Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
41 результатів

Словник букмола 19 oppslagsord

jus 2, juss

іменник чоловічий

Походження

fra latin ‘rett’

Значення та вживання

lære om rettsregler og juridisk metode;
rettslære, rettsvitenskap
Приклад
  • studere jus;
  • være professor i jus;
  • gi seg i kast med jussen
Сторінка статті

særlig

прикметник

Походження

norrønt sérligr

Значення та вживання

som er utenom det vanlige;
Приклад
  • i særlige tilfeller;
  • bli utnevnt til professor med særlig plikt til å forelese i offentlig rett
  • brukt som adverb:
    • skaden ble ikke særlig stor;
    • været var bra i sommer, særlig på Østlandet;
    • mye storm på kysten, særlig ille var det i november
Сторінка статті

human

прикметник

Походження

av latin humanus, av homo ‘menneske’

Значення та вживання

  1. som hører til eller er karakteristisk for menneskene;
    Приклад
    • samlinger av humant biologisk materiale;
    • være professor i human genetikk
  2. Приклад
    • fangene fikk human behandling;
    • han er en human sjef;
    • et humant arbeidsliv
Сторінка статті

professor emerita

Значення та вживання

pensjonert kvinnelig professor;
Сторінка статті

professor emeritus

Значення та вживання

pensjonert professor;
Сторінка статті

emerita

іменник чоловічий

Вимова

emeˊrita

Походження

av latin emerita ‘uttjent’; sammenheng med meritt

Значення та вживання

kvinne avgått fra høyere (akademisk eller geistlig) stilling;
jamfør emeritus

Фіксовані вирази

  • professor emerita
    pensjonert kvinnelig professor
Сторінка статті

tyngde

іменник чоловічий

Походження

norrønt þyngd, jamfør tung

Значення та вживання

  1. det å hvile mot underlaget med en viss kraft;
    det å være tung;
    vekt
    Приклад
    • måle høyden, bredden og tyngden til vogntoget;
    • taket kollapset under tyngden av snøen;
    • han la hele tyngden mot døra
  2. i fysikk: tyngdekraft
  3. trykk, press
    Приклад
    • uttale ordet med tyngden på første stavelse
  4. følelsesmessig byrde;
    Приклад
    • kjenne tyngden av ansvaret;
    • under tyngden av økonomiske bekymringer
  5. stor vekt som noe har, blir tillagt eller er framført med;
    Приклад
    • ha politisk tyngde;
    • en professor med stor faglig tyngde;
    • meningene hans har stor tyngde
  6. i bestemt form entall: mesteparten, storparten
    Приклад
    • tyngden av befolkningen

Фіксовані вирази

  • med full tyngde
    med full styrke;
    av full kraft
Сторінка статті

i 2

прийменник

Походження

norrønt í

Значення та вживання

  1. omgitt eller omsluttet av noen eller noe;
    innenfor et område, en gruppe, en institusjon eller lignende
    Приклад
    • bo i et hus;
    • ligge i jorda;
    • et hull i veggen;
    • i sør;
    • nede i dalen;
    • stå i forgrunnen;
    • ute i mørket;
    • være i skogen;
    • i Norge;
    • i hele verden;
    • han kom i en stor, sid frakk;
    • ha hendene i lomma;
    • det står i brevet;
    • arbeide i en butikk;
    • gå i første klasse;
    • med sorg i hjertet
  2. blandet med
    Приклад
    • det er vann i melka
  3. med bevegelse mot noe eller inn på et visst avgrenset område eller lignende
    Приклад
    • slå vann i glasset;
    • klatre opp i et tre;
    • slå noen i hodet;
    • gripe tak i noe;
    • hun hvisket meg noe i øret;
    • gå i kirken
  4. brukt til å knytte sammen to like substantiv: like inntil eller innpå;
    like etter
    Приклад
    • vi bor vegg i vegg;
    • det gikk slag i slag hele ferien
  5. med form eller utseende som
    Приклад
    • stå i en bue;
    • gå i ring
  6. mot en ytre flate
    Приклад
    • klappe i hendene;
    • slå hånden i bordet
  7. brukt for å betegne en tilstand, sinnsstemning, virksomhet eller lignende
    Приклад
    • leve i fred;
    • sitte godt i det;
    • få noe i stand;
    • falle i søvn;
    • være i sin beste alder;
    • være i gang;
    • stå i stampe;
    • sette penger i aksjer;
    • dele noe i tre deler;
    • slå noe i små biter
  8. brukt for å betegne middel, emne, form, måte, mening eller lignende
    Приклад
    • feste båten i et tau;
    • si noe i spøk;
    • betale 40 000 i skatt;
    • tale i lignelser;
    • en byste i marmor;
    • få lønn i varer;
    • Kongens fortjenstmedalje i gull;
    • trekke i langdrag;
    • i beste mening
  9. brukt om tid
    Приклад
    • i gamle dager;
    • i morgen;
    • i juli;
    • i øyeblikket;
    • i vår tid;
    • i våronna;
    • det skjedde i 2021;
    • talen varte i en time;
    • han bodde der i mange år
  10. brukt i uttrykk for at noe er en del av en helhet
    Приклад
    • eplet er delt i tre deler;
    • et skuespill i fem akter;
    • han hadde del i gården
  11. med hensyn til;
    når det gjelder
    Приклад
    • være flink i idrett;
    • de er dårlige i matte;
    • du er alltid så stor i kjeften;
    • gå fram i alder og visdom;
    • ha rett i noe
  12. brukt ved ord for materiale, virksomhet, fagområde og lignende
    Приклад
    • arbeide i tre;
    • professor i historie
  13. brukt ved ord for noe eller noen som en følelse er rettet mot
    Приклад
    • han er glad i mat;
    • han var forelsket i henne;
    • jeg gir blaffen i det
  14. brukt som adverb i forbindelse med visse verb
    Приклад
    • ta i;
    • sette i;
    • stemme i;
    • henge i

Фіксовані вирази

  • i ett og alt
    fullstendig, på alle måter
    • vi to er enige i ett og alt
  • i og for seg
    i seg selv;
    ene og alene
    • det er i og for seg ikke så rart
Сторінка статті

etikk

іменник чоловічий

Походження

av gresk ethikos ‘sedelig’, av ethos; jamfør etos

Значення та вживання

lære om hva som er rett og galt;
Приклад
  • professor i medisinsk etikk;
  • den gjeldende etikken i samfunnet;
  • fokus på etikk og menneskerettigheter

Фіксовані вирази

  • deskriptiv etikk
    beskrivelse av de etiske holdninger og moralske regler som gjelder i et samfunn
  • normativ etikk
    etikk som gir normer for riktig og god livsførsel
Сторінка статті

emeritus

іменник чоловічий

Вимова

emeˊritus

Походження

av latin emeritus ‘uttjent’; sammenheng med meritt

Значення та вживання

person avgått fra høyere (akademisk eller geistlig) stilling;
jamfør emerita

Фіксовані вирази

  • professor emeritus
    pensjonert professor
Сторінка статті

Словник нюношка 22 oppslagsord

velgjeten

прикметник

Значення та вживання

som har godt ord på seg;
vel omtalt
Приклад
  • ein velgjeten professor
Сторінка статті

jus 2, juss

іменник чоловічий

Походження

frå latin ‘rett’

Значення та вживання

lære om rettsreglar og juridisk metode;
rettslære, rettsvitskap, lovkunne
Приклад
  • studere jus;
  • vere professor i jus
Сторінка статті

titulere

titulera

дієслово

Походження

gjennom tysk; av latin titulare

Значення та вживання

tiltale eller omtale ein person med tittel;
Приклад
  • han vart titulert professor;
  • titulere seg som noregsmeister
Сторінка статті

emerita

іменник жіночий

Вимова

emeˊrita

Походження

av latin emerita ‘uttent’; samanheng med meritt

Значення та вживання

kvinne avgått frå høgare (akademisk eller geistleg) stilling;
jamfør emeritus

Фіксовані вирази

  • professor emerita
    pensjonert kvinneleg professor
Сторінка статті

i 2

прийменник

Походження

norrønt í

Значення та вживання

  1. omgjeven eller omslutta av noko eller nokon;
    innanfor eit område, ei gruppe, ein institusjon eller liknande
    Приклад
    • liggje i jorda;
    • bu i eit hus;
    • ha hendene i lomma;
    • eit hol i veggen;
    • han kom i ein stor, sid frakk;
    • ute i mørkeret;
    • gå i fjellet;
    • i heile verda;
    • dei bur i Tromsø;
    • stå i framgrunnen;
    • i det fjerne;
    • i nord;
    • det står i boka;
    • byrje i første klasse;
    • arbeide i ein bank;
    • vondt i hovudet
  2. blanda med
    Приклад
    • det er vatn i mjølka
  3. med rørsle mot noko eller inn på eit visst avgrensa område eller liknande
    Приклад
    • slå vatn i glaset;
    • klatre opp i eit tre;
    • gripe tak i noko;
    • dei slo han i hovudet;
    • ho kviskra meg noko i øyret;
    • gå i kyrkja
  4. brukt til å knyte saman to like substantiv: like inntil eller innpå;
    like etter
    Приклад
    • dei budde vegg i vegg;
    • det gjekk slag i slag heile dagen
  5. med form eller utsjånad som
    Приклад
    • stå i ein boge;
    • gå i ring
  6. mot ei ytre flate
    Приклад
    • slå seg i ein stein;
    • slå handa i bordet;
    • klappe i hendene
  7. brukt for å karakterisere tilstand, sinnsstemning, verksemd eller liknande
    Приклад
    • leve i fred;
    • vere i gang;
    • vere i sin beste alder;
    • falle i søvn;
    • få noko i stand;
    • dele noko i tre delar;
    • setje pengane i aksjar;
    • slå noko i små bitar
  8. brukt for å opplyse om middel, emne, form, måte, meining eller liknande
    Приклад
    • feste båten i eit tau;
    • få Kongens fortenestemedalje i gull;
    • blusen er i silke;
    • få løn i kontantar;
    • betale mykje i skatt;
    • seie noko i spøk;
    • tale i gåter;
    • trekkje i langdrag;
    • i beste meining
  9. brukt om tid
    Приклад
    • i gamle dagar;
    • i vår tid;
    • i juli;
    • i dag;
    • i augeblinken;
    • i slåtten;
    • han var fødd i 2019;
    • han budde der i mange år;
    • tala varte i ein heil time
  10. brukt i uttrykk for at noko er del av ein heilskap
    Приклад
    • eplet er delt i tre delar;
    • eit skodespel i fem akter;
    • han hadde ein del i garden
  11. med omsyn til;
    når det gjeld
    Приклад
    • vere flink i matte;
    • eg har alltid vore dårleg i idrett;
    • han er stor i kjeften;
    • ha rett i noko;
    • gå fram i visdom og alder
  12. brukt ved ord for fagområde, materiale, verksemd eller liknande
    Приклад
    • professor i medisin;
    • arbeide i tre
  13. brukt ved ord for noko eller nokon som ei kjensle er retta mot
    Приклад
    • han er glad i mat;
    • ho er forelska i han;
    • eg gjev blaffen i det
  14. brukt som adverb i samband med visse verb
    Приклад
    • hengje i;
    • ta i;
    • setje i;
    • stemme i

Фіксовані вирази

  • i eitt og alt
    på alle måtar
    • dei var samde i eitt og alt
  • i og for seg
    i seg sjølv;
    eine og aleine
    • det er i og for seg ikkje så rart
Сторінка статті

historie

іменник жіночий

Походження

av gresk historia ‘etterrøking, gransking’

Значення та вживання

  1. utviklingsgang i tid utan nærmare avgrensing
    Приклад
    • historia til jorda;
    • historia til fiskane
  2. (vitskap om) kulturutviklinga for menneska, manneætta eller ein avgrensa del av denne utviklinga;
    Приклад
    • studere historie;
    • professor i historie;
    • Kina er eit land med ei gammal og ærerik historie;
    • Noregs eldste historie;
    • den første kvinnelege statsministeren i historia
  3. livsløp, lagnad
    Приклад
    • ein får sjå historia hennar på teaterscena
  4. verk, lærebok i historie (2)
  5. skulefag, studium med historie (2) som emne;
    Приклад
    • ha historie i andre timen
  6. mindre forteljing;
    Приклад
    • fortelje ei god historie;
    • grove historier;
    • dikte opp ei fæl historie
  7. (pinleg, lei, ubehageleg) situasjon, hending, oppleving, skandale
    Приклад
    • stelle i stand ei farleg historie;
    • det vart ei dyr historie

Фіксовані вирази

  • gå over i historia
    1. bli hugsa (for noko)
    2. ta slutt, vere til ende
  • historias dom
    måten noko blir vurdert av ettertida
  • historias skraphaug
    stad for feilslått ideologi eller politikk frå tidlegare tider
    • apartheid hamna på historias skraphaug
  • skape historie
    utrette noko som set merke i utviklinga;
    skrive historie
  • skrive historie
    utrette noko som set merke i utviklinga;
    skape historie
  • vere historie
    ikkje finnast meir;
    vere forbi, forelda eller gammaldags
    • dette er no allereie historie
Сторінка статті

emeritus

іменник чоловічий

Вимова

emeˊritus

Походження

av latin emeritus ‘uttent’; samanheng med meritt

Значення та вживання

person avgått frå høgare (akademisk eller geistleg) stilling;
jamfør emerita

Фіксовані вирази

  • professor emeritus
    pensjonert professor
Сторінка статті

universitetsprofessor

іменник чоловічий

Значення та вживання

professor ved eit universitet
Сторінка статті

tiltredingsførelesing, tiltredingsforelesing

іменник жіночий

Значення та вживання

førelesing som ein nyutnemnd professor held når hen offisielt byrjar i stillinga
Сторінка статті

professor emeritus

Значення та вживання

pensjonert professor;
Sjå: emeritus
Сторінка статті