Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
149 результатів

Словник нюношка 149 oppslagsord

mark 1

іменник жіночий

Походження

norrønt mǫrk ‘skog’, opphavleg ‘grense(land)', samanheng med mark (2; jamfør marg og margin

Значення та вживання

  1. utmark, oftast med skog
    Приклад
    • gå tur i marka;
    • dei er i marka og høgg ved
  2. grasgrodd område der det ikkje finst hus, vegar eller liknande;
    Приклад
    • rusle i skog og mark
  3. dyrka grunn;
    Приклад
    • arbeide ute på markene
  4. Приклад
    • sitje på marka;
    • det er tele i marka

Фіксовані вирази

  • føre i marka
    leggje fram, framføre;
    argumentere
    • dei har ført mange argument i marka
  • i marka
    på sjølve staden;
    utandørs;
    ut/ute i felten
    • gjere studium i marka
  • slå av marka
    vinne over nokon
  • upløgd mark
    område som ikkje er utforska
    • på dette fagområdet er det framleis mykje upløgd mark
Сторінка статті

mark 2

іменник жіночий

Походження

norrønt mǫrk, samanheng med mark (1; mark (5 og merke (1 opphavleg ‘merkestrek på ein bismar’

Значення та вживання

måleining for vekt som svarer til ¼ kilogram
Приклад
  • ei mark kaffi;
  • barnet vog 13 merker ved fødselen
Сторінка статті

mark 3

іменник жіночий

Походження

same opphav som mark (2

Значення та вживання

  1. gammal norsk mynteining
  2. tidlegare mynteining i Tyskland og Finland
    Приклад
    • 1 tysk mark = 100 pfennig;
    • finske mark
  3. Приклад
    • 3 mark skyld
Сторінка статті

makk, mark 4

іменник чоловічий

Походження

norrønt maðkr

Значення та вживання

  1. eldre nemning på dyr av rekkjene (1 flatmakk, leddmakk og rundmakk;
    virvellaust, langstrekt, ormeliknande dyr;
    Приклад
    • vri seg som ein makk;
    • ha makk i magen
  2. Приклад
    • fiske med makk
  3. insektlarve som liknar på makk (1)
    Приклад
    • det er makk i eplet
Сторінка статті

mark 5

іменник середній

Походження

norrønt mark, samanheng med mark (1; mark (2 og merke (1

Значення та вживання

Приклад
  • eit godt, dårleg mark;
  • leggje, ta mark på – leggje merke til;
  • det er ikkje mark på det – det er usikkert, ikkje noko å rette seg etter
Сторінка статті

marke

marka

дієслово

Походження

norrønt marka; av mark (5

Значення та вживання

merke (seg);
leggje merke til;
Приклад
  • marke på noko;
  • det er ikkje til å marke på det han seier
Сторінка статті

tå 2

іменник жіночий

Походження

norrønt þá; samanheng med tø (2

Значення та вживання

berr mark;
telefri jord
Сторінка статті

tøyr

іменник чоловічий

Походження

norrønt þeyr; av tø (2

Значення та вживання

  1. Приклад
    • våren kjem med tøyr;
    • tøyren tærte på snøen
  2. berr mark
    Приклад
    • køyre slede på tøyren
Сторінка статті

fri 2

прикметник

Походження

av lågtysk vri

Значення та вживання

  1. om person, stat eller styre: som har eller gjev fulle politiske rettar
    Приклад
    • frie borgarar;
    • innbyggjarane er frie;
    • landet har ein fri riksskipnad;
    • den frie verda;
    • frie val;
    • eit av dei friaste samfunna i verda
  2. politisk sjølvstyrt;
    uavhengig
    Приклад
    • eit fritt land;
    • eitt fritt folk;
    • den frie pressa
  3. verna av lova;
    trygg for åtak
    Приклад
    • ha fritt leide
  4. ikkje innesperra eller i fangenskap
    Приклад
    • på fri fot
    • brukt som adverb
      • sleppe fri;
      • setje nokon fri
  5. utan stengsel eller hinder (for ferdsel, rørsle, sikt eller liknande)
    Приклад
    • fritt armslag;
    • fritt farvatn;
    • fri bane;
    • fritt utsyn;
    • på fri mark;
    • i Guds frie natur
    • brukt som adverb
      • puste fritt;
      • vekse fritt;
      • falle fritt;
      • garden ligg fritt til
  6. ikkje kontrollert eller regulert (av det offentlege);
    tillaten for alle;
    Приклад
    • fri konkurranse;
    • den frie marknaden;
    • fritt fiske;
    • ynskje friare tilgjenge til alkohol;
    • fritt ord
  7. ikkje strengt bunden til reglar, mønster, førebilete eller liknande;
    Приклад
    • fri oppseding;
    • fri rytme;
    • fri assosiasjon;
    • fri fantasi;
    • fri kjærleik
    • brukt som adverb
      • fritt omsett etter tysk
  8. utan særleg påverknad eller omsyn av noko slag;
    Приклад
    • ha fritt val;
    • av fri vilje;
    • den frie viljen;
    • på fritt grunnlag;
    • fri utvikling
    • brukt som adverb
      • kunne velje fritt;
      • stille nokon fritt;
      • stå heilt fritt
  9. utan særleg tvang, restriksjonar eller liknande
    Приклад
    • leve eit fritt liv
    • brukt som adverb
      • ha det fritt på jobben
  10. lausriven frå band, plikter, ansvar og liknande
    Приклад
    • kjenne seg fri som fuglen;
    • vere fri og frank
  11. trygg, open og direkte;
    Приклад
    • ha eit fritt blikk;
    • føre eit fritt språk;
    • det rådde ein fri tone i laget;
    • vere fri av seg;
    • får eg vere så fri å …
    • brukt som adverb
      • dette meiner eg fritt;
      • snakke fritt ut
  12. som har (mellombels) fritak frå arbeid, skule eller andre plikter;
    friteken, unnateken
    Приклад
    • ta seg fri frå skulen;
    • ha fri frå jobben;
    • eg vil be meg fri;
    • sleppe fri frå militæret
  13. som unngår;
    som er spart for;
    Приклад
    • gå fri all sut;
    • fri for angst;
    • bli fri sjukdomen
  14. ikkje skyldig eller innblanda;
    jamfør frikjenne
    Приклад
    • kjenne nokon fri;
    • dømme nokon fri
  15. som er utan;
    Приклад
    • vere fri for mat;
    • det er fritt for mus no;
    • boka er fri for humor
  16. brukt som etterledd i samansetningar: utan fare for;
    trygg, sikker
  17. Приклад
    • fri kost og losji;
    • fri skyss
    • brukt som adverb
      • få boka fritt tilsend
  18. i fysikk og kjemi: som ikkje er bunden til noko;
    ikkje i sambinding
    Приклад
    • frie elektron;
    • fri energi

Фіксовані вирази

  • det er ikkje fritt for
    ein kan ikkje nekte for
    • det er ikkje fritt for at det breier seg ein viss skepsis
  • frie hender
    full handlefridom
    • ho fekk frie hender til å lage ein ny radioserie
  • fritt fall
    1. fall som ikkje blir hindra av mekanisk motstand
    2. rask og kraftig nedgang i verdi, prestisje eller liknande
      • verdsøkonomien var i fritt fall
  • gå fri
    sleppe straff;
    sleppe unna
  • ha ryggen fri
    1. vere sikra mot kritikk og åtak fordi ein handla etter reglane eller på andre måtar har gardert seg
    2. vere sikra mot fysisk angrep bakfrå
  • i det fri
    utandørs
    • frukost i det fri
  • ikkje vere fri for
    måtte vedgå at nokon er eller gjer det som er nemnt
    • han er ikkje fri for å vere tjuvaktig
Сторінка статті

vald 2

іменник середній

Походження

norrønt vald

Значення та вживання

  1. kontroll over;
    Приклад
    • han har dei i sitt vald;
    • dei gav seg eventyret i vald
  2. mark som ein rår over;
    eigedom med jakt- eller fiskerettar
    Приклад
    • jakta føregår i fleire vald

Фіксовані вирази

  • dra fanden i vald
    fare langt bort
  • dra pokker i vald
    dra langt av garde;
    forsvinne;
    dra fanden i vald
Сторінка статті