Skip to main content
Accessibility
ordbøkene.no, Bokmålsordboka and Nynorskordboka

Advanced search

Simple search
About advanced search
177 results

Bokmål dictionary 84 entries

nei 1

noun neuter

Etymology

av nei (2

Senses and Example Sentences

nektende svar;
Example
  • svare nei;
  • vi kan ikke få mer enn et nei

Set phrases

  • ikke ta et nei for et nei
    ikke godta et avslag
Article page

nei 2

interjection

Etymology

norrønt nei

Senses and Example Sentences

  1. brukt som uttrykk for at en nekter, avslår, avviser eller protesterer mot noe
    Example
    • nei takk!
    • nei, det er ikke sant;
    • nei, det vil jeg ikke;
    • kommer du? – Nei
  2. brukt som innledning til en vending når en snakker, eller for å motsi noe som har gått forut
    Example
    • nei, da var det bedre før i tiden;
    • nei, nå får det være nok!
  3. brukt i uttrykk for resignasjon
    Example
    • nei nei, når det ikke nytter, så
  4. brukt i påminning
    Example
    • nei, nå må vi gå
  5. brukt sist i en setning for å ta opp igjen en nekting:
    Example
    • det stod ikke bra til, nei
  6. brukt i utrop og følelsesutbrudd
    Example
    • nei så menn om jeg vil!
    • nei, så fin den var!
    • nei og nei, det var da trist!
Article page

neie 1

verb

Etymology

norrønt hníga

Senses and Example Sentences

hilse ved å bøye knærne
Example
  • damene neide for dronningen

Set phrases

  • bukke og neie
    ta imot med ydmykhet
Article page

neie 2

verb

Etymology

norrønt hneigja, kausativ til hníga; jamfør neie (1

Senses and Example Sentences

bøye spissen på en spiker eller lignende som er slått gjennom noe;
Example
  • neie en spiker
Article page

neie 3

verb

Etymology

av nederlandsk naaien, opprinnelig ‘sy sammen’

Senses and Example Sentences

feste midlertidig
Article page

æsj

interjection

Senses and Example Sentences

utrop brukt for å uttrykke vemmelse eller ergrelse:
Example
  • æsj, for noe kliss!
  • nei, æsj, så kjedelig!
Article page

Norge

proper noun

Etymology

norrønt Noregr, Norvegr

Senses and Example Sentences

  1. land (1, 2) i den vestlige og nordlige delen av Skandinavia
    Example
    • kongeriket Norge;
    • Norge har en lang kystlinje;
    • han kommer fra Norge
  2. innbyggerne i landet Norge som helhet;
    det norske folket
    Example
    • Norge jubler over seieren;
    • hele Norge kjenner eventyrene om Espen Askeladd
  3. gruppe eller person som representerer Norge i en konkurranse, på et møte eller lignende
    Example
    • Norge møter Sverige i kampen fredag;
    • Norge stemte nei til forslaget
Article page

vektskål

noun feminine or masculine

Senses and Example Sentences

  1. skål på skålvekt
  2. i overført betydning: forestilt vektskål (1) som representerer et av to bestemte synspunkter i en sak eller beslutning
    Example
    • argumentet veier tyngre enn argumentene i motsatt vektskål;
    • legge meningen sin i vektskåla

Set phrases

  • tunga på vektskåla
    det som gjør utslaget; det som avgjør en sak
    • han stemte nei og ble tunga på vekstskåla
Article page

surfe

verb

Pronunciation

surˋfe eller  sørˋfe

Etymology

fra engelsk, av surf ‘brenning’

Senses and Example Sentences

  1. drive med surfing (1)
    Example
    • i ferien lærte vi å surfe på bølgene
  2. i overført betydning: dra fordel av
    Example
    • partiet surfet på nei-bølgen
  3. søke i datanettverk
    Example
    • surfe på internett
Article page

tverr

adjective

Etymology

norrønt þverr, egentlig ‘som går på tvers’

Senses and Example Sentences

  1. jamfør tverrstanse
    Example
    • en tverr vending til venstre
  2. Example
    • han sa tvert nei til forslaget
  3. Example
    • være tverr og mutt
Article page

Nynorsk dictionary 93 entries

nei 1

noun neuter

Etymology

av nei (2

Senses and Example Sentences

nektande svar;
Example
  • seie tvert nei;
  • vi kan ikkje få meir enn eit nei

Set phrases

  • ikkje ta eit nei for eit nei
    ikkje godta eit avslag
Article page

nei 2

interjection

Etymology

norrønt nei

Senses and Example Sentences

  1. brukt som uttrykk for at ein nektar, avslår, avviser eller protesterer mot noko
    Example
    • nei takk!
    • nei, det er ikkje sant;
    • nei, det vil eg ikkje;
    • kjem du? – Nei, det gjer eg ikkje
  2. brukt som innleiing til ei vending når ein snakkar, eller som motseiing av noko føregåande
    Example
    • nei, da var det betre før i tida;
    • nei, no får det vere nok!
  3. brukt i uttrykk for resignasjon
    Example
    • nei nei, da får vi berre gje opp
  4. brukt i påminning
    Example
    • nei, no er det på tide å dra
  5. brukt sist i setninga for å ta opp att ei nekting
    Example
    • dette går ikkje rette vegen, nei
  6. brukt i utrop og kjensleutbrot
    Example
    • nei så menn om eg vil!
    • nei, kor fin ho er!
    • nei og nei, det var da trist!
Article page

neie 1

neia

verb

Etymology

norrønt hníga

Senses and Example Sentences

helse ved å bøye knea
Example
  • jenta kom inn døra og neia

Set phrases

  • bukke og neie
    ta audmjukt imot
Article page

neie 2

neia

verb

Etymology

norrønt hneigja, kausativ til hníga; jamfør neie (1

Senses and Example Sentences

bøye spissen på ein spikar eller liknande som er slått gjennom noko;
Example
  • neie ein spikar
Article page

så 5, so 3

adverb

Etymology

norrønt svá

Senses and Example Sentences

  1. brukt om hending eller handling som skjer like etter eller på eit (litt) seinare tidspunkt;
    Example
    • først stod dei opp, så åt dei frukost;
    • han tok på seg jakke, så skjerf, så hue og vottar;
    • først Berlin, så til Paris;
    • da han kom inn, så ringde telefonen;
    • så ein dag dukka dei opp;
    • så var det det eine, så var det det andre
  2. som ei følgje eller konsekvens av det som kjem før;
    Example
    • han drog, så var det berre ho igjen;
    • hadde eg pengar, så skulle eg kjøpe ein ny båt;
    • kom hit, så skal du sjå;
    • viss du kjem, så skal eg lage rommet klart til deg;
    • når du ikkje vil, så må du;
    • så er den saka avgjord
  3. i grad eller omfang som blir nemnd eller som går fram av samanhengen
    Example
    • kjolen er så stor at ho druknar i han;
    • dobbelt så stor som dei andre;
    • så fager og ung han er;
    • nei, så hyggjeleg å sjå dykk;
    • det er ikkje så sikkert;
    • dobbelt så stor;
    • vi treffest ikkje så ofte;
    • han er så redd;
    • ikkje så verst;
    • det er ikkje så nøye;
    • ha det så godt;
    • så lenge du vart
  4. i større grad enn venta
    Example
    • så dum du er;
    • au, det svir så!
    • kvar har du vore så lenge?
  5. på den eller den måten;
    Example
    • så skal du gjere;
    • vegen er ikkje så at ein kan køyre;
    • dei seier så;
    • det er ikkje så at vi kan tvinge fram eit møte no
  6. i tillegg;
    Example
    • grønsaker er godt, og så er det sunt;
    • han er den høgaste i klassa, men så er han jo eldst
  7. som refererer til noko tidlegare;
    dette, slik
    Example
    • var det så du sa?
    • dei seier så;
    • i så fall;
    • i så tilfelle
  8. brukt i utrop for understreke det som kjem etter
    Example
    • så, du visste ikkje det?
    • så, det er her de sit?
  9. brukt i utrop for å slå fast at noko er ferdig, avslutta eller liknande;
    Example
    • så, da var vi ferdige for i dag

Set phrases

  • om så er
    viss det no er slik (som nett nemnd)
    • eg kan gjerne arbeide heile natta, om så er
  • så der
    ikkje særleg bra;
    så som så
    • eksamen gjekk så der
  • så lenge
    • inntil vidare;
      førebels
      • eg går ut og ventar så lenge
    • brukt som avskilshelsing når ein snart skal møtast att
      • ha det bra så lenge!
  • så som så
    ikkje særleg bra
    • eksamen gjekk så som så
  • så visst
    utan tvil;
    visseleg
    • han er så visst ingen svindlar;
    • så visst eg vil ta ein kaffi
  • så, så
    brukt for å roe ned eller trøyste
    • så, så, det ordnar seg snart
Article page

velje

velja

verb
split infinitive: -a

Etymology

norrønt velja; samanheng med val (3 og vilje (1

Senses and Example Sentences

  1. av eigen vilje bestemme seg for (noko);
    Example
    • velje å bli lærar;
    • velje orda sine med omhug;
    • velje ut det beste;
    • eg valde feil løysing;
    • ho valde å ikkje seie noko;
    • dei kjem til å velje det tryggaste alternativet;
    • i dag kan du få velje kva vi skal ete;
    • la barna velje sjølv;
    • eg er så glad for at eg valde deg
  2. peike ut ved røysting eller sjefsavgjerd;
    Example
    • velje nytt styre;
    • velje nokon til lagkaptein;
    • bli vald inn på Stortinget;
    • vere einrøystes vald;
    • dei har valt feil person til oppgåva
  3. gjere bruk av;
    Example
    • eg valde heilt klart feil tidspunkt å le på;
    • nei, no valde du feil avkøyring;
    • ho kjem til å velje sykkelen til jobb i dag;
    • dømet er ikkje tilfeldig valt

Set phrases

  • ha/vere å velje i
    kunne velje mellom
    • festivalen har mykje å velje i;
    • i ei lita bygd er det så klart mindre å velje i enn i byen;
    • eg liker å ha litt å velje i i kjøleskapet
  • velje bort
    la vere å velje;
    velje noko anna enn
    • løysinga vart vald bort fordi ho var for dyr
  • velje mellom
    plukke ut mellom ei bestemd gruppe alternativ
    • eg klarar ikkje velje mellom teater og musikk;
    • dei har mange dyktige folk å velje mellom
  • velje og vrake
    ta det ein helst vil ha
    • det er berre å velje og vrake frå menyen;
    • du kan velje og vrake frå eit utval italienske vinar
  • velje seg
    plukke ut til seg sjølv
    • jenta valde seg ein grøn ball;
    • eg ville valt meg eit meir pynta antrekk
  • velje ut
    gå inn for mellom fleire eller mange alternativ;
    plukke ut, peike ut
    • ein jury valde ut vinnaren av prisen;
    • velje ut låtar til konserten
Article page

gje, gjeve, gi

gjeva

verb

Etymology

norrønt gefa

Senses and Example Sentences

  1. (over)rekkje, levere;
    la kome frå seg, sende ut, føre fram, skaffe
    Example
    • gje meg avisa;
    • det heile gav eit sterkt inntrykk;
    • gje atterljom;
    • gje seg tid til noko;
    • gje nokon skylda for noko;
    • gje nokon bank;
    • gje nokon høve til noko;
    • gje døme;
    • gje svar;
    • gje lov;
    • gje samtykke;
    • gje nokon rett;
    • gje hjelp;
    • gje gass;
    • gje avkall på noko;
    • gje akt;
    • gje tol
  2. brukt for å uttrykkje ynske
    Example
    • Gud gjeve det er sant!
    • gjev det er sant!
  3. Example
    • gje ungen;
    • gje krøtera
  4. la få som gåve;
    Example
    • gje pengar;
    • gje bort gåver;
    • gje rabatt
  5. bruke alle sine krefter og all si tid på noko;
    Example
    • gje livet sitt for nokon eller noko
  6. dele ut kort i kortspel
    Example
    • din tur å gje
  7. stå for;
    halde
    Example
    • gje ein middag;
    • gje ein konsert;
    • gje undervisning;
    • gje timar
  8. kaste av seg;
    produsere, yte, prestere
    Example
    • gje gode renter;
    • boka gjev mykje;
    • jorda gjev lite av seg;
    • gje resultat;
    • han har ingenting å gje
  9. gje ut i vederlag for noko;
    Example
    • gje 80 kr for boka;
    • eg skulle gje mykje for å få vite det

Set phrases

  • gje att
    • om handel: gje vekslepengar
      • gje att på ein tiar
    • fortelje att;
      referere (2)
      • gje att noko ein har høyrt
  • gje blaffen i
    vere likeglad med
    • gje blaffen i politikk;
    • gje blanke blaffen i vedtaket;
    • ho gav blaffen
  • gje bryst
  • gje ein god dag i
    ikkje bry seg om;
    gje blaffen i
    • han gav ein god dag i arbeidet sitt
  • gje etter
    • om underlag: svikte (1)
      • planken gav etter
    • om person: føye seg eller vike
      • gje etter for krava;
      • dei gav etter for presset
  • gje frå seg
    (motvillig) overlate til nokon
    • gje frå seg førarkortet;
    • gje frå seg makta;
    • gje frå seg råderetten
  • gje igjen
    gje vekslepengar
    • gje igjen på ein hundrings
  • gje inn
    skjelle (nokon) ut
  • gje og ta
    vere villig til å inngå kompromiss
  • gje opp
    • opplyse om, offentleggjere
      • gje opp namn og adresse;
      • gje opp inntekta for siste året
    • om person: slutte å kjempe, resignere
      • nei, no gjev eg opp;
      • gje opp kampen;
      • gje opp anden;
      • gje opp all von
  • gje på
    få opp farten; halde (intenst) på (med noko), drive på
  • gje seg
    • om underlag: sige, svikte, gje etter
      • golvet gav seg under han
    • avta i styrke;
      gå tilbake
      • stormen har gjeve seg;
      • sjukdomen har gjeve seg
    • gje etter (2);
      bøye av
    • slutte (1) med noko
      • han har gjeve seg med idretten;
      • no får du gje deg med dette tullet!
  • gje seg heilt og fullt til
    vie seg til (noko)
  • gje seg i ferd med
    gå i gang med
  • gje seg i kast med
    gå i gang med
  • gje seg i lag
    slå lag (med nokon)
  • gje seg i veg
    byrje å fare eller gå
  • gje seg over
    overgje seg;
    miste motet;
    bli heilt maktstolen eller himmelfallen
  • gje seg sjølv
    vere sjølvsagd eller opplagd
    • løysinga gjev seg sjølv;
    • svaret gjev seg sjølv
  • gje seg til
    bli verande;
    slå seg til ro
    • ho gav seg til i bygda
  • gje seg til å
    byrje å
    • han gav seg til å gråte
  • gje seg ut for
    påstå å vere eller spele nokon
  • gje seg ut på
    gå i gang med
  • gje ut
    sende bøker, blad og liknande på marknaden
  • ikkje gje frå seg ein lyd
    vere still;
    teie (2, 2)
    • han gav ikkje frå seg ein lyd
  • ikkje gje mykje for
    verdsetje (noko) lågt eller sjå ned på (nokon)
  • kva gjev du meg for det?
    kva synest du om slikt?
Article page

tunga på vektskåla

Senses and Example Sentences

det som kan avgjere ei sak;
Sjå: tunge
Example
  • han røysta nei og vart tunga på vektskåla
Article page

tunge 1

noun feminine

Etymology

norrønt tunga f; samanheng med latin lingua ‘tunge, språk’

Senses and Example Sentences

  1. beinlaust, muskuløst organ i munnhola hos menneske og dyr
    Example
    • sleikje med tunga;
    • kjenne etter med tunga
  2. tunge (1, 1) av dyr som matrett
    Example
    • smørbrød med tunge
  3. tunge (1, 1) som talereiskap
    Example
    • eg vil ikkje ta ordet på tunga;
    • ha skarp tunge;
    • tøyme tunga si
  4. Example
    • framand tunge;
    • norsk tunge
  5. noko som liknar ei tunge (1, 1)
    Example
    • breen endar i ei tunge nedover dalen;
    • kjolen hadde tunger i halslinninga;
    • tunge i ein pens;
    • tunga i kilenota

Set phrases

  • bite seg i tunga
    uttrykk for anger med det same ein har sagt noko
    • eg kunne ha bite meg i tunga
  • dansk tunge
    fellesnemning på dansk, norsk, svensk og islandsk språk i mellomalderen
  • ha på tunga
    nesten hugse (noko), skulle til å seie (noko)
    • eg har det på tunga
  • halde tann for tunge
    teie
    • lære seg å halde tann for tunge
  • halde tunga beint i munnen
    konsentrere seg for å halde jamvekta, passe på at alt går rett føre seg
  • rette tunge
    strekkje ut tunga som uttrykk for vanvørdnad eller hovmod
  • tale i tunger
    under religiøs ekstase: tale, lydar eller eit framand språk som må tolkast for tilhøyrarane
  • tale med to tunger
    seie snart det eine, snart det andre;
    seie motstridande ting
  • tunga på vektskåla
    det som kan avgjere ei sak
    • han røysta nei og vart tunga på vektskåla
  • vonde tunger
    folk som sladrar og vil sverte ein
Article page

tulle 3

tulla

verb

Etymology

truleg samanheng med islandsk þyrla ‘kvervle’ og med tville

Senses and Example Sentences

  1. vinde, vikle, sveipe
    Example
    • tulle tråden på snella;
    • han tulla kring ungen;
    • dei tulla papir om varene
  2. balle, pakke;
    fløkje
    Example
    • tulle saman kleda;
    • trådane har tulla seg saman
  3. handle dumt eller planlaust;
    virre, rote, vase, surre
    Example
    • tulle seg borti noko muffens;
    • enn at vi tulla oss hit, da!
    • eg har gått berre og tulla på jobben i dag
  4. ta feil;
    seie gale
    Example
    • nei, no tullar eg visst
  5. ikkje meine alvor;
    tøyse, fjase, skjemte
    Example
    • eg tullar berre;
    • tulle med jentene
  6. vere uklar i hovudet;
    røre, fantasere
    Example
    • liggje og tulle i ørska
  7. kvervle;
    svinge seg rundt (i dans til dømes)
  8. røre (noko) rundt
    Example
    • tulle grauten
  9. karde
  10. falle (over ende)
    Example
    • tulle i koll
  11. syngje utan tekst;
    nynne, lulle, tralle

Set phrases

  • tulle bort
    • kaste eller sløse bort
      • tulle bort tida
    • rote eller somle bort
      • tulle bort nøklane
  • tulle seg bort/vekk
    gå seg vill (til dømes i skogen)
    • hunden har tulla seg vekk i skogen;
    • partiet tullar seg bort med politikken sin
  • tulle seg inn
    • setje seg fast
      • tauet tulla seg inn i propellen
    • pakke seg inn
      • tulle seg inn i eit pledd
Article page