Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
23459 результатів

Словник нюношка 23459 oppslagsord

òg, og 1

прислівник

Вимова

å eller  åg

Походження

same opphav som og (2

Значення та вживання

brukt trykksterkt etter det ordet eller den samanhengen det knyter seg til: au (2, attåt (3), dertil, dessutan, med (2, 14);
jamfør også
Приклад
  • eg òg;
  • dei òg skulle bort;
  • vi vil òg vere med;
  • ho hadde vore der òg;
  • fanden òg!
Сторінка статті

og 2

сурядний сполучник

Вимова

å

Походження

norrønt ok

Значення та вживання

  1. brukt til å jamstille to ord, setningsledd eller setningar av same slaget; jamfør både
    Приклад
    • is og snø;
    • stor og sterk;
    • Ola og Kari;
    • eple, pærer og plommer;
    • dei spelte og song;
    • dei gjekk og dreiv;
    • dei vart gåande og prate;
    • lauvet gulnar, visnar og fell;
    • dei vaksne kvilte, og barna leikte
  2. brukt i visse faste ordlag:
    Приклад
    • med mann og mus;
    • rubb og stubb;
    • i rykk og napp
  3. brukt som innhaldstom innleiing i visse utrop:
    Приклад
    • og eg som hadde gløymt det!
    • og det får du deg til å seie!

Фіксовані вирази

  • med hud og hår
    fullstendig
  • meir og meir
    stadig meir
Сторінка статті

agnus Dei

іменник середній

Вимова

agˊnus deˋi

Походження

frå latin ‘Guds lam’

Значення та вживання

  1. bilete (på amulett eller i kyrkjekunst) av Kristus framstilt som eit lam med kross og sigersfane
  2. slags hengande smykke eller sølje (til brurebunad), opphavleg brukt som amulett
  3. del av nattverdsliturgien innleidd med orda «du Guds Lam»
Сторінка статті

Sankt Elms eld

іменник чоловічий

Походження

av italiensk Sant’ Elmo, ein helgen som sjøfararane i Middelhavet påkalla

Значення та вживання

lysande utlading av elektrisitet frå spissar som står opp i lufta, særleg skipsmaster, kyrkjespir, fjelltoppar og liknande
Сторінка статті

deldom

іменник чоловічий

Значення та вживання

dom (1, 1) der straffa er dels på vilkår og dels vilkårslaus
Приклад
  • få ein deldom;
  • han håpa på ein deldom;
  • vi vil utvide rammene for bruk av samfunnsstraff og deldom
Сторінка статті

døme 2, dømme

døma, dømma

дієслово

Походження

norrønt dǿma; av dom (1

Значення та вживання

  1. felle dom (1, 1) i ei rettssak
    Приклад
    • bli dømd for tjuveri;
    • døme nokon til samfunnsstraff;
    • han vart dømd til to år i fengsel;
    • domaren dømer dei til døden
    • brukt som substantiv
      • den dømde
  2. peike ut vinnaren eller passe på at reglane vert følgde i ein konkurranse
    Приклад
    • døme i VM-sluttspelet;
    • døme i ein musikkonkurranse;
    • domaren dømde straffe til bortelaget
  3. gjere seg opp ei meining om;
    Приклад
    • døme ut frå eigne preferansar;
    • etter alt å døme kjem dette til å gå bra;
    • etter smaken å døme må dette vere solbærsaft
  4. setje seg til doms over;
    Приклад
    • døme andre strengare enn seg sjølv
    • brukt som adjektiv
      • ha ei dømande haldning

Фіксовані вирази

  • den dømande makta
    domstolane
    • den dømande makta er uavhengig av den lovgjevande og den utøvande makta
Сторінка статті

domfelle

domfella

дієслово

Походження

av dom (1 og felle (3

Значення та вживання

seie dom (1, 1) over;
døme skyldig
Приклад
  • domfelle i saker om ærekrenkingar
  • brukt som substantiv
    • domfelte bad om områdingstid
Сторінка статті

-dom

іменник чоловічий

Походження

norrønt -dómr, jamfør engelsk -dom og tysk -tum; same opphav som dom (1 med eldre tyding ‘eigenskap, tilstand’

Значення та вживання

  1. suffiks brukt til å lage substantiv av adjektiv;
  2. suffiks brukt til å lage substantiv av substantiv;
    i ord som barndom og trolldom
Сторінка статті

dom 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt dómr, jamfør tysk tun og engelsk do ‘gjere’; jamfør -dom

Значення та вживання

  1. sluttavgjerd i ei rettssak
    Приклад
    • felle ein dom;
    • domen lyder på to års fengsel;
    • dom utan vilkår;
    • ein mild dom;
    • anke ein dom;
    • utan lov og dom
  2. Приклад
    • min dom om kunstverket

Фіксовані вирази

  • dom på vilkår
  • dom utan vilkår
    dom som må sonast
  • i dyre domar
    svært dyrt
  • kome opp til doms
    om sak for retten: vere klar til domfelling
  • setje seg til doms over
    fordøme, døme, kritisere
  • utan lov og dom
    utan rettargang
    • bli fengsla utan lov og dom
Сторінка статті

dynke

dynka

дієслово

Походження

jamfør engelsk dank ‘fuktig’; truleg samanheng med dunken og dokk (1

Значення та вживання

fukte ved å skvette på væske
Приклад
  • dynke ein kakebotn;
  • dynke bunadsskjorta før stryking
Сторінка статті