Розширений пошук

Простий пошук

Словник букмола 232 oppslagsord

ungfolk

іменник середній

Значення та вживання

datter eller sønn med familie i forhold til den eldre generasjon (på en gård)

Приклад

ungfolket tok over stellet av dyra

Сторінка статті

matriark

іменник чоловічий

Походження

av latin mater, etter mønster av patriark

Значення та вживання

(eldre) kvinne som opptrer eller oppfattes som overhode i en familie eller annen gruppe;
til forskjell fra patriark (3)
Приклад
- bestemor er familiens matriark;
- hun blir betraktet som idrettslagets matriark
hunndyr som er overhode for en flokk eller mindre gruppe
Приклад
- den eldste moren er elefantenes matriark

Сторінка статті

fin

прикметник

Походження

sent norrønt fínn ‘blank, glatt’; opprinnelig av latin finis med betydning ‘avsluttet, fullendt’

Значення та вживання

utsøkt (1), ypperlig, god (1)
Приклад
- en fin vin;
- en fin løsning;
- fine forhold;
- fint føre;
- ha det fint;
- så fint!
- få noen fine dager;
- føle seg i finere form
- brukt som adverb:
  greie seg fint;
  det går fint
som det er lett å like;
behagelig, pen
Приклад
- ta på seg de fineste klærne sine;
- en fin gutt;
- fine farger;
- en fin dag;
- fem fine ting du kan gjøre i helgen
av høy ætt, fornem (2)
Приклад
- være av fin familie;
- ha fine fornemmelser
- brukt som substantiv:
  maten var forbeholdt de fine
- brukt som adverb:
  snakke fint
nobel, edel, omsorgsfull
Приклад
- et tvers igjennom fint menneske
- brukt som adverb:
  behandle noen fint
varsom, taktfull
Приклад
- de har tatt imot henne på en fin måte
brukt ironisk for å uttrykke skepsis eller mild kritikk
Приклад
- du er meg en fin en
tynn, spe
Приклад
- fin tråd
glatt, jevn
Приклад
- fin hud
småkornet, findelt
Приклад
- fin sand;
- fint mel;
- fin netting
- brukt som adverb:
  hakke noe fint
følsom, nøyaktig
Приклад
- ha en fin hørsel;
- fine nyanser;
- fine målinger;
- fint håndarbeid tar tid
- brukt som adverb:
  fint gradert
ren (4)
Приклад
- fint gull
brukt som forsterkende adverb: helt, pent
Приклад
- han var fint nødt til å følge rådet

Фіксовані вирази

fin i farten
beruset
han er allerede fin i farten
fin på det
kresen (2)
fint lite
svært lite
sitte fint i det
være ille ute

Сторінка статті

stor

прикметник

Походження

norrønt stórr

Значення та вживання

av betydelig utstrekning eller omfang;
diger, dryg, svær;
motsatt liten (1);
jamfør større, størst
Приклад
- store hus;
- vokse seg stor og sterk;
- være stor for alderen;
- en stor by;
- de største landene i verden;
- en stor flokk;
- en stor familie;
- et stort smil;
- kjøpe seg en større leilighet
som gjør mye av seg;
betydelig, omfattende
Приклад
- en stor bedrift;
- Norge har vært en stor eksportør av tørrfisk;
- tjene store penger;
- en stor del av innbyggerne;
- stor forskjell;
- i stor målestokk;
- gjøre noen en stor tjeneste;
- ikke spise stort
- brukt som adverb:
  hun gledet seg stort over suksessen;
  glede seg stort til noe;
  dominere stort
- brukt som substantiv
  kjøpe inn i stort
brukt ved angivelse av beløp, mål, vekt:
Приклад
- et beløp, stort kr 45 000;
- huset er 104 m² stort
viktig, vesentlig (1)
Приклад
- tidens store politiske spørsmål;
- det store spørsmål er…;
- en stor dag;
- trekke opp de store linjene;
- i store trekk;
- arbeide for større rettferdighet;
- en stor glede;
- en stor sorg;
- med største fornøyelse
høy (2, 3)
Приклад
- ha store tanker om noen eller noe
sterk (6), drastisk, kvass (2, 3)
Приклад
- bruke store ord
som har høy (sosial) stilling
Приклад
- han er blitt en stor mann
dyktig, berømt
Приклад
- en stor vitenskapsmann;
- en stor idrettsutøver;
- en av våre største skuespillere
- brukt som substantiv
  det blir nok noe stort av henne
overmodig
Приклад
- være stor på det
ordentlig, riktig
Приклад
- du er en stor tosk;
- han var en stor unge all sin tid
flott, fin
Приклад
- ikke være stort vant;
- holde et stort selskap
full, hel
Приклад
- den store kjærligheten;
- det store tomrom
ikke smålig (1)
Приклад
- være stor nok til å innrømme en feil
brukt i utrop for å uttrykke overraskelse eller lignende
Приклад
- du store Gud!
- du store verden!
- du store min!

Фіксовані вирази

gjøre store øyne
sperre øynene opp av forbauselse
i det store og hele
for det meste;
til sammen;
alt i alt, stort sett
i det store og hele var festen en suksess
ikke stort annet
ikke særlig mer;
nesten bare
ikke se stort annet enn svarte skogen;
de fleste vet ikke stort annet om meg
ikke stort over
ikke særlig mer enn
han kan ikke være stort over 20 år;
ikke stort over minstepensjon
se stort på
vurdere i grove trekk uten å henge seg opp i detaljer;
være mild og overbærende
se stort på det
store og små
voksne og barn
store oktav
oktav (2) under lille oktav og to oktaver under enstrøken oktav
stort sett
vurdert samlet med mindre vekt på de enkelte detaljene;
vanligvis
være stor i kjeften
bruke sterke ord;
være skrytete
være stor på det
være kry eller overlegen

Сторінка статті

mungo

іменник чоловічий

Походження

fra engelsk

Значення та вживання

i flertall: familie med kattelignende rovpattedyr;

Herpestidae

Сторінка статті

valmuefamilie

іменник чоловічий

Значення та вживання

i bestemt form entall: familie av planter med blomster med fire kronblader i for eksempel gult, oransje eller rødt;

Papaveraceae

Сторінка статті

vold

іменник чоловічий

Походження

norrønt vald

Значення та вживання

brutal bruk av fysisk makt;
maktmisbruk
Приклад
- foreldrene brukte vold i oppdragelsen;
- barna ble utsatt for både psykisk og fysisk vold;
- han er siktet for å ha øvd vold mot den fornærmede;
- de arbeider med å forebygge vold i nære relasjoner
bruk av brutal dominans, myndighet eller makt (1);
påføring av psykisk eller immateriell skade
Приклад
- bli tiltalt for psykisk vold mot nær familie;
- prosjektet er vold mot våre rettigheter;
- øve vold mot akademiske prinsipper
kontroll over;
makt (1);
herredømme (2)
Приклад
- hun har dem i sin vold;
- de gav seg lykken i vold

Фіксовані вирази

blind vold
umotivert vold der voldsutøveren og offeret vanligvis ikke kjenner hverandre fra før
dra fanden i vold
fare langt bort
dra pokker i vold
dra langt bort;
forsvinne;
dra fanden i vold
stump vold
vold utført ved slag, spark eller lignende eller ved bruk av butt (3 gjenstand
ta med vold
voldta

Сторінка статті

hus

іменник середній

Походження

norrønt hús

Значення та вживання

bygning (med tak og vegger) brukt til bo- eller tilholdssted for mennesker eller dyr, til å lagre noe i og lignende
Приклад
- bygge hus;
- ha både hus og hytte;
- et toetasjes hus;
- sette opp nye hus på gården
- - hundehus
  - kulturhus
  - rekkehus
  - sykehus
  - uthus
  - våningshus
bosted, hjem (1, 1)
Приклад
- i pressområder er det vanskelig å skaffe seg hus;
- husets folk;
- barna i huset;
- være herre i eget hus
personer som bor i et hus;
husstand, familie
Приклад
- en venn av huset;
- vekke hele huset
kongelig eller adelig familie eller slekt
- - fyrstehus
  - kongehus
del av nasjonalforsamling i visse land
Приклад
- representantenes hus
- - overhus
  - underhus
brukt som etterledd i sammensetninger som betegner noe som fungerer som overbygning
- - dekkshus
  - førerhus
brukt som etterledd i sammensetninger som betegner større forretningstiltak
- - handelshus
  - motehus
brukt som etterledd i sammensetninger som betegner en type beholder eller hylster
- - blekkhus
  - brillehus
brukt som etterledd i sammensetninger som betegner noe som beskytter
- - frøhus
  - sneglehus
i spill: kombinasjon av tre kort av én tallverdi og to kort med annen verdi i kortspill;
kombinasjon av tre terninger med samme antall øyne og to terninger med samme antall øyne i yatzy

Фіксовані вирази

fullt hus
1. sal, rom eller lignende med alle plasser opptatt
  spille for fullt hus
2. i poker: tre kort med samme tallverdi i kombinasjon med et par kort med annen verdi
3. beste mulige resultat
  hun skåret fullt hus
gå hus forbi
ikke bli lagt merke til, ikke bli oppfattet
navnet gikk meg hus forbi;
jentenes prestasjoner har gått hus forbi
gå mann av huse
gå ut alle som en (for å være med på noe)
holde åpent hus
ta imot gjester uten spesiell innbydelse
hus under hver busk
tilholdssted hvor som helst
i hus
under tak;
innendørs
få avlingen i hus;
vi kom i hus før været brøt løs
ikke til å være i hus med
umulig å bo sammen med
på huset
1. på arbeidsplassen;
  internt
  vi skal ta for oss forholdene her på huset
2. som blir betalt av en restaurant eller lignende
  vi håper vodkaen er på huset

Сторінка статті

vindelfamilie

іменник чоловічий

Значення та вживання

i bestemt form entall: familie av hovedsakelig klatrende og slyngende planter med traktformede blomster og melkesaft;

Convolvulaceae

Сторінка статті

velferdspermisjon

іменник чоловічий

Значення та вживання

permisjon (1) en har krav på i forbindelse med visse hendelser i livet, for eksempel dødsfall i nær familie eller egen eksamen

Приклад

velferdspermisjon ved fødsel;
soldaten fikk velferdspermisjon da faren døde

Сторінка статті

Словник нюношка 209 oppslagsord

matriark

іменник чоловічий

Походження

av latin mater, etter mønster av patriark

Значення та вживання

(eldre) kvinne som opptrer eller blir oppfatta som overhovud i ein familie eller ei anna gruppe;
til skilnad frå patriark (3)
Приклад
- mamma er matriarken vår;
- ho er på ein måte matriarken i lokallaget
hodyr som er overhovud for ein flokk eller ei mindre gruppe
Приклад
- elgkalven held seg saman med matriarken

Сторінка статті

fin

прикметник

Походження

seint norrønt fínn ‘blank, glatt’; opphavleg av latin finis med tyding ‘avslutta, fullført’

Значення та вживання

framifrå (1), god (1), ypparleg, utsøkt
Приклад
- fin mat;
- fin ordning;
- fine opplevingar;
- fine forhold;
- ha det fint;
- fint vêr;
- det er fint å kjenne seg trygg;
- fine ord og gode intensjonar;
- eg er i finare form no
- brukt som adverb
  greie seg fint
som det er lett å like;
behageleg, pen
Приклад
- fin jente;
- fine fargar;
- fint utsyn;
- ein fin dag;
- ta på seg dei finaste kleda sine
høgætta;
fornem (2)
Приклад
- vere av fin familie
- brukt som substantiv
  skal du mengje deg med dei fine?
- brukt som adverb
  snakke fint
nobel, edel (2)
Приклад
- eit tvers igjennom fint menneske;
- ha eit fint sinn
varsam, taktfull
Приклад
- på ein fin måte
- brukt som adverb
  fare fint med sølvtøyet
brukt ironisk for å uttrykkje skepsis eller mild kritikk
Приклад
- det var ei fin historie;
- du er meg ein fin fyr!
tynn, spe
Приклад
- fin tråd;
- fin røyst
glatt, mjuk
Приклад
- fin silke
småkorna, findelt
Приклад
- fin sand;
- fint regn;
- fint mjøl
- brukt som adverb
  hakke noko fint
kjensleg, nøyaktig
Приклад
- ha fin høyrsel;
- fine nyansar;
- det er fint handarbeid å lage sylgjer
- brukt som adverb
  fint gradert
rein (3, 4)
Приклад
- fint gull
brukt som forsterkande adverb: heilt, pent
Приклад
- ho blir fint nøydd til å kome heim

Фіксовані вирази

fin i farten
rusa
han er alt temmeleg fin i farten
fin på det
kresen (2)
fint lite
svært lite
sitje fint i det
vere ille ute

Сторінка статті

stø seg til

Значення та вживання

Sjå: stø

finne hjelp i;
støtte seg til (1)
Приклад
- han stødde seg til vener og familie;
- eg stør meg til notata
byggje på som grunnlag for meining, syn eller liknande;
støtte seg til (2)
Приклад
- stø seg til den nyaste forskinga;
- eg stødde meg til kunnskapen din

Сторінка статті

støtte seg til

Значення та вживання

Sjå: støtte

finne hjelp i;
stø seg til (1)
Приклад
- han støtta seg til vener og familie;
- støtte seg til notata
bygge på som grunnlag for meining, syn eller liknande;
stø seg til (2)
Приклад
- dei støttar seg på ny teknologi

Сторінка статті

støtte 2

støtta

дієслово

Походження

frå lågtysk

Значення та вживання

halde oppe, oppreist eller på plass;
stø (3, 1)
Приклад
- ho støtta seg på olbogen;
- taket er støtta av søyler
lene mot noko stabilt;
stø (4, 2)
Приклад
- han støttar hovudet i handa;
- ho støtta seg mot ein stein
slutte seg til eller vere samd i;
gje tilslutning til;
stø (4, 3)
Приклад
- dei støtta streiken;
- alle støttar forslaget

Фіксовані вирази

støtte opp om
gje støtte til;
gje tilslutning til;
stø opp om
takk til alle som har støtta opp om prosjektet;
støtte opp om saka
støtte seg
lene (2 seg mot noko stabilt;
kvile mot;
stø seg
støtte seg til rekkverket;
ho støtta seg til sjukepleiaren
støtte seg til
1. finne hjelp i;
  stø seg til (1)
  han støtta seg til vener og familie;
  støtte seg til notata
2. bygge på som grunnlag for meining, syn eller liknande;
  stø seg til (2)
  dei støttar seg på ny teknologi
tre støttande til
hjelpe til
barna tredde støttande til då mora vart sjuk

Сторінка статті

stø 4

дієслово

Походження

norrønt stǿða

Значення та вживання

halde oppe, oppreist eller på plass;
støtte (2, 1)
Приклад
- stø nokon over golvet;
- ho vart sjuk, så dei måtte stø henne til senga;
- elevane stør seg på olbogen;
- han stødde bestefaren opp trappa;
- hesa vart stødd med skorder
lene (2 mot noko stabilt;
støtte (2, 2)
Приклад
- stø hovudet i hendene;
- stø ryggen mot ein stein;
- stø seg på rekkverket;
- stø seg til noko for å gå trygt
slutte seg til eller vere samd i;
støtte (2, 3)
Приклад
- stø streiken;
- stø ei god sak;
- stø eit framlegg

Фіксовані вирази

stø opp om
gje støtte til;
gje tilslutning til;
støtte opp om
partiet vil stø opp om denne satsinga
stø seg
lene (2 seg mot noko stabilt;
kvile mot;
støtte seg
stø seg mot rekkverket;
han stødde seg til stokken
stø seg til
1. finne hjelp i;
  støtte seg til (1)
  han stødde seg til vener og familie;
  eg stør meg til notata
2. byggje på som grunnlag for meining, syn eller liknande;
  støtte seg til (2)
  stø seg til den nyaste forskinga;
  eg stødde meg til kunnskapen din

Сторінка статті

aktverdig

прикметник

Значення та вживання

verd å halde i akt (, 2);

som fortener å bli teken alvorleg;

respektabel (1)

Приклад

ein aktverdig familie;
ha aktverdige grunnar for å seie nei;
gje pengar til eit aktverdig føremål

Сторінка статті

valmuefamilie

іменник чоловічий

Значення та вживання

i bunden form eintal: familie av planter med blomstrar med fire kronblad i til dømes gult, oransje eller raudt;

Papaveraceae

Сторінка статті

såpeopera

іменник чоловічий

Походження

etter engelsk soap opera, fordi seriane den første tida ofte var finansierte av reklameinnslag for vaskemiddel

Значення та вживання

tv-serie med banal og melodramatisk handling, ofte om livet i ein familie, utan noko naturleg sluttpunkt;
såpeserie
Приклад
- ho slappa av med såpeopera etter skulen;
- såpeoperaen hadde over 3000 episodar
i overført tyding: langtekkjeleg forløp av hendingar som ofte verkar patetiske og latterlege
Приклад
- kampen om leiarvervet har vorte ein politisk såpeopera

Сторінка статті

forsytar

іменник чоловічий

Значення та вживання

person som syter ( for ein familie;

forsørgjar

Приклад

ho er forsyter for heile familien

Сторінка статті

Результати на сторінці: