Розширений пошук

101 результатів

Словник нюношка 101 oppslagsord

utsjånad

іменник чоловічий

Значення та вживання

det som kan sjåast av noko;
Приклад
  • utsjånaden på tingen;
  • ha fin utsjånad;
  • dei er like av utsjånad;
  • ha utsjånaden med seg;
  • døm ikkje etter utsjånaden!

Kari

іменник жіночий

Значення та вживання

typisk norsk kvinne;
jamfør Ola
Приклад
  • ha ein litt meir eksotisk utsjånad enn Kariar flest

Фіксовані вирази

  • Kari nordmann
    gjennomsnittleg, typisk norsk kvinne;
    jamfør Ola nordmann
    • Kari nordmann er flink til å kome seg ut i det grøne

skifte 2

skifta

дієслово

Походження

norrønt skipta

Значення та вживання

  1. ta i staden for noko anna;
    Приклад
    • skifte bustad;
    • andletet skiftar farge;
    • han skifta skjorte
  2. kle seg om
    Приклад
    • eg må heim og skifte først
  3. flytte (jernbanevogner)
    Приклад
    • toget gjer eit opphald medan ein skiftar
  4. gje kvarandre gjensidig;
    Приклад
    • skifte vondord;
    • skifte augekast
  5. fordele verdiar, eigedelar og gjeld i eit dødsbu
    Приклад
    • skifte eit bu
  6. endre seg, veksle
    Приклад
    • vêret skifta alt i eitt
    • brukt som adjektiv:
      • skiftande bris;
      • eit skiftande landskap

Фіксовані вирази

  • skifte beite
    gå over i anna verksemd;
    ta til med noko nytt
  • skifte ham
    • få ny ham (1)
    • heilt skifte utsjånad eller lynne
      • bygdesenteret har skifta ham
  • skifte på
    byte på (å gjere noko)
  • skifte roret
    leggje roret over til den motsett side
  • skifte sol og vind
    ta rettferdige omsyn til begge sider
  • skifte ut
    byte ut, fornye

konge 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt konungr

Значення та вживання

  1. mannleg statsoverhovud i eit monarki;
    hovding i ættesamfunn
    Приклад
    • Hans Majestet Kongen;
    • bli konge etter far sin;
    • bli krona til konge
  2. i bunden form eintal: regjeringa
    Приклад
    • gjelde frå den tid Kongen fastset
  3. herskar over eit (tenkt) rike;
    Gud, Kristus
    Приклад
    • han som er konge frå æve til æve
  4. person som er den gjævaste eller mektigaste i sitt slag eller på sitt område
    Приклад
    • kongen i norsk kulturliv;
    • han var kongen i gata
  5. dyr som er det største eller gjævaste innan ei gruppe, eller som har ein utsjånad som let seg assosiere med ein konge;
    jamfør kongeørn
    Приклад
    • løva er kongen over dyra
  6. i kortspel: nest høgaste kort, mellom ess (2, 1) og dame (4)
    Приклад
    • ha konge og knekt på handa
  7. i sjakk: viktigaste brikke
    Приклад
    • setje kongen matt

Фіксовані вирази

  • i kongens klede
    i soldatuniform
  • kongen på haugen
    • barneleik der målet er å nå toppen av ein haug først og hindre andre frå å gjere det same
    • i overført tyding: person som har overtaket eller er dominerande
      • ho har vore konge på haugen i narkotikamiljøet i mange år;
      • seniorlaget var dei verkelege kongane på haugen
  • kongens kar
    soldat
  • Kongens råd
    regjeringa
  • skogens konge
    elg
    • jakta på skogens konge var i gang

trynefaktor

іменник чоловічий

Значення та вживання

utsjånad eller annan individuell eigenskap som kan påverke ei avgjerd eller eit resultat
Приклад
  • gje karakterar basert på trynefaktor

såpeglatt

прикметник

Значення та вживання

  1. særs glatt (2)
    Приклад
    • asfalten var såpeglatt i regnvêret;
    • fleire skadde seg på det såpeglatte føret
  2. i overført tyding: profesjonell, men upersonleg;
    jamfør glatt (5)
    Приклад
    • såpeglatt popmusikk;
    • ein såpeglatt utsjånad

traurig

прикметник

Походження

frå tysk

Значення та вживання

  1. som gjev eller blir prega av sorg;
    Приклад
    • ein traurig lagnad
  2. som gjev lite spenning eller underhaldning;
    Приклад
    • ein traurig utsjånad;
    • ei traurig framsyning

tape seg

Значення та вживання

Sjå: tape
  1. bli ringare i utsjånad eller kvalitet;
    falme
    Приклад
    • ho har tapt seg sidan sist;
    • tape seg i verdi
  2. bli (gradvis) borte;
    svinne bort
    Приклад
    • forelskinga tapar seg fort;
    • minnet tapte seg med åra

tape 2

tapa

дієслово
розділений інфінітив: -a

Походження

norrønt tapa

Значення та вживання

  1. lide tap;
    miste
    Приклад
    • tape ein formue;
    • tape på verksemda;
    • sjåføren tapte kontrollen over bilen
    • brukt som adjektiv:
      • tapt inntekt;
      • den tapte generasjonen
    • brukt som substantiv:
      • ta att det tapte
  2. lide nederlag;
    bli slått
    Приклад
    • tape ein krig;
    • spelet er tapt
    • brukt som adjektiv:
      • den tapande part;
      • ei tapt sak

Фіксовані вирази

  • det tapte paradiset
    forvunnen eller tapt lykketilstand
  • gje tapt
    gje opp, kome til kort
    • bortelaget måtte gje tapt etter ein jamn kamp
  • gå tapt
    gå til spille, bli borte
    • fleire menneskeliv gjekk tapt
  • ikkje vere tapt bak ei vogn
    ikkje vere rådvill i ein vanskeleg situasjon
  • ingenting å tape
    ingen reell risiko eller konsekvens
    • vi har ingenting å tape på å prøve
  • slaget er tapt
    sigeren eller målet er uoppnåeleg
    • innsjå at slaget er tapt;
    • slaget er tapt for dei som vil ha ny toglinje
  • tape på poeng
    tape ved å ha fått færrast poeng (i idrettar som boksing og bryting)
  • tape seg
    • bli ringare i utsjånad eller kvalitet;
      falme
      • ho har tapt seg sidan sist;
      • tape seg i verdi
    • bli (gradvis) borte;
      svinne bort
      • forelskinga tapar seg fort;
      • minnet tapte seg med åra
  • tape terreng
    miste makt, popularitet eller liknande
    • regjeringa taper terreng i høve til opposisjonspartia

opphengd

прикметник

Значення та вживання

som er hengd opp
Приклад
  • ein opphengd klesvask;
  • eit opphengt bilete

Фіксовані вирази

  • vere opphengd i
    vere oppteken av;
    vere oppslukt av
    • folk er så opphengde i utsjånad