Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
16 результатів

Словник букмола 8 oppslagsord

kosmos

іменник середній

Походження

av gresk ‘orden’

Значення та вживання

verdensaltet, universet, den ordnede verden;
motsatt kaos
Сторінка статті

verden

іменник чоловічий

Походження

norrønt verǫld, av verr ‘mann’ og ǫld ‘tidsalder’, -en opprinnelig bestemt artikkel

Значення та вживання

  1. alt som eksisterer i verdensrommet;
    Приклад
    • kanskje det fins verdener bortenfor vår verden;
    • være redd for at verden skal gå under
  2. jordkloden som tilholdssted for mennesker, dyr og planter
    Приклад
    • fra alle kanter av verden;
    • folk fra hele verden;
    • alle land i verden;
    • være den beste i verden;
    • komme seg fram her i verden;
    • den vestlige verden;
    • den store, vide verden
    • brukt i genitiv, også i formen verdsens:
      • til ingen verdens nytte;
      • ingen verdsens ting
  3. alle mennesker sett som en enhet;
    Приклад
    • en hel verden i sorg;
    • hele verden ønsker fred
  4. område utenfor hjemstedet, for eksempel i andre land eller verdensdeler
    Приклад
    • reise ut i verden;
    • den store, vide verden
  5. fellesskap innenfor visse felt
    Приклад
    • den akademiske verdenen;
    • i kunstens verden
  6. samfunn av dyr eller vekster
    Приклад
    • bienes verden;
    • lære seg blomstenes verden
  7. tilværelse av fysisk eller psykisk art
    Приклад
    • leve i to ulike verdener;
    • som å komme til en annen verden;
    • utlevere sin indre verden
  8. tenkt område;
    konstruert tilværelse
    Приклад
    • drømmenes verden;
    • leve i sin egen verden
  9. brukt i utrop for å uttrykke undring
    Приклад
    • du verden!
    • hva i all verden er det du gjør?
  10. stor mengde
    Приклад
    • en verden av muligheter

Фіксовані вирази

  • aldri i verden
    ikke for noen pris
    • selge gården – aldri i verden!
  • av en annen verden
    utenom det vanlige
    • ha en scenisk utstråling av en annen verden
  • bringe/få ut av verden
    bli ferdig med;
    fjerne
    • vi må få denne saken ut av verden;
    • han har brakt tvisten ut av verden
  • den fjerde verden
    (rester av) urbefolkning med særegne livs- og kulturformer som (ofte) er truet av mer moderne samfunnsformer
  • den gamle verden
    fellesbetegnelse for de verdensdelene som oldtidens europeere kjente: Europa, Asia og Afrika;
    til forskjell fra den nye verden
  • den nye verden
    de delene av verden som ikke var kjent for europeerne før de store oppdagelsene på 1500-tallet, oftest brukt om Amerika
  • den tredje verden
  • for alt i verden
    for noen pris
    • jeg gjør det ikke for alt i verden
  • forlate verden
    dø
  • før i verden
    på et tidligere tidspunkt;
    i gamle dager;
    før i tiden
  • i all verdens rike
    brukt forsterkende
    • hva i all verdens rike driver dere med?
  • komme til verden
    bli født
    • hun kom til verden i mai
  • sette barn til verden
    få barn;
    føde
  • trekke seg tilbake fra verden
    søke ensomhet
    • hun trakk seg tilbake fra verden og viet seg til de store spørsmål
  • utakk er verdens lønn
    du får ingen takk for det gode du gjør
  • verden er ikke stor
    sagt når noen uventet møter hverandre
  • verden står ikke til påske
    brukt spøkefullt om at en er overrasket
    • vant laget en kamp? Verden står ikke til påske, altså!
    • dette hadde jeg ikke ventet, nå står ikke verden til påske!
  • verden vil bedras
    menneskene er godtroende og lette å narre
  • verdens navle
    viktig og sentralt sted
    • han tror hjembygda er verdens navle
  • verdens undergang
    1. det at verden, jorda og menneskeheten blir utslettet
      • spå verdens undergang;
      • tror du på verdens undergang?
    2. brukt for å overdrive de negative virkningene av en omstendighet
      • et lite skrubbsår er ikke verdens undergang;
      • men det er vel ikke verdens undergang om vi kommer litt for sent?
Сторінка статті

kosmodrom

іменник чоловічий

Походження

fra russisk, nylaging av gresk kosmos og dromos ‘løp’; jamfør kosmos

Значення та вживання

start- og landingsbane for romskip
Сторінка статті

kaos

іменник середній

Походження

av gresk khaos ‘gap, avgrunn’

Значення та вживання

  1. tilstand preget av uorden og forvirring
    Приклад
    • kaos på kjøkkenet;
    • det rådde politisk kaos i landet
  2. i gresk mytologi: tomrom som var før verden ble skapt;
    motsatt kosmos
Сторінка статті

kosmisk

прикметник

Походження

fra gresk; jamfør kosmos

Значення та вживання

  1. som gjelder kosmos, verdensrommet
    Приклад
    • kosmisk fysikk;
    • kosmisk stråling
  2. Приклад
    • kosmiske avstander;
    • kosmiske summer
  3. Приклад
    • det kosmiske i hans musikk
Сторінка статті

kosmetikk

іменник чоловічий

Походження

gresk kosmetike (techne) ‘pyntekunst’; jamfør kosmos

Значення та вживання

  1. behandling for å ta vare på eller skape et godt utseende;
  2. middel til å gjøre seg penere med;
Сторінка статті

kosmo-

префікс

Значення та вживання

prefiks (1) som gjelder verdensrommet, kosmos;
Сторінка статті

kosmogoni

іменник чоловічий

Походження

av gresk kosmogonia, av kosmos ‘verden’ og gone ‘fødsel’

Значення та вживання

lære om hvordan verden er blitt til og har utviklet seg
Сторінка статті

Словник нюношка 8 oppslagsord

kosmos

іменник середній

Походження

av gresk ‘orden’

Значення та вживання

universet, allheimen, den ordna verda, motsett kaos
Сторінка статті

verd 1

іменник жіночий

Походження

norrønt verǫld, av verr ‘mann’ og ǫld ‘alder’

Значення та вживання

  1. alt som eksisterer i verdsrommet;
    Приклад
    • kanskje det finst andre verder;
    • vere redd for at verda skal gå under
  2. særleg i bunden form eintal: jordkloten som tilhaldsstad for menneske, dyr og planter
    Приклад
    • alle land i verda;
    • folk frå heile verda;
    • frå alle kantar av verda;
    • den vestlege verda;
    • kome seg fram her i verda
    • brukt i genitiv, også i forma verdsens:
      • verdas største idrettsarrangement;
      • til verdsens ende
  3. alle menneske sett som ei eining;
    Приклад
    • ei heil verd i sorg;
    • ei heil verd ynskjer fred
  4. område utanfor heimstaden, til dømes i andre land eller verdsdelar
    Приклад
    • reise ut i verda;
    • den store, vide verda
  5. fellesskap innanfor visse felt
    Приклад
    • den akademiske verda
  6. samfunn av dyr eller vekster
    Приклад
    • i verda til slangane
  7. tilvære av fysisk eller psykisk art
    Приклад
    • ta verda som ho kjem;
    • vi rekk ikkje alt her i verda;
    • leve i to ulike verder;
    • som å kome til ei anna verd;
    • den indre verda av kjensler
  8. tenkt område;
    konstruert tilvære
    Приклад
    • leve i si eiga verd
  9. brukt i utrop for å uttrykkje undring
    Приклад
    • du verda!
    • kva i all verda er det du gjer?
  10. stor mengd
    Приклад
    • ei verd av opplevingar

Фіксовані вирази

  • aldri i verda
    ikkje for nokon pris
    • selje garden – aldri i verda!
  • av ei anna verd
    utanom det vanlege
    • ha ei stemmeprakt av ei anna verd
  • den fjerde verda
    (restar av) urfolkesetnad med særeigne livs- og kulturformer som (ofte) er truga av meir moderne samfunnsformer
  • den gamle verda
    fellesnemning for dei verdsdelane som oldtidas europearar kjende til: Europa, Asia og Afrika;
    til skilnad frå den nye verda
  • den nye verda
    dei delane av verda som ikkje var kjende for europearane før dei store oppdagingane på 1500-talet, oftast brukt om Amerika
  • den tredje verda
  • for alt i verda
    for nokon pris
    • eg gjer det ikkje for alt i verda
  • forlate verda
    døy
  • før i verda
    på eit tidlegare tidspunkt;
    i gamle dagar;
    før i tida
  • få ut av verda
    bli ferdig med;
    fjerne
    • vi må få denne saka ut av verda
  • i all verdas rike
    brukt forsterkande
    • kva i all verdas rike skal vi med dette?
  • kome til verda
    bli fødd
    • han kom til verda i 1994
  • setje barn til verda
    få barn;
    fø
  • trekkje seg tilbake frå verda
    søkje einsemd
    • dette er ein stad ein kan trekkje seg tilbake får verda
  • utakk er verdas løn
    du får inga takk for det gode du gjer
  • verda er ikkje stor
    sagt ved uventa møte mellom folk
  • verda står ikkje til påske
    brukt skjemtande om at ein er overraska
    • fint vêr i dag igjen ! Verda står ikkje til påske!
    • har ho rydda rommet sitt? No står ikkje verda til påske
  • verdas undergang
    1. det at verda, jorda og menneskeslekta blir utsletta
      • spå verdas undergang;
      • ein film om verdas undergang
    2. brukt for å overdrive dei negative verknadene av eit omstende
      • det er ikkje verdas undergang å vere litt åleine;
      • men det er no ikkje verdas undergang om vi må vente litt
Сторінка статті

kosmetikk

іменник чоловічий

Походження

gresk kosmetike (tekhne) ‘pyntekunst’; jamfør kosmos

Значення та вживання

  1. det å ta vare på venleiken i huda og håret med kosmetikum
  2. hud- og hårpleiemiddel til å gjere nokon vakrare med;
    Приклад
    • bruke mykje kosmetikk
Сторінка статті

kosmisk

прикметник

Походження

frå gresk; jamfør kosmos

Значення та вживання

  1. som gjeld kosmos, verdsrommet
    Приклад
    • kosmiske strålar
  2. umåteleg stor;
Сторінка статті

kosmogoni

іменник чоловічий

Походження

av gresk kosmogonia, av kosmos ‘verda’ og gone ‘fødsel’

Значення та вживання

lære om korleis verda har blitt til og utvikla seg
Сторінка статті

kosmo-

префікс

Значення та вживання

prefiks (1) som gjeld verdsrommet, kosmos;
Сторінка статті

kosmodrom

іменник чоловічий

Походження

frå russisk, nylaging av gresk kosmos og dromos ‘løp’; jamfør kosmos

Значення та вживання

(russisk) start- og landingsplass for romskip
Сторінка статті

kaos

іменник середній

Походження

av gresk khaos ‘gap, svelg’

Значення та вживання

  1. tilstand prega av uorden og forvirring
    Приклад
    • åtvare mot kaos på vegane;
    • det var kaos i økonomien
  2. i mytologi: tomrom som var før verda vart skapt;
    motsett kosmos
Сторінка статті