Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
82 результатів

Словник букмола 42 oppslagsord

part

іменник чоловічий

Походження

norrønt partr; av latin pars ‘del’

Значення та вживання

  1. del av et hele
    Приклад
    • han dekket sin part av utgiftene
  2. person eller gruppe i forhold til andre, for eksempel i en konflikt
    Приклад
    • partene i oppgjøret står langt fra hverandre;
    • alle parter har firt på kravene sine
  3. Приклад
    • ha part i en båt

Фіксовані вирази

  • for sin part
    på egne vegne
    • jeg for min part er helt enig
  • part i saken
    person eller gruppe som har personlige interesser i en sak
Сторінка статті

nullsumspill, nullsumspell

іменник середній

Походження

etter engelsk zero-sum game

Значення та вживання

situasjon der en parts gevinst krever et tilsvarende tap for en annen part;
situasjon der enhver gevinst hos en part går på bekostning av en annen part;
til forskjell fra vinn-vinn-situasjon
Приклад
  • krig oppfattes ofte som et nullsumspill;
  • mange later til å tro at likestilling er et nullsumspill
Сторінка статті

tape 2

дієслово

Походження

norrønt tapa

Значення та вживання

  1. lide tap;
    miste
    Приклад
    • tape en formue;
    • tape interessen for noe;
    • han tapte balansen og falt
    • brukt som adjektiv
      • de tapte årene;
      • den tapte generasjonen
    • brukt som substantiv
      • ta igjen det tapte
  2. lide nederlag;
    bli slått
    Приклад
    • tape en krig;
    • kampen var tapt på forhånd
    • brukt som adjektiv
      • den tapende part;
      • kjempe for en tapt sak

Фіксовані вирази

  • det tapte paradis
    forsvunnet eller tapt lykke eller lykketilstand
  • gi tapt
    gi opp, komme til kort
    • laget måtte gi tapt i finalen
  • gå tapt
    gå til spille, bli borte
    • fire menneskeliv gikk tapt
  • ikke være tapt bak en vogn
    ikke være rådvill i en vanskelig situasjon
  • ingenting å tape
    ingen egentlig risiko eller konsekvens
    • vi har ingenting å tape på å prøve
  • miste/tape av syne
    miste øyekontakt med;
    glemme ut
    • vi må ikke miste disse viktige ressursene av syne;
    • målet er ikke tapt av syne
  • slaget er tapt
    seieren eller målet er uoppnåelig
    • innse at slaget er tapt;
    • slaget er tapt for veiprosjektet
  • tape på poeng
    tape ved å ha oppnådd færrest poenger (i idretter som boksing og bryting)
  • tape seg
    1. forringes i utseende eller kvalitet;
      falme
      • han taper seg med årene;
      • orkesteret har tapt seg
    2. bli (gradvis) borte;
      svinne hen
      • veien taper seg i tett tåke;
      • minnene tapte seg med årene
  • tape/miste sitt hjerte til
    bli forelsket i
    • han mistet sitt hjerte til henne;
    • amerikaneren har tapt sitt hjerte til Norge
  • tape terreng
    miste makt, popularitet eller lignende
    • tape terreng på verdensmarkedet
Сторінка статті

skadelidd, skadelidt

прикметник

Значення та вживання

som har vært utsatt for skade
Приклад
  • den skadelidde part får utmålt et vederlag
  • brukt som substantiv:
    • den skadelidde er sendt til sykehus
Сторінка статті

ideell

прикметник

Походження

av tysk ideal

Значення та вживання

  1. som bare eksisterer i tankene;
  2. Приклад
    • ideelle arbeidsforhold
  3. som er preget av høye idealer;
    som er etisk høyverdig
    Приклад
    • ideelt arbeid;
    • en ideell organisasjon

Фіксовані вирази

  • ideell part
    i jus: tenkt part med hensyn til verdi
Сторінка статті

aparte

прикметник

Вимова

apaˊrte

Походження

av fransk à part ‘særskilt, for seg selv’

Значення та вживання

Сторінка статті

rolle 1

іменник жіночий або чоловічий

Походження

gjennom tysk og fransk, opprinnelig ‘papirrull’; samme opprinnelse som rulle (2

Значення та вживання

  1. person eller figur som en skuespiller skal framstille
    Приклад
    • få rollen som den slemme ulven;
    • dette er en viktig rolle i filmen
  2. replikker eller innslag av sang og dans som en skuespiller skal framføre i et teaterstykke eller en film;
    Приклад
    • lære rollen sin
  3. i overført betydning: måte å framstille seg på som ikke gjenspeiler hvordan en virkelig er
    Приклад
    • spille rollen som streng far
  4. part eller del av noe med en bestemt funksjon eller status;
    oppgave, plass
    Приклад
    • få en avgjørende rolle i bedriften;
    • medienes rolle i samfunnet
  5. uskrevne regler og mønstre for oppførsel og handlemåte, særlig knyttet til en bestemt sosial posisjon eller status
    Приклад
    • laget følte ikke at treneren tok rollen sin på alvor

Фіксовані вирази

  • falle ut av rollen
    1. glemme innlært rollespill;
      jamfør rolle (1, 2)
      • skuespilleren falt ut av rollen og glemte replikkene sine
    2. glemme eller komme ut av en innlært måte å være på;
      glemme seg, miste tråden;
      jamfør rolle (1, 5)
      • han falt helt ut av rollen som hyggelig kelner
  • ha utspilt sin rolle
    være uten betydning
  • spille en rolle
    ha en betydning;
    påvirke
    • landet har spilt en viktig rolle i prosessen med å skape fred;
    • det spilte ingen rolle om hun trodde på ham
Сторінка статті

storebror

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. eldre (særlig eldste) bror
    Приклад
    • han spilte storebror i filmen «Knerten»
  2. i overført betydning: part som er den store, bedre eller sterkeste sammenlignet med en annen
    Приклад
    • bilmodellen Opel Astra er skapt over samme lest som storebror Insignia

Фіксовані вирази

  • storebror ser deg
    i overført betydning: det at person, organisasjon eller institusjon overvåker noen
Сторінка статті

underdog

іменник чоловічий

Вимова

ø´nderdågg

Походження

fra engelsk

Значення та вживання

lag, utøver eller part som er forventet å bli beseiret i en konkurranse
Приклад
  • bli ansett som en underdog
Сторінка статті

umulighet

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

  1. det å være umulig (1)
    Приклад
    • det er ingen umulighet at laget vinner turneringen
  2. juridisk forhold som gjør at en part i en avtale ikke kan oppfylle sine forpliktelser
    Приклад
    • det forelå en økonomisk umulighet
Сторінка статті

Словник нюношка 40 oppslagsord

part

іменник чоловічий

Походження

norrønt partr; av latin pars ‘del’

Значення та вживання

  1. del av ein heilskap
    Приклад
    • alle betalte sin part
  2. person eller gruppe i høve til andre, til dømes i ein konflikt
    Приклад
    • ein av partane blir garantert ikkje nøgd
  3. Приклад
    • ha part i ein båt

Фіксовані вирази

  • for sin part
    på eigne vegner
    • eg for min part hadde slutta å kvi meg
  • part i saka
    person eller gruppe som har personlege interesser i ei sak
Сторінка статті

nullsumspel

іменник середній

Походження

etter engelsk zero-sum game

Значення та вживання

stode der gevinsten til ein part krev eit tilsvarande tap for ein annan part;
stode der vinning hos ein part går utover ein annan part;
til skilnad frå vinn-vinn-situasjon
Приклад
  • vi må prøve å ikkje handtere forhandlingane som eit nullsumspel;
  • krig blir ofte oppfatta som eit nullsumspel
Сторінка статті

tape 2

tapa

дієслово
розділений інфінітив: tapa

Походження

norrønt tapa

Значення та вживання

  1. lide tap;
    miste
    Приклад
    • tape ein formue;
    • tape på verksemda;
    • sjåføren tapte kontrollen over bilen
    • brukt som adjektiv:
      • tapt inntekt;
      • den tapte generasjonen
    • brukt som substantiv:
      • ta att det tapte
  2. lide nederlag;
    bli slått
    Приклад
    • tape ein krig;
    • spelet er tapt
    • brukt som adjektiv:
      • den tapande part;
      • ei tapt sak

Фіксовані вирази

  • det tapte paradiset
    forvunnen eller tapt lykketilstand
  • gje tapt
    gje opp, kome til kort
    • bortelaget måtte gje tapt etter ein jamn kamp
  • gå tapt
    gå til spille, bli borte
    • fleire menneskeliv gjekk tapt
  • ikkje vere tapt bak ei vogn
    ikkje vere rådvill i ein vanskeleg situasjon
  • ingenting å tape
    ingen reell risiko eller konsekvens
    • vi har ingenting å tape på å prøve
  • slaget er tapt
    sigeren eller målet er uoppnåeleg
    • innsjå at slaget er tapt;
    • slaget er tapt for dei som vil ha ny toglinje
  • tape på poeng
    tape ved å ha fått færrast poeng (i idrettar som boksing og bryting)
  • tape seg
    1. bli ringare i utsjånad eller kvalitet;
      falme
      • ho har tapt seg sidan sist;
      • tape seg i verdi
    2. bli (gradvis) borte;
      svinne bort
      • forelskinga tapar seg fort;
      • minnet tapte seg med åra
  • tape terreng
    miste makt, popularitet eller liknande
    • regjeringa taper terreng i høve til opposisjonspartia
Сторінка статті

unilateral

прикметник

Походження

av uni- og lateral (2

Значення та вживання

som gjeld berre éi side eller éin part;
til skilnad frå bilateral og multilateral
Приклад
  • unilaterale sanksjoner
Сторінка статті

lut 2

іменник чоловічий

Походження

norrønt hlutr; jamfør lodd (1, lodd (2 og lott

Значення та вживання

  1. Приклад
    • skjere noko i luter;
    • søre luten av fylket
  3. part av forteneste eller avkasting, særleg i fiske, etter arbeidsinnsats eller innskot;
    Приклад
    • fiskarane fekk 8000 kr i lut;
    • fiske på lut;
    • få halv lut;
    • ha lut i noko
  4. pengeinnskot eller part i eit lutlag (1)
    Приклад
    • eige ein lut i samvirkelaget
  8. Приклад
    • trekkje lut

Фіксовані вирази

  • med lut og lunnar
    med alt som høyrer til eigedomen;
    med lut og lunnende
    • garden er seld med lut og lunnar
  • med lut og lunnende
    alt som høyrer til ein eigedom;
    med lut og lunnar
    • ho fekk heile garden med lut og lunnende
Сторінка статті

lute 3, lùte

luta, lùta

дієслово
розділений інфінітив: luta, lùta

Походження

norrønt hluta; av lott

Значення та вживання

  1. skifte i luter (2;
    Приклад
    • lute sund ein stokk
  2. Приклад
    • lute bort
  3. tildømme ein lut

Фіксовані вирази

  • lute seg inn
    krevje sin part av ein fangst eller liknande
  • lute ut
    dele ut i luter
Сторінка статті

lott

іменник чоловічий

Походження

norrønt hlutr; jamfør lut (2

Значення та вживання

del eller part av forteneste eller avkasting (særleg i fiske) etter arbeids- eller kapitalinnsats
Приклад
  • fiskarane fekk 8000 kr i lott;
  • fiske på lott;
  • få full, halv lott;
  • ha lott i noko
Сторінка статті

rolle 1

іменник жіночий

Походження

gjennom tysk og fransk, opphavleg ‘papirrull’; same opphav som rulle (1

Значення та вживання

  1. person eller figur som ein skodespelar skal framstille
    Приклад
    • få rolla som Nora i skodespelet;
    • spele rolla si heilt nydeleg
  2. replikkar og moglege innslag av song og dans som ein skodespelar skal framføre i eit teaterstykke eller ein film;
    Приклад
    • lære rolla si
  3. i overført tyding: måte å framstille seg på som skil seg frå korleis ein verkeleg er
    Приклад
    • ta på seg rolla som offer i saka
  4. part eller del av noko med ein bestemt funksjon eller status;
    oppgåve, plass
    Приклад
    • få ei viktig rolle i prosjektet;
    • media si rolle i samfunnet
  5. uskrivne reglar og mønster for vere- og handlemåte,særleg knytt til ein viss sosial posisjon eller status
    Приклад
    • ta rolla som barnevakt på alvor

Фіксовані вирази

  • falle ut av rolla
    1. gløyme innlært rollespel;
      jamfør rolle (1, 2)
      • skodespelaren fall ut av rolla og gløymde neste replikk
    2. gløyme eller kome ut av ein innlært måte å vere på;
      gløyme seg, miste tråden;
      jamfør rolle (1, 5)
      • dei måtte for all del ikkje falle ut av rolla som pålitelege seljarar
  • ha spela ut rolla si
    ikkje vere viktig lenger
  • spele ei rolle
    ha noko å seie;
    påverke
    • det dårlege vêret kan ha spela ei rolle for dei dårlege avlingane;
    • det spelar inga rolle
Сторінка статті

underdog

іменник чоловічий

Вимова

ø´nderdågg

Походження

frå engelsk

Значення та вживання

lag, utøvar eller part som ikkje er venta å sigre i ei tevling
Приклад
  • dei kjem til kampen som underdog
Сторінка статті

umoglegskap, umogelegskap

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. det å vere umogleg
    Приклад
    • at laget skal vinne, er nesten ein umoglegskap
  2. juridisk omstende som gjer at ein part i ei avtale ikkje kan oppfylle krava
    Приклад
    • ein økonomisk umoglegskap
Сторінка статті