Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
86 результатів

Словник букмола 86 oppslagsord

Ca

символ

Значення та вживання

symbol for grunnstoffet kalsium
Сторінка статті

tusenbein, tusenben

іменник середній

Походження

etter latin millepeda, av mille ‘1000’ og pes ‘fot’; opprinnelig etter gresk

Значення та вживання

leddyr av klassen (1 Diplopoda som har et stort antall ledd, som hvert har to par bein
Приклад
  • de største norske tusenbeina kan bli ca 5 cm. lange;
  • verdens lengste tusenbein har 375 par bein
Сторінка статті

balle 2

іменник чоловічий

Походження

fra lavtysk

Значення та вживання

  1. større kolli av lett vare (for eksempel høy eller ull) som er sammenpresset og surret med (metall)tråd eller emballert i strie eller lignende
    Приклад
    • en balle halm;
    • pakke i baller
  2. (eldre) målenhet for papir og tekstiler
    Приклад
    • en balle bomull veier ca. 200 kg;
    • en balle papir = 200 bøker
  3. (rund) kjøttfull legemsdel;
Сторінка статті

halv 1

прикметник

Походження

norrønt halfr

Значення та вживання

  1. som utgjør den ene av to (mer eller mindre) like store deler
    Приклад
    • de delte og fikk et halvt brød hver;
    • en halv kilo;
    • to og en halv;
    • en halv omdreining
    • brukt som substantiv:
      • de fikk ikke engang det halve;
      • det halve hadde vært nok;
      • en halv kan vel ikke skade
  2. om mengde, fart eller annen målenhet, som er fylt eller brukes ca. halvparten av maksimal kapasitet;
    halvfull, halvfylt
    Приклад
    • båten gikk med halv fart;
    • spannet var halvt;
    • ta en halv øl
  3. om klokkeslett: 30 minutter før en hel time
    Приклад
    • klokka er halv ti, altså 09.30 eller 21.30
  4. som utgjør opptil halvparten av noe;
    delvis (2), nesten
    Приклад
    • en halv seier
  5. brukt som adverb: delvis, nesten, til en viss grad
    Приклад
    • si noe halvt i spøk;
    • hun svarte halvt smilende;
    • snu seg halvt på stolen
  6. om gjerning, karakter, løfte, sannhet, svar og lignende: ikke komplett, ufullkommen, ufullstendig
    Приклад
    • et halvt løfte;
    • dette er bare en halv løsning

Фіксовані вирази

  • ei halv ei
    en halvflaske brennevin
    • ha ei halv ei på lomma
  • en halv gang
    femti prosent (mer);
    ofte brukt i sammenligninger om mengde, størrelse eller lignende
    • dreie en halv gang rundt sin egen akse;
    • tenke seg om en halv gang til før man handler;
    • temperaturen sank én og en halv gang så raskt som forventet
  • flagge på halv stang
    la flagg henge cirka halvveis ned på flaggstangen som uttrykk for sorg ved dødsfall og begravelse
  • halvt om halvt
    (etter tysk halb und halb) bortimot, så å si
  • med et halvt øre
    uten å høre helt etter
    • lytte til radioen med et halvt øre
  • med et halvt øye
    uten å måtte se nøye;
    med et flyktig blikk
    • at du liker meg, kan jeg se med et halvt øye
  • på halv tolv/åtte
    ikke helt rett, skeivt, tilfeldig, uten styring;
    på skeive
    • med hatten på halv tolv;
    • innsatsen har vært litt på halv tolv
Сторінка статті

strontium

іменник середній

Походження

etter navnet på landsbyen Strontian i Skottland, der metallet først ble funnet ca. 1790

Значення та вживання

kjemisk symbol Sr
Сторінка статті

algoritme

іменник чоловічий

Вимова

algoritˋme

Походження

gjennom engelsk og middelalderlatin algorismus, fra arabisk etter matematikeren al-Khwarizmi, død ca. 850; påvirket av gresk arithmos ‘tall’

Значення та вживання

  1. i matematikk og IT: fullstendig, trinnvis prosedyre eller framgangsmåte for operasjoner som kreves for å løse en oppgave;
    sett med instrukser for å løse en oppgave
    Приклад
    • utvikle algoritmer for risikoanalyse
  2. før: regning med det arabiske tallsystemet
Сторінка статті

vikingtid

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

i bestemt form entall: tiden for vikingferdene fra Norden, ca. 800–1050
Сторінка статті

stråling

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

energioverføring gjennom elektromagnetiske bølger eller partikler

Фіксовані вирази

  • elektromagnetisk stråling
    overføring av energi med elektromagnetiske bølger
    • synlig lys er eksempel på elektromagnetisk stråling
  • infrarød stråling
    elektromagnetisk stråling med bølgelengde mellom 0,7 mikrometer og ca. 1 millimeter;
    varmestråling
  • ioniserende stråling
    stråling av fotoner eller partikkelstråling med stor nok energi til å ionisere et atom eller molekyl
  • kosmisk stråling
    samling partikler fra et sted utenfor jorda som treffer atmosfæren med svært høy fart
  • radioaktiv stråling
    stråling fra atomkjerne som kan være helseskadelig
    • radioaktiv stråling førte til at området ble ubeboelig
Сторінка статті

tolvfingertarm

іменник чоловічий

Походження

etter tysk, opphavlig fra gresk; navnet fordi den er ca. tolv fingerbredder lang

Значення та вживання

første del av tynntarmen
Приклад
  • ha sår på tolvfingertarmen
Сторінка статті

totenur

іменник середній

Значення та вживання

gulvur med slagverk (2), laget på Toten ca. 1750–1900
Сторінка статті