
    • setje kongen matt

Set phrases

  • i kongens klede
    i soldatuniform
  • kongen på haugen
    • barneleik der målet er å nå toppen av ein haug først og hindre andre frå å gjere det same
    • i overført tyding: person som har overtaket eller er dominerande
      • ho har vore konge på haugen i narkotikamiljøet i mange år;
      • seniorlaget var dei verkelege kongane på haugen
  • kongens kar
    soldat
  • Kongens råd
    regjeringa
  • skogens konge
    elg
    • jakta på skogens konge var i gang
Article page

sølvkvit, sylvkvit

adjective

Senses and Example Sentences

med farge som minner om sølv (1);
lys gråkvit
Example
  • ei gammal dame med sølvkvitt hår
Article page

seigdame

noun feminine

Etymology

varemerke

Senses and Example Sentences

seigt godteri forma som ei dame;
jamfør seigmann
Article page

rype

noun feminine

Etymology

norrønt rjúpa

Senses and Example Sentences

  1. hønsefugl (1) med fjørkledde tær av slekta Lagopus
    Example
    • dei jakta på ryper
  2. pen og tiltrekkjande jente eller dame
    Example
    • vi trefte rypene på bensinstasjonen
Article page

spardame

noun feminine

Senses and Example Sentences

dame (4) i kortfargen spar (1, i verdi mellom sparknekt og sparkonge
Article page

selskapsdame

noun feminine

Senses and Example Sentences

  1. dame som er tilsett hos ein fornem, velståande person eller familie til hyggje og selskap (1)
  2. dame som er mykje med i selskapslivet
Article page

kvinne

noun feminine

Etymology

norrønt kvinna

Senses and Example Sentences

  1. vaksen person av hokjønn;
    Example
    • utvikle seg frå jente til kvinne;
    • den 20 år gamle kvinna;
    • fleire kvinner enn menn;
    • dei unge kvinnene
  2. brukt som etterledd i samansetningar som nemner ei kvinne med omsyn til verv, tilhøyrsle eller liknande

Set phrases

  • krevje si kvinne
    gjere det naudsynt å trå til med full kraft;
    jamfør krevje sin mann
    • 100 reisedøgn i året krev si kvinne
  • naud lærer naken kvinne å spinne
    ein finn ei løysing når ein er i ein vanskeleg situasjon
Article page