Розширений пошук

Простий пошук

Словник нюношка 19 oppslagsord

sakleg

прикметник

Значення та вживання

som held seg til saka,;

nøktern (2), objektiv (, upartisk

Приклад

eit sakleg ordskifte;
vere nøktern og sakleg;
det er saklege grunnar for dette;
leggje debatten på eit saklegare nivå

Сторінка статті

tørr, turr

прикметник

Походження

norrønt þurr

Значення та вживання

som ikkje inneheld eller er dekt av væte;
motsett blaut (1), fuktig (1), våt (1)
Приклад
- klesvasken er tørr;
- vere tørr på føtene;
- skifte på seg tørre klede;
- høyet er tørt;
- tørr nysnø;
- tørr luft;
- vegen er tørr att etter regnet;
- grave grøfter for å lage marka tørrare;
- kaka var den tørraste eg har smakt;
- ha ein god og tørr kjellar
- brukt som adverb:
  maten må stå tørt
- brukt som substantiv:
  skifte på seg tørt
som vatnet ikkje når;
som er på landjorda
Приклад
- båten står tørr;
- kome på tørt land
om vêr og klima: med lite eller ingen nedbør
Приклад
- ein tørr sommar;
- juli er varmare og tørrare enn normalt
som manglar naturleg fukt, til dømes feitt eller slim
Приклад
- tørre og magre hender;
- tørr hud;
- tørt hår;
- vere tørr i halsen;
- tørr hoste
som har gått tom for vatn
Приклад
- brønnen er tørr;
- tørre bekker;
- gryta er kokt tørr
om vin: som inneheld lite sukker;
sec;
jamfør halvtørr (2)
Приклад
- tørr kvitvin;
- eit glas tørr sherry
som ikkje drikk alkohol;
jamfør tørrlagd
Приклад
- ho har vore tørr i fleire månader
om lyd: skarp, knirkande
Приклад
- tørr stemme;
- tørr latter
(overdrive) sakleg og humørlaus;
keisam, lakonisk
Приклад
- eit tørt fagspråk;
- ei tørr framstilling;
- ein tørr førelesar;
- tørre sakspapir;
- tørre sanninga;
- dette er dei tørre fakta;
- sagt med tørre ord
- brukt som adverb:
  svare tørt
om humor: lågmælt, men treffande og underfundig;
jamfør tørrvittig
Приклад
- tørr humor;
- kommentarane hennar er tørre, men gode
utan (vanleg) tilhøyrsel
Приклад
- steik pinjekjernane i tørr panne;
- ete maten tørr
- brukt som substantiv:
  ete tørt

Фіксовані вирази

gå tørr
bli tømt for vatn eller anna væske
vasskjelda kan gå tørr
ha sitt på det tørre
vere sikra, ha gardert seg
formelt har styret sitt på det tørre;
vi kjenner regelverket og har vårt på det tørre
halde krutet tørt
vere budd på kamp
halde seg tørr
1. hindre at ein blir våt
  ha på støvlar for å halde seg tørr;
  kom under tak, så du held deg tørr
2. avstå frå alkohol eller anna rusmiddel
  ho har halde seg tørr i ti år
korkje vått eller tørt
korkje drikke eller mat
eg fekk ikkje i meg korkje vått eller tørt
på tørre nevar
utan våpen
dei slåst på tørre nevar
tørr bak øyra
vaksen, med naudsynt røynsle
ho har berre så vidt fylt 18 og er knapt tørr bak øyra;
han er framleis ikkje tørr bak øyra
tørre tårer
simulert sorg;
jamfør krokodilletåre

Сторінка статті

brei

прикметник

Походження

norrønt breiðr

Значення та вживання

med stor utstrekning på tvers av lengda eller høgda;
motsett smal (2, til skilnad frå lang (2 og høg (1
Приклад
- vere brei over akslene;
- sjå ut over den breie fjorden;
- ho har det breiaste smilet av alle;
- gjere gata litt breiare
med ei viss oppgjeven utstrekning, målt på tvers av lengda eller høgda
Приклад
- huset er tolv meter langt og seks meter breitt
som femner om mykje eller mange;
vid (2, romsleg
Приклад
- eit breitt vareutval;
- ein open, brei og sakleg debatt;
- opptre for eit breitt publikum;
- dei mobiliserte breie lag av folket;
- eit breitt fleirtal slutta seg til forslaga
utprega;
folkeleg (2)
Приклад
- prate brei lærdøl;
- ho prata ei brei søritaliensk dialekt
- brukt som adverb
  prate breitt

Фіксовані вирази

dei breie laga
den store mengda av folk;
massane;
folk flest
dei breie laga av folket
i det vide og det breie
svært omstendeleg
ho la ut i det vide og det breie
i sju lange og sju breie
svært lenge;
i det uendelege
vente på svar i sju lange og sju breie
vidt og breitt
mange stader;
overalt
ho hadde kontaktar vidt og breitt

Сторінка статті

usakleg

прикметник

Походження

jamfør sakleg

Значення та вживання

som ikkje held seg til saka eller reglane;

partisk, urettferdig (1), urimeleg (1)

Приклад

eit usakleg innlegg;
kome med usakleg kritikk

Сторінка статті

forretningsmessig

прикметник

Значення та вживання

som stemmer overeins med det som er brukeleg eller hensiktsmessig i forretningsverksemd
Приклад
- drive noko på forretningsmessig basis;
- den forretningsmessige sida av saka
sakleg og formell;
korrekt
Приклад
- leggje an ei forretningsmessig tone;
- utstråle ei forretningsmessig haldning
- brukt som adverb:
  opptre forretningsmessig

Фіксовані вирази

forretningsmessig drift
drift basert på lønnsemd

Сторінка статті

nøktern

прикметник

Походження

frå tysk, opphavleg ‘som hender tidleg om morgonen’, truleg frå latin nocturnus ‘nattleg’

Значення та вживання

roleg (4), sindig (1)
Приклад
- ein nøktern person
objektiv (2, sakleg
Приклад
- ei nøktern framstilling av ei sak;
- ei nøktern vurdering
fornuftig, realistisk
Приклад
- eit nøkternt budsjett
- brukt som adverb:
  leve nøkternt
enkel (2)
Приклад
- huset hadde ei nøktern innreiing
edru, edrueleg (1)

Сторінка статті

balansere

balansera

дієслово

Вимова

balanseˊre eller balangseˊre

Походження

av balanse

Значення та вживання

halde, vere i likevekt;
vege jamt
Приклад
- balansere ei stong på fingeren;
- balansere på ein bom;
- balansere ei skålvekt
i bokføring: vise samsvar mellom debetsida og kreditsida
Приклад
- få rekneskapen til å balansere
brukt som adjektiv: med stor sinnsro;
sakleg, nøktern;
(vel) tilpassa
Приклад
- ein balansert person;
- ei balansert framstilling av ei sak;
- eit balansert trafikksystem