Розширений пошук

Простий пошук

Словник нюношка 378 oppslagsord

innehalde

innehalda

дієслово

Значення та вживання

romme, omfatte, ha med

Приклад

sekken inneheldt mykje rart;
lova inneheld reglar om vern av visse område

Сторінка статті

mikroplast

іменник чоловічий

Походження

av mikro- og plast

Значення та вживання

ørsmå partiklar av plast

Приклад

tannkremen inneheld mikroplast;
fjorden er forureina med mikroplast

Сторінка статті

tørr, turr

прикметник

Походження

norrønt þurr

Значення та вживання

som ikkje inneheld eller er dekt av væte;
motsett blaut (1), fuktig (1), våt (1)
Приклад
- klesvasken er tørr;
- vere tørr på føtene;
- skifte på seg tørre klede;
- høyet er tørt;
- tørr nysnø;
- tørr luft;
- vegen er tørr att etter regnet;
- grave grøfter for å lage marka tørrare;
- kaka var den tørraste eg har smakt;
- ha ein god og tørr kjellar
- brukt som adverb:
  maten må stå tørt
- brukt som substantiv:
  skifte på seg tørt
som vatnet ikkje når;
som er på landjorda
Приклад
- båten står tørr;
- kome på tørt land
om vêr og klima: med lite eller ingen nedbør
Приклад
- ein tørr sommar;
- juli er varmare og tørrare enn normalt
som manglar naturleg fukt, til dømes feitt eller slim
Приклад
- tørre og magre hender;
- tørr hud;
- tørt hår;
- vere tørr i halsen;
- tørr hoste
som har gått tom for vatn
Приклад
- brønnen er tørr;
- tørre bekker;
- gryta er kokt tørr
om vin: som inneheld lite sukker;
sec;
jamfør halvtørr (2)
Приклад
- tørr kvitvin;
- eit glas tørr sherry
som ikkje drikk alkohol;
jamfør tørrlagd
Приклад
- ho har vore tørr i fleire månader
om lyd: skarp, knirkande
Приклад
- tørr stemme;
- tørr latter
(overdrive) sakleg og humørlaus;
keisam, lakonisk
Приклад
- eit tørt fagspråk;
- ei tørr framstilling;
- ein tørr førelesar;
- tørre sakspapir;
- tørre sanninga;
- dette er dei tørre fakta;
- sagt med tørre ord
- brukt som adverb:
  svare tørt
om humor: lågmælt, men treffande og underfundig;
jamfør tørrvittig
Приклад
- tørr humor;
- kommentarane hennar er tørre, men gode
utan (vanleg) tilhøyrsel
Приклад
- steik pinjekjernane i tørr panne;
- ete maten tørr
- brukt som substantiv:
  ete tørt

Фіксовані вирази

gå tørr
bli tømt for vatn eller anna væske
vasskjelda kan gå tørr
ha sitt på det tørre
vere sikra, ha gardert seg
formelt har styret sitt på det tørre;
vi kjenner regelverket og har vårt på det tørre
halde krutet tørt
vere budd på kamp
halde seg tørr
1. hindre at ein blir våt
  ha på støvlar for å halde seg tørr;
  kom under tak, så du held deg tørr
2. avstå frå alkohol eller anna rusmiddel
  ho har halde seg tørr i ti år
korkje vått eller tørt
korkje drikke eller mat
eg fekk ikkje i meg korkje vått eller tørt
på tørre nevar
utan våpen
dei slåst på tørre nevar
tørr bak øyra
vaksen, med naudsynt røynsle
ho har berre så vidt fylt 18 og er knapt tørr bak øyra;
han er framleis ikkje tørr bak øyra
tørre tårer
simulert sorg;
jamfør krokodilletåre

Сторінка статті

varm

прикметник

Походження

norrønt varmr

Значення та вживання

som har høg temperatur;
som gjev varme;
heit (1)
Приклад
- varmt og kaldt vatn;
- rykande varm suppe;
- omnen var gloande varm;
- vere sveitt og varm;
- varmt i vêret;
- reise til varmare strøk;
- det er to grader varmare enn normalen;
- måndag blir den varmaste dagen denne veka
- brukt som substantiv:
  servere litt varmt til kvelds
som held godt på varmen
Приклад
- ein varm genser
fersk, ny
Приклад
- følgje eit varmt spor
om farge: som inneheld nyansar av raudt eller gult og gjev inntrykk av varme
Приклад
- måle himmelen i varme fargar
prega av sterke kjensler
Приклад
- bli opphissa og varm
- brukt som adverb:
  gå varmt føre seg
hjarteleg, kjenslefylt
Приклад
- ein varm smil;
- varme ord;
- ei varm røyst;
- arbeide for eit varmare samfunn
- brukt som adverb:
  tale varmt for noko

Фіксовані вирази

bli varm i trøya
venje seg til forholda
gå ei kule varmt
bli ein oppheita situasjon;
kome til ein konfrontasjon med høg temperatur
når det vart for mykje stress, kunne det gå ei kule varmt
gå varm
bli overoppheita
maskinen gjekk varm
halde ei sak varm
halde interessa oppe for ei sak
smi medan jernet er varmt
nytte eit lagleg høve når det byr seg
varm om hjartet
glad, rørt
ho blir varm om hjartet når ho tenkjer på hjelpa ho fekk

Сторінка статті

lett

прикметник

Походження

norrønt léttr

Значення та вживання

som har etter måten lita vekt;
motsett tung (1)
Приклад
- ei lett bør;
- han er blitt fleire kilo lettare det siste året;
- vere kledd i lette sommarklede
makeleg (2);
enkel;
motsett vanskeleg
Приклад
- eit lett arbeid;
- vere eit lett bytte for nokon;
- det er det lett for deg å seie!
- dei er lette å lure;
- velje den lettaste vegen
svak, mild;
liten
Приклад
- dei fekk ei lett straff;
- det var lett regn under turen;
- eg åt berre eit lett måltid før eg la meg;
- dei fekk berre lett feber og litt hoste
brukt som adverb: til ein viss grad, litt
Приклад
- kjøtet skal brunast lett;
- elevane var lettare forvirra etter forklaringa;
- han vart berre lettare skadd
sorglaus, glad (2, 1)
Приклад
- ha eit lyst og lett sinn
utan å anstrengje seg;
naturleg (5)
Приклад
- gå med lette steg
- brukt som adverb:
  samtala glei lett
om mat og drikke: som inneheld relativt lite kaloriar samanlikna med originalen
brukt som adverb: utan særleg grunn eller påverknad
Приклад
- ho blir lett sint

Фіксовані вирази

bli vegen og funnen for lett
bli vurdert og avvist
ha lett for det
ha gode evner;
vere oppvakt
lett bris
svak vind med styrke frå 3,4 til 5,4 meter per sekund
lett musikk
musikk som ikkje er krevjande;
underhaldningsmusikk
lett om hjartet
glad til sinns, utan uro i seg
lett på foten
stø og rask i gonga;
snarføtt
lett på handa
som gjer noko varleg og nøye
lett på tå
med lette steg
lett som ei fjør
med veldig låg vekt
lettare sagt enn gjort
vanskelegare å gjere enn det ser ut til
å skrive ei bok er lettare sagt enn gjort
ta lett på
handsame eller vurdere overflatisk
ho tok litt lett på arbeidsoppgåvene

Сторінка статті

valdeleg

прикметник

Значення та вживання

som skjer eller blir utført med brutal makt eller vald (2, 1);
som inneheld mykje vald
Приклад
- ein valdeleg revolusjon;
- demonstrasjonen enda i ein valdeleg samanstøyt;
- filmen er svært valdeleg
som bruker eller er tilbøyeleg til å bruke vald
Приклад
- ein valdeleg person;
- ein kriminell og valdeleg gjeng