Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
271 results

Nynorsk dictionary 271 entries

bygd

noun feminine

Etymology

norrønt bygð; av byggje (1

Senses and Example Sentences

  1. landområde med meir eller mindre spreidd busetnad som utgjer ein naturleg heilskap
    Example
    • bygda har mange gardar;
    • vekse opp på bygda
  2. sentrum i ei bygd (1)
    Example
    • reise ned i bygda
  3. styringseining i eit landområde;
    Example
    • ordføraren i bygda
  4. i bunden form eintal: folket i ei bygd
    Example
    • heile bygda veit det

Set phrases

  • kome på bygda
    1. om eldre forhold: bli forsyrgd av fattigkassa
    2. kome på folkemunne;
      bli sladra om
Article page

byggje 1, bygge 1

byggja, bygga

verb

Etymology

norrønt byggja; samanheng med bu (3

Senses and Example Sentences

  1. (la) føre opp;
    (la) tømre eller mure;
    lage til
    Example
    • byggje hus;
    • byggje vegar;
    • byggje skip og båtar;
    • fuglane byggjer reir;
    • han drøymer om å byggje sin eigen el-gitar;
    • dei bygde ferdig tunnelen i fjor
  2. setje hus på (ei tuft);
    busetje (eit land)
    Example
    • byggje eit land
  3. utvikle muskelmasse
    Example
    • trene og byggje musklar
  4. skape, utvikle
    Example
    • byggje sin eigen identitet;
    • byggje vidare på dei interessene ein har;
    • ha som mål å byggje tillit

Set phrases

  • byggje bru
    få i stand tilnærming mellom to partar med heilt ulike standpunkt
    • byggje bru mellom generasjonane
  • byggje inn
    føye inn (i noko anna)
    • kraftverket er bygd inn i fjellet
  • byggje luftslott
    leggje store planar som ikkje let seg gjennomføre
  • byggje ned
    trappe ned;
    redusere
    • byggje ned fordomar og motsetningar
  • byggje og bu
    busetje seg;
    ha tilhald
    • folk vil byggje og bu i distrikta
  • byggje om
    endre (ei bygning)
    • byggje om huset
  • byggje opp
    setje saman;
    utvikle
    • byggje opp tenestetilbodet;
    • boka er bygd opp som ei kriminalgåte;
    • dei planlegg å byggje opp eit historisk arkiv
  • byggje på
    1. gjere ei bygning større;
      lage til eit tilbygg
      • huset vart bygd på i høgda
    2. vere tufta på;
      ha til grunnlag for
      • vurdere omstenda som vedtaket er bygd på
  • byggje seg opp
    vekse i styrke
    • høgtrykk byggjer seg opp;
    • spenninga har bygd seg opp
  • byggje til
    reise som tilbygg
    • den nye stova vart bygd til
  • byggje ut
    1. gjere meir effektiv;
      utvikle
      • mange fossar er bygde ut
    2. utvide, styrkje
      • byggje ut tenestene i kommunen
  • Roma vart ikkje bygd på éin dag
    eit stort arbeid krev si tid
Article page

byggje 2, bygge 2

byggja, bygga

verb

Etymology

norrønt byggja ‘feste (ei kone), leige bort’, samanheng med bygsel; tidleg samanblanding med byggje (1

Senses and Example Sentences

  1. leige bort;
    sende i teneste
    Example
    • byggje bort garden
  2. feste (tenestefolk)
    Example
    • byggje seg dreng

Set phrases

  • byggje seg bort
    reise i teneste
Article page

miljølok, miljølokk

noun neuter

Senses and Example Sentences

overbygning som er bygd over vegbane eller skjenegang av miljømessige årsaker, og som gjer at trafikken går i tunnel
Example
  • byggje miljølok over motorvegen
Article page

dugnadsgruppe

noun feminine

Etymology

av dugnad

Senses and Example Sentences

gruppe med personar som uløna og frivillig gjer eit arbeid for eit særskilt tiltak
Example
  • gapahuken er bygd av dugnadsgruppa;
  • dugnadsgruppa syter for kaffi og vaflar
Article page

stad 1

noun masculine

Etymology

norrønt staðr; samanheng med stå (3

Senses and Example Sentences

  1. avgrensa geografisk område;
    flekk (2), plass
    Example
    • finne ein høveleg stad til leirplass;
    • fastsetje tid og stad for møtet
  2. omgjevnad, område;
    Example
    • vere frå ein liten stad;
    • reise frå stad til stad;
    • ha ein fin stad ved sjøen;
    • ein stad å vere
  3. mindre, avgrensa del av noko større
    Example
    • det var feil fleire stader i boka;
    • han hadde brot tre stader i foten;
    • det var ein stad mellom femti og seksti tilhøyrarar
  4. varig verknad;
    Example
    • det er ikkje nokon stad i det

Set phrases

  • den evige staden
    Roma
  • ein viss stad
    1. do (2, toalett (1)
      • han måtte skunde seg ein viss stad
    2. helvete (1)
      • han ba dei reise ein viss stad
    3. ræv, bak (1, 1);
      underliv (1)
      • ho fall på isen og slo seg ein viss stad;
      • den rekninga kan du stikke ein viss stad
  • finne stad
    hende
    • hendinga fann stad for to år sidan
  • i nokons stad
    i same stilling eller situasjon som ein annan person er i
    • tenk deg i min stad;
    • ein vikar kom inn i hennar stad
  • same staden
    tilvising til ein stad i ein tekst som er nemnd tidlegare;
    forkorta sst.
  • til stades
    1. som er på den gjeldande plassen
      • alle elevane er til stades;
      • fyrsten var sjølv til stades
    2. som er eller eksisterer i ein samanheng;
      tilgjengeleg, nærverande;
      finst
      • føresetnadene er ikkje lenger til stades
Article page

bureisingsbruk

noun neuter

Etymology

jamfør bruk (2

Senses and Example Sentences

(lite) gardsbruk bygd opp ved bureising
Article page

utanbygds, utanbygdes, utabygds, utabygdes

adjective

Senses and Example Sentences

  1. som høyrer til utanfor ei viss bygd
    Example
    • utanbygds folk
  2. utanfor bygda
    Example
    • vere utanbygds i ferien
    • brukt som adverb:
      • reise utanbygds
Article page

urkasse

noun masculine or feminine

Senses and Example Sentences

behaldar som urverket til eit armbandsur, lommeur eller stoveur er bygd inn i
Article page

merg

noun masculine

Etymology

norrønt mergr

Senses and Example Sentences

  1. mjuk, feittrik masse som fyller holromma i dei fleste beina
    Example
    • suge mergen ut av suppebeinet
  2. indre del av eit organ;
    til skilnad frå bork (1, 2)
  3. i botanikk: indre, laust bygd vev i røter og stenglar
  4. viktig del av noko;
    Example
    • det er merg i guten

Set phrases

  • den forlengde mergen
    overgangspartiet mellom hjernen og ryggmergen
  • gjennom merg og bein
    inn til det inste (så det gjer vondt)
    • skriket gjekk gjennom merg og bein
Article page