Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
81 результатів

Словник нюношка 81 oppslagsord

eldste

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. om utanlandske eller bibelske forhold: dei som styrer
    Приклад
    • rådet av dei eldste
  2. medlem av styrande organ i visse kyrkjesamfunn
Сторінка статті

eldst

прикметник

Походження

norrønt ellztr, superlativ av gammal; jamfør eldre

Значення та вживання

som har høgast alder, frå lengst tilbake
Приклад
  • han er den eldste av barna;
  • den eldste byen i landet;
  • frå dei eldste tider

Фіксовані вирази

  • dei gamle er eldst
    eldre menneske har mest erfaring og er klokast
Сторінка статті

gammal, gamal

прикметник

Походження

norrønt gamall, jamfør eldre; eldst

Значення та вживання

  1. som har levd lenge;
    merkt av elde
    Приклад
    • ein gammal mann;
    • den gamle kvinna;
    • den gamle hesten;
    • gamle folk;
    • bli gammal og grå;
    • bli gammal før tida
    • brukt som substantiv
      • dei gamle i samfunnet;
      • både gamle og unge var samla
  2. om ting: som har vore til eller vore i bruk lenge;
    dårleg som følgje av elde;
    Приклад
    • ei gammal stove;
    • gamle klede;
    • ein gammal ljå;
    • ei verdifull gammal sølje;
    • ta vare på dei gamle trehusa;
    • noko gammalt skrap;
    • gammal mat
    • brukt som adverb
      • det luktar gammalt av fisken
  3. Приклад
    • gamle segner;
    • gamle viser;
    • gamle sanningar;
    • den same gamle leksa;
    • på den gamle måten
    • brukt som substantiv:
      • gammalt og nytt side om side;
      • fortelje gammalt
  4. med opphav i fortida;
    som har eksistert lenge (slik det no er)
    Приклад
    • gamle vener;
    • gammal usemje;
    • gammal venskap;
    • gammal gjeld;
    • garden er gammal i ætta
  5. som har vore lenge i ei viss rolle, eit visst yrke eller liknande;
    Приклад
    • ein gammal tråvar;
    • du er den gode gamle;
    • vere gammal i tralten;
    • han vart ikkje gammal der i garden
  6. som var før;
    tidlegare
    Приклад
    • den gamle vegen gjekk der;
    • i det gamle Hellas;
    • den gamle og den nye formannen;
    • dei gamle romarane;
    • den gamle teljemåten;
    • det gamle året
    • brukt som adverb
      • gammalt var det slik
  7. av ein viss alder
    Приклад
    • ho er ti år gammal;
    • kor gammal er du?
    • eg er like gammal som du;
    • ho er ikkje gammal nok til å byrje på skulen

Фіксовані вирази

  • den gamle verda
    fellesnemning for dei verdsdelane som oldtidas europearar kjende til: Europa, Asia og Afrika;
    til skilnad frå den nye verda
  • etter gammalt
    som før i tida
    • slik seier dei etter gammalt
  • frå gammal tid
    frå langt attende i tid
    • kjende julesongar frå gammal tid
  • frå gammalt av
    frå langt attende i tid (og framleis)
    • her har dei drive med ysting av geitemjølk frå gammalt av
  • gammal vane er vond å vende
    det er vanskeleg å leggje av seg ein innarbeidd vane
  • i gamle dagar
    før i tida
  • i gammal tid
    før i tida
  • med/ved det gamle
    som før;
    uendra
  • på sine gamle dagar
    i alderdomen
Сторінка статті

arald, arild

іменник незмінні

Походження

norrønt ár alda ‘først, tidleg i tidene’

Фіксовані вирази

  • frå aralds tid
    frå dei eldste tider
Сторінка статті

telemarksfe

іменник середній

Значення та вживання

rase av storfe med raude eller droplete sider, kvit rygg og lange horn
Приклад
  • telemarksfe er den eldste storferasen i Noreg
Сторінка статті

skipsdagbok

іменник жіночий

Значення та вживання

dagbok på eit skip der ein fører inn opplysningar om vêrtilhøve, navigering og liknande;
Приклад
  • skipsdagboka gjev eit oversyn over virket om bord i eit skip;
  • verdas eldste skipsdagbok er frå Egypt og er 4 500 år gammal
Сторінка статті

stammor

іменник жіночий

Походження

av stam-

Значення та вживання

eldste kjende kvinne i ei slekt eller slektsgrein;
ane (1 av hokjønn;
til skilnad frå stamfar (1)
Сторінка статті

stamfar

іменник чоловічий

Походження

av stam- (2) og far (1

Значення та вживання

  1. eldste kjende mann i ei slekt eller slektsgrein;
    ane (1 av hankjønn, ættfar;
    til skilnad frå stammor
    Приклад
    • stamfaren til slekta kom til Bergen i 1722;
    • stamfaren til menneska levde i Afrika
  2. (hann)dyr som (hus)dyr nedstammar frå
    Приклад
    • den felles stamfaren til alle skjelpadder;
    • oksen Tor er stamfar til halvparten av kyrne i bygda
  3. i overført tyding: skapar, opphavsmann
    Приклад
    • han er stamfaren til bluesen
  4. i overført tyding: gjenstand eller fenomen noko har utvikla seg frå
    Приклад
    • dette kameraet er stamfaren til dei moderne speilreflekskameraa
Сторінка статті

gamlen

іменник чоловічий

Значення та вживання

brukt om den gamle eller eldste mannen, til dømes i ein huslyd
Приклад
  • er gamlen inne?
  • gamla og gamlen kjem til middag
Сторінка статті

storebror

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. eldre (særleg eldste) bror
    Приклад
    • eg har ein storebror og ei veslesøster
  2. i overført tyding: part som er den store, betre eller sterkaste samanlikna med ein annan
    Приклад
    • Tynset er storebror til Alvdal

Фіксовані вирази

  • storebror ser deg
    i overført tyding: det person, organisasjon eller institusjon overvaker nokon
Сторінка статті