Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
57 результатів

Словник нюношка 57 oppslagsord

hele 2

hela

дієслово

Походження

norrønt héla; av hele (1

Значення та вживання

fryse til rim;
Приклад
  • det helar på marka
Сторінка статті

fjetre 1

іменник жіночий

Походження

norrønt fjǫturr; samanheng med fot (1

Значення та вживання

  2. støttetre mellom langbjelke (rim) og mei på slede eller kjelke
  3. tverrtre på slede;
Сторінка статті

mannleg

прикметник

Походження

norrønt mannligr

Значення та вживання

som gjeld menn, som er mann (1);
jamfør kvinneleg
Приклад
  • mannleg avkom;
  • mannleg lærar;
  • mannleg anatomi

Фіксовані вирази

Сторінка статті

rytme

іменник чоловічий

Походження

frå gresk ‘bølgjerørsle’

Значення та вживання

  1. regelfast skifte i trykk eller styrke i musikk, poesi eller tale
    Приклад
    • eit dikt med rim og rytme;
    • songen har drivande rytmar
  2. i fleirtal: musikk
    Приклад
    • latinamerikanske rytmar
  3. regelfast rørsle eller skifte
    Приклад
    • rytmen i hjarteslaga;
    • føtene gjekk i ein jamn rytme
Сторінка статті

ubunden

прикметник

Значення та вживання

  1. som ikkje er fastbunden
    Приклад
    • hunden står ubunden
  2. fri, uavhengig
    Приклад
    • vere ubunden av tidlegare avtaler;
    • ei politisk ubunden avis;
    • ein ubunden stat
  3. i språkvitskap, om substantiv og adjektiv: som ikkje er eintydig spesifisert;
    til skilnad frå bunden (2)
    Приклад
    • 'gut' er eit døme på ubunden form av eit substantiv

Фіксовані вирази

  • ubunde pronomen
    pronomenet ein (1 som har ein uspesifisert referanse
  • ubunden stil
    uttrykksmåte utan metrisk rytme og rim;
    prosa (1)
Сторінка статті

rim 3

іменник середній

Походження

norrønt rím; frå fransk

Значення та вживання

  1. vers eller strofe med enderim
    Приклад
    • rim og regler
  2. lydleg samsvar mellom to eller fleire ord
    Приклад
    • diktet går på rim
  3. Приклад
    • finne eit rim på ‘våren’
  4. samsvar, samanheng
    Приклад
    • det er ikkje rim i det du seier

Фіксовані вирази

Сторінка статті

liggje, ligge

liggja, ligga

дієслово

Походження

norrønt liggja

Значення та вживання

  1. om person eller dyr: vere i meir eller mindre vassrett stilling
    Приклад
    • liggje både på magen og på sida;
    • ho låg utstrekt;
    • hunden låg på graset
    • brukt som adjektiv
      • liggjande stilling
  2. vere på ein viss plass, ofte over tid;
    vere i ei viss stilling
    Приклад
    • boka ligg på bordet;
    • pengane ligg i skuffa;
    • byen ligg på nordsida;
    • huset ligg fint til;
    • prisen ligg på om lag 100 kr;
    • liggje lågt i terrenget;
    • reinhaldsverket ligg under kommunen;
    • skipet ligg i land
  3. i overført tyding: vere naturleg, forståeleg;
    hengje saman med;
    Приклад
    • det ligg nær å tru det;
    • årsaka ligg i dei låge strømprisane
  4. kvile i seng, halde senga
    Приклад
    • liggje til sengs;
    • liggje og fryse;
    • liggje sjuk med feber
  5. vere utbreidd over, dekkje
    Приклад
    • snøen låg meterhøg;
    • det låg rim på marka
  6. vere i ein viss tilstand
    Приклад
    • liggje på latsida;
    • liggje i bløyt;
    • liggje brakk;
    • golvet låg fullt av klede;
    • liggje vêrfast;
    • liggje på lur;
    • liggje i trening;
    • liggje i tingingar

Фіксовані вирази

  • liggje an
    vere plassert (i høve til andre);
    stille seg, teikne, ha utsikt (til)
    • liggje dårleg an;
    • det norske laget låg godt an etter første etappe
  • liggje att
    vere att, vere gløymd
  • liggje etter
    ikkje halde følgje
  • liggje for
    passe til evnene og interessene til nokon
    • grammatikk ligg ikkje for dei
  • liggje for døden
    vere døyande;
    liggje på dødsleiet
    • liggje for døden i ei veke;
    • det året han låg for døden
  • liggje føre
    vere til stades;
    finnast (1), eksistere (1)
    • materialet ligg endeleg føre i bokform;
    • det ligg ikkje føre konkrete planar for gjennomføringa
  • liggje i
    tyde, implisere
    • kva ligg det i den utsegna?
  • liggje med
    ha samleie med
  • liggje nede
    stå stille, ikkje vere i gang
    • straumnettet ligg nede
  • liggje noko under
    vere skjult eller hemmeleg
    • her ligg det noko under
  • liggje over
    1. om person: overnatte
    2. om fartøy: halle på sida
  • liggje på likstrå
    liggje på seng fram til gravferda
  • liggje på likstrå
    liggje på seng fram til gravferda
  • liggje til
    høyre til
    • det ligg til familien å vere snobbete
  • liggje til rette/rettes
    høve, passe bra
    • forholda ligg godt til rette for effektivt arbeid no
  • liggje til grunn
    vere årsak til eller grunnlag for
    • visjonane som ligg til grunn for satsinga
  • liggje under for
    vere avhengig av
    • han låg under for alkoholen
Сторінка статті

kvinneleg

прикметник

Походження

norrønt kvennsligr

Значення та вживання

som er kvinne eller gjeld kvinner
Приклад
  • kvinneleg arbeidar;
  • kvinnelege prestar;
  • kvinneleg eigenskap

Фіксовані вирази

  • kvinneleg rim
    tostava rim;
    til skilnad frå mannleg rim
  • kvinneleg utgang
    tostava rim med trykklett sistestaving i ei verselinje;
    til skilnad frå mannleg utgang
Сторінка статті

fryse 2

frysa

дієслово

Походження

norrønt frjósa

Значення та вживання

  1. bli til is, bli dekt av is, stivne av frost;
    bli frostskadd, lage tele
    Приклад
    • vatnet fraus til is;
    • elva har frose att;
    • vassrøyra kan fryse sund
  2. få til å fryse (2, 1);
    kjøle ned noko til temperatur under frysepunktet til konservering;
    Приклад
    • fryse ned fisken
  3. i overført tyding: stoppe noko, halde i ei uendra stode;
    leggje på is
    Приклад
    • fryse fast prisane;
    • fryse kapitalen;
    • fryse avtala inntil vidare
  4. bli plaga av kulde, vere frosen (2)
    Приклад
    • fryse på føtene;
    • hutre og fryse;
    • fryse seg i hel;
    • fryse fingrane blå
  5. i overført tyding: skjelve som av kulde, grøsse
    Приклад
    • eg frys når eg tenkjer på det

Фіксовані вирази

  • fryse biletet
    om film: stogge, setje på pause
    • fryse biletet og analysere omgjevnadene
  • fryse fast
    låse seg fast, ikkje vere til å endre; jamfør fastfrosen
    • hjula fraus fast i bakken;
    • skriket fraus fast i halsen
  • fryse inne
    verte omringa av is, særleg om båt
  • fryse på
    gå mot frost (ute);
    bli tele eller rim (på bakken)
  • fryse til
    1. bli heilt dekt med is eller bli stiv som is
      • vatnet fraus til
    2. i overført tyding: bli heilt urørleg
      • han fraus til da dei ropte på han
  • fryse ut
    vere kjølig og avvisande mot nokon
    • dei fraus henne fullstendig ut
  • når helvete frys til is
    aldri eller med svært lite sannsyn
    • dei reiser nok ikkje heim før helvete frys til is
Сторінка статті

bunden

прикметник

Походження

av binde

Значення та вживання

  1. som må følgje visse reglar, eit visst mønster eller liknande;
    pålagd, forpliktande;
    ikkje fri
    Приклад
    • bunde mandat;
    • bunden fullmakt;
    • bunden arbeidstid;
    • dei bundne kostnadene på budsjettet har auka
  2. i språkvitskap, om substantiv og adjektiv: som står i ei form som tener til å individualisere og peike ut som kjend
    Приклад
    • «guten» er bunden form eintal av «gut»;
    • dei bundne formene av substantiva
  3. brukt som etterledd i samansetningar

Фіксовані вирази

  • bunden form
    stil som følgjer visse faste reglar, særleg med omsyn til rim og rytme
    • Shakespeare skreiv stort sett i bunden form
Сторінка статті